I SA/Ke 257/08
PostanowienieWSA w Kielcach2008-08-20
Skład orzekający: referendarz sądowy WSA Agnieszka Karyś-Adamczyk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba posiadająca stały dochód i oszczędności, ale jednocześnie utrzymująca się z renty i gospodarstwa rolnego, może zostać zwolniona od kosztów sądowych i czy w takiej sytuacji zasadne jest ustanowienie adwokata z urzędu?Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym (zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata) może zostać uwzględniony jedynie w przypadku wykazania przez stronę całkowitej niemożności poniesienia jakichkolwiek kosztów postępowania, co jest zarezerwowane dla osób w skrajnym ubóstwie. Osoba posiadająca stały miesięczny dochód, oszczędności oraz nieruchomość, nawet jeśli jej dochody są niewielkie, nie spełnia kryteriów do całkowitego zwolnienia od kosztów ani do ustanowienia adwokata z urzędu, zwłaszcza gdy samodzielnie sformułowała skargę i sprawa nie wymaga specjalistycznej wiedzy prawnej.Stan faktyczny
Strona skarżąca E. M. złożyła wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata w sprawie dotyczącej łącznego zobowiązania pieniężnego. Skarżąca nie złożyła wniosku na urzędowym formularzu, co spowodowało wezwanie do uzupełnienia braków. Po uzupełnieniu wniosku, skarżąca podała, że utrzymuje się z renty i gospodarstwa rolnego w kwocie 865 zł miesięcznie, posiada oszczędności w wysokości 300 zł oraz mieszkanie i gospodarstwo rolne. Sąd uznał, że skarżąca nie spełnia kryteriów do całkowitego zwolnienia od kosztów ani do ustanowienia adwokata.Rozstrzygnięcie
1. Zwolniono stronę skarżącą od kosztów sądowych. 2. Oddalono wniosek o ustanowienie adwokata.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 20 sierpnia 2008 roku Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach – Wydział I w składzie następującym: referendarz sądowy WSA Agnieszka Karyś-Adamczyk po rozpoznaniu w dniu 20 sierpnia 2008 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku E. M. o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi E. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...]. znak: [...] w przedmiocie łącznego zobowiązania pieniężnego za 2008r. p o s t a n a w i a 1. zwolnić stronę skarżącą od kosztów sądowych; 2. oddalić wniosek o ustanowienie adwokata.
E. M. w skardze z dnia 14 czerwca 2008r. wniesionej na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...]. znak: [...] w przedmiocie łącznego zobowiązania pieniężnego za 2008r. zawarła wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych.
Zgodnie z art. 252 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) wniosek taki powinien być złożony na urzędowym formularzu. Skarżąca nie dopełniła tego wymagania, w związku z tym za pismem z dnia 22 lipca 2008r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach przesłał skarżącej urzędowy formularz PPF i zobowiązał do złożenia wypełnionego w/w formularzy w terminie siedmiu dni od daty doręczenia niniejszego pisma pod rygorem pozostawienia wniosku o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania.
Skarżąca w zakreślonym w wezwaniu terminie złożyła wniosek na formularzu PPF wnosząc o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata.
We wniosku skarżąca oświadcza, że sama pozostaje w gospodarstwie domowym. Wraz ze skarżącą zamieszkuje 33-letni syn, jednakże prowadzi on odrębne gospodarstwo domowe.
W skład majątku E. M. wchodzi zgodnie z oświadczeniem mieszkanie wielkości 96m² oraz gospodarstwo rolne wielkości 8ha, które nie przekracza 1ha przeliczeniowego. Skarżąca utrzymuje się z dochodu uzyskiwanego z tytułu świadczenia rentowego oraz z gospodarstwa rolnego w łącznej kwocie 865zł miesięcznie. Skarżąca posiada oszczędności w banku w wysokości 300zł.
Instytucja przyznania prawa pomocy przysługuje osobie, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (prawo pomocy w zakresie całkowitym) bądź osobie, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść
pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (prawo pomocy w zakresie częściowym).
Ubiegający się o taką pomoc winien, więc w każdym wypadku poczynić oszczędności we własnych wydatkach, do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania rodziny. Dopiero gdyby poczynione w ten sposób oszczędności okazały się niewystarczające – może zwrócić się o pomoc państwa.
Analiza złożonego przez E. M. wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata wykazała, że nie zachodzą okoliczności, które dawałyby podstawę do uwzględnienia wniosku w całości.
Przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, którego domaga się skarżąca ma charakter wyjątkowy i jest stosowane w stosunku do osób charakteryzujących się ubóstwem - przykładowo do takich osób można zaliczyć osoby bezrobotne lub osoby ze względu na okoliczności życiowe pozbawione całkowicie środków do życia.
Bezspornie do takiej grupy społecznej skarżąca nie należy, bowiem osiąga stały miesięczny dochód, jest również w posiadaniu oszczędności.
Ponadto skarżąca prawidłowo sformułowała skargę, w szczególności zawarła w niej wszystkie elementy wymagane przepisami art. 46 § 1 oraz art. 57 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Świadczy to o umiejętności samodzielnej obrony swoich racji przed Sądem.
Należy przy tym podkreślić, że problematyka i okoliczności sprawy nie uzasadniają udziału profesjonalnego pełnomocnika. Tym bardziej, że zgodnie z art. 134 § 1 w/w ustawy, sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd zatem bada wnikliwie sprawę bez względu na fachowość, treść i konstrukcję skargi sporządzonej przez stronę.
Biorąc pod uwagę powyższe uznano, że rozpatrywany wniosek o przyznanie prawa pomocy zasługuje na częściowe uwzględnienie poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. W pozostałym zakresie wniosek o przyznanie prawa pomocy należało oddalić.
Mając powyższe na uwadze orzeczono, jak w sentencji na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7, art. 243 § 1, art. 244 § 1, art. 245, art. 246 § 1 pkt 2 i § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.09.2026. · Źródło