I SA/Ke 260/11

WyrokWSA w Kielcach2011-06-29

Skład orzekający: Mirosław Surma, Janusz Bociąga, Ewa Rojek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Zakład Ubezpieczeń Społecznych może odmówić umorzenia należności składkowych, mimo trudnej sytuacji finansowej wnioskodawcy, jeśli nie stwierdzono całkowitej nieściągalności długu i istnieje majątek, z którego można egzekwować należności?
Ratio decidendi
Zakład Ubezpieczeń Społecznych może odmówić umorzenia należności składkowych, nawet w przypadku trudnej sytuacji finansowej wnioskodawcy, jeśli nie zachodzą przesłanki całkowitej nieściągalności długu, a wnioskodawca posiada majątek (np. samochód, nieruchomości) lub stały dochód (renta), z których można egzekwować należności. Decyzja o umorzeniu ma charakter fakultatywny i pozostaje w gestii uznania administracyjnego organu.
Stan faktyczny
Skarżąca D. J. wniosła o umorzenie należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne za okres od stycznia 2003 r. do kwietnia 2006 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych odmówił umorzenia, wskazując na brak całkowitej nieściągalności długu oraz posiadanie przez skarżącą majątku (nieruchomości, samochód) i stałego dochodu (renta). Skarżąca podniosła zarzuty dotyczące niewyjaśnienia okoliczności sprawy, naruszenia przepisów oraz trudnej sytuacji finansowej i zdrowotnej, a także kwestii przedawnienia i braku odpowiedzi na zapytanie z 2003 r. Sąd administracyjny oddalił skargę, podzielając ustalenia organu.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirosław Surma (spr.), Sędziowie Sędzia SO (del.) Janusz Bociąga,, Sędzia WSA Ewa Rojek, Protokolant Starszy sekretarz sądowy Anna Adamczyk, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 29 czerwca 2011r. sprawy ze skargi D. J. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...]. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności składkowych oddala skargę. 1. Decyzja organu administracji publicznej i przedstawiony przez ten organ tok postępowania. 1.1. Decyzją z dnia [...] nr [...] Zakład Ubezpieczeń Społecznych (ZUS) utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] nr [...] odmawiającą D J umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie za okres od stycznia 2003r. do kwietnia 2006r. w łącznej kwocie 10 023, 07 zł, w tym odsetek w kwocie 4 176 zł. 1.2. W uzasadnieniu decyzji wskazano, że na mocy art. 28 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych (ustawa s.u.s.), ZUS może umorzyć w całości lub w części należności z tytułu składek w razie całkowitej ich nieściągalności. Zakład przytoczył przesłanki całkowitej nieściągalności wymienione w art. 28 ust 3 ustawy s.u.s. Wskazał także, że w uzasadnionych przypadkach na podstawie art. 28 ust. 3a ww. ustawy oraz § 3 ust. 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, Zakład może podjąć decyzję o umorzeniu zadłużenia z tytułu składek ubezpieczonych będących równocześnie płatnikami składek pomimo braku całkowitej ich nieściągalności, gdy zobowiązany wykaże, że ze względu na sytuację rodzinną i stan majątkowy nie jest w stanie uregulować zadłużenia bez wywołania zbyt ciężkich skutków dla niego i jego rodziny. Zakład wyjaśnił, że w myśl cytowanych przepisów dysponuje uprawnieniem do umorzenia całości bądź części należności składkowych. Podjęcie pozytywnego dla wnioskodawcy rozstrzygnięcia pozostawione zostało uznaniu organu podejmującego decyzję w przedmiocie umorzenia. Powyższe oznacza, iż nawet w sytuacji wystąpienia przesłanek warunkujących umorzenie, Zakład może wydać decyzję o odmowie umorzenia należności składkowych. 1.3. Pismem z dnia 20 września 2010r. zobowiązana zwróciła się o umorzenie należności z tytułu zaległych składek, motywując to swoją trudną sytuacją finansową i problemami zdrowotnymi. 1.4. ZUS wskazał, że wobec zobowiązanej nie prowadzono postępowania egzekucyjnego. Ustalił, że obecnie dłużniczka prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z synem P. (lat 29). Zamieszkują w mieszkaniu własnościowym o powierzchni około 46 m2. Oprócz ww. nieruchomości dłużniczka wraz z synami (udziały - 4/6, 2/6 i 2/6) jest współwłaścicielką działek nr 4755/9 i 4764 o łącznej powierzchni 0,039 ha zabudowanych domem jednorodzinnym, w którym zamieszkuje drugi z synów dłużniczki, jest również współwłaścicielem samochodu osobowego PEUGEOT 206. Dłużniczka utrzymuje się z pobieranej renty rodzinnej po zmarłym mężu w kwocie 1 041,27 zł brutto, która jest jedynym źródłem jej utrzymania jak również jej syna P., z którym prowadzi wspólne gospodarstwo domowe, gdyż nie posiada on aktualnie źródła dochodu. Koszty utrzymania domu z tytułu stałych opłat wynoszą około 450 zł. Dłużniczka z powodu licznych problemów zdrowotnych jest ponadto zmuszona do stałego przyjmowania leków, których miesięczny koszt wynosi nawet do 300 zł. Spłaca także w ratach zadłużenie wynikające z orzeczonej kary grzywny i mimo ustalenia rat w kwocie 200 zł miesięcznie spłaca po 100 zł, a nawet mniej, gdyż nie jest w stanie więcej z powodów finansowych. 1.5. Na podstawie powyższych ustaleń Zakład stwierdził, że w rozpatrywanej sprawie nie występują przesłanki całkowitej nieściągalności. Postępowanie w sprawie umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie własne płatnika prowadzone było z uwzględnieniem przepisów art. 28 ust. 3a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych i ww. rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej. 1.6. Pismem z dnia 25 stycznia 2011r. D J wniosła o ponowne rozparzenie wniosku o umorzenie należności składkowych. Podniosła, iż składając deklaracje do ZUS w 2003r zwróciła się z zapytaniem czy możliwe jest niepłacenie składek, lecz odpowiedzi nie otrzymała. Stwierdziła również, że sprawa winna być przedawniona, ponieważ ZUS wykrył niepłacenie składek prawie po 10 latach, a winien po roku. Wskazała, iż samochód jest własnością syna, a ona sama figuruje jako współwłaścicielka z uwagi na możliwość skorzystania z ulgi ubezpieczeniowej. Posiadany majątek jest zaś dorobkiem życia rodziców. Obecnie ma trudną sytuację finansową, pobiera rentę w kwocie 1 041,27 zł, z której musi płacić grzywnę do sądu. Wniosek ponadto uzasadnia swoim stanem zdrowia. Do wniosku dołączyła zaświadczenie lekarskie oraz rachunki opłaty grzywny. 1.7. ZUS zaznaczył, że do wniosku strony o ponowne rozpatrzenie sprawy, na mocy art. 83 ust. 4 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące odwołań od decyzji określone w ustawie Kodeks postępowania administracyjnego. Istotą zaś administracyjnego postępowania odwoławczego jest ponowne rozstrzygnięcie sprawy, nie zaś jedynie kontrola zasadności zarzutów podniesionych we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy umorzenia należności. Stąd wydanie decyzji, zostało poprzedzone podjęciem czynności zmierzających do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. Organ dokonał ponownej oceny przedłożonych przez zobowiązaną dowodów dotyczących sytuacji finansowej i majątkowej. 1.8. Ustalenia organu ponownie rozpatrującego sprawę są tożsame z dotychczasowymi (pkt 1.4.). W związku z nimi organ stwierdził, że sytuacja materialna zobowiązanej jest trudna, nie mniej osiąga ona stały dochód z tytułu renty rodzinnej oraz posiada majątek w postaci ruchomości jak i nieruchomości. Fakt posiadania majątku daje możliwość uregulowania powstałego zadłużenia, chociażby przez zbycie samochodu osobowego, który stanowiłby źródło pokrycia długu. Przy czym spłata nie spowoduje znacznego uszczerbku dla zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych zobowiązanej. Wyjaśnienie zobowiązanej, że samochód figuruje tylko na nią z uwagi na ulgę ubezpieczeniową nie może być przesłanką przemawiając za umorzeniem należności z tytułu składek jak również nie może być argumentem za odstąpieniem od ewentualnej egzekucji z tego pojazdu. Również inna przesłanka wymieniona w § 3 ust. 1 rozporządzenia Ministra Gospodarski, Pracy i Polityki Społecznej nie została spełniona, tj. zobowiązana nie poniosła strat materialnych w wyniku klęski żywiołowej. Biorąc także pod uwagę stan zdrowia zobowiązanej organ nie znalazł podstaw do umorzenia należności, ponieważ wnioskodawczyni pobiera już świadczenie rentowe, które jest źródłem jej utrzymania. Ponadto zobowiązana mieszka z dorosłym synem i w przypadku podjęcia przez niego zatrudnienia i uzyskiwania z tego tytułu dochodów poprawi się sytuacja finansowa rodziny, a tym samym będzie istniała możliwość spłaty zadłużenia w dogodnym układzie ratalnym. 1.9. Odnosząc się do kwestii przedawnienia należności z tytułu składek na ubezpieczenie zdrowotne za okres od stycznia 2003r. do kwietnia 2006r. organ wyjaśnił iż w okresie od 1 stycznia 1999r. do 31 marca 2003r. należności te ulegały przedawnieniu z upływem 5 lat, licząc od dnia w którym składka stała się wymagalna co wynikało z art. 28 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 6 lutego 1997r. o powszechnym ubezpieczeniu zdrowotnym. Natomiast w okresie od 1 kwietnia 2003r. przedawnienie należności z tytułu składek na ubezpieczenie zdrowotne następuje na zasadach określonych w art. 24 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych. Do przepisów tych odsyła art. 33 ust. 2 ustawy z dnia 23 stycznia 2003r. o powszechnym ubezpieczeniu w Narodowym Funduszu Zdrowia, jak również art. 93 ust. 2 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych. 1.10. Odpowiadając na zarzut wnioskodawczyni, iż nie otrzymała odpowiedzi na pismo z 2003r. dotyczące obowiązku opłacania składek organ wyjaśnił, iż w aktach płatnika składek brak jest zapytania w tej kwestii. 1.11. Reasumując organ stwierdził, że trudności finansowe, które uniemożliwiają opłacenie zaległości z tytułu składek nie mogą automatycznie stanowić podstawy do umorzenia. Nie można bowiem oczekiwać od ZUS, aby wniosek o umorzenie rozpatrywany był pod kątem wsparcia socjalnego i rezygnacji z należnych wierzytelności na rzecz regulowania innych zobowiązań. Zakład w żadnym przypadku nie znajduje okoliczności przemawiających za przyznaniem prymatu zadłużeniu wnioskodawcy względem innych wierzycieli w stosunku do zaległości składkowych oraz za uznaniem pierwszeństwa regulowania np. zaciągniętej pożyczki kosztem zupełnego pominięcia należności Zakładu. Działalność gospodarcza jest działalnością prowadzoną na własne ryzyko, które zawsze ponosi osoba ją prowadząca i na której spoczywają obowiązki względem różnych instytucji i urzędów związane z opłaceniem należności publicznoprawnych. ZUS podkreślił, iż umorzenie należności ma charakter fakultatywny, co bezpośrednio wypływa z zapisu art. 28 ustawy s.u.s. Stanowi on, że Zakład może umorzyć należności względem ZUS, a rozstrzygnięcie w zakresie umorzenia należności następuje w drodze uznania. W wyniku ponownej analizy akt przedmiotowej sprawy, biorąc pod uwagę powołane na wstępie przepisy ZUS uznał, iż w przypadku zobowiązanej nie zachodzą przesłanki do umorzenia należności składkowych. 2. Skarga do Sądu. 2.1. Na decyzję ZUS D J złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach wnosząc o ponowne przeanalizowanie jej sytuacji i zweryfikowanie zaskarżonej decyzji. Skarżąca zarzuciła niewyjaśnienie wszelkich okoliczności sprawy oraz naruszenie art. 28 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych. 2.2. W uzasadnieniu skargi wskazała, że po śmierci męża jej sytuacja finansowa była bardzo ciężka. Zmuszona była korzystać z pomocy rodziny i zaciągać długi co zadecydowało o podjęciu przez nią działalności gospodarczej. Przy rozpoczęciu działalności złożyła deklarację ZUS wraz z pismem o udzielenie informacji, czy będąc płatnikiem składki na ubezpieczenie zdrowotne z tytułu pobierania renty, jest jednocześnie zobowiązana do płacenia takiej składki z tytułu działalności gospodarczej. Z uwagi na fakt, że długo nie otrzymała odpowiedzi, uznała, że nie ma takiego obowiązku. ZUS podjął czynności w zakresie ustalenia wysokości zaległych składek dopiero w 2010r. 2.3. Skarżąca podniosła, że obecnie jej sytuacja finansowa nie jest lepsza. Utrzymuje się z renty po mężu, która wynosi 870 zł, ma na utrzymaniu syna, który nie może znaleźć pracy. Wskazała, że wbrew temu co ustalił organ, wyłącznym właścicielem samochodu PEUGEOT 206 jest jej syn, na dowód czego załączyła kserokopię dowodu rejestracyjnego. Potwierdziła, że jest współwłaścicielką działki wraz z domem jednorodzinnym. Działka ta ma 390 m2 powierzchni, a dom mieszkalny wybudowali jej rodzice. W domu tym zamieszkuje jej syn wraz ze swoją rodziną i nie ma innego miejsca, w którym mógłby zamieszkać. Nie ma też środków finansowych na spłatę jej udziału w tej nieruchomości. Skarżąca wraz z drugim synem zamieszkuje w mieszkaniu w bloku o powierzchni 46 m2, którego także jest tylko współwłaścicielką. Syn jest kawalerem, ale na wypadek założenia przez niego rodziny, będzie to również dom dla jego rodziny. 2.4. Skarżąca wskazała również na swój zły stan zdrowia, co związane jest z częstymi wizytami u lekarzy specjalistów, zakupem leków, które nie zawsze wykupuje bo jej na to nie stać. Z uwagi na stan zdrowia wymaga opieki syna, który z kolei nie może nigdzie wyjechać w poszukiwaniu pracy. Syn pracuje dorywczo, ale za niewielkie pieniądze, gdyż na staszowskim rynku pracy w jego zawodzie nie ma ofert. 2.5. Ponadto skarżąca podniosła, że gdyby chciała spłacić tak wielkie należności, to nie jest w stanie zrobić tego jednorazowo, a jedynie w ratach, które w obecnym czasie mogłyby wynosić po 20 zł miesięcznie. 2.6. W odpowiedzi na skargę, ZUS wniósł o jej oddalenie oraz podtrzymał stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. 3. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył co następuje: 3.1. Zgodnie z zasadami wyrażonymi w art.1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r.- Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) i art. 134 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm.), określanej dalej jako ustawa p.p.s.a., Sąd bada zaskarżone orzeczenie pod kątem jego zgodności z obowiązującym prawem i nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji, wydanej przez ZUS, w granicach kompetencji przysługujących sądowi administracyjnemu, tj. badając zaskarżone orzeczenie pod względem jego zgodności tak z przepisami ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t. j. Dz. U. z 2000r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), dalej jako kpa, jak i z normami prawa materialnego zawartymi w ustawie z dnia 13 października 1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych (t.j. Dz. U. z 2009r., Nr 205, poz. 1585 ze zm.), dalej jako ustawa s.u.s., oraz w oparciu o akta sprawy, Sąd nie stwierdził naruszeń prawa, które skutkowałyby koniecznością wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonej decyzji. Na wstępie należy też wskazać, że stan faktyczny ustalony przez organ znajduje potwierdzenie w zebranym materiale dowodowym. Dlatego ustalenia te Sąd w całości podziela, uznając je za niewadliwe. 3.2. Organ prawidłowo wskazał na materialno-prawną podstawę umorzenia należności składkowych, jaką jest art. 28 ust. 2, 3 i 3a ustawy s.u.s. Powołany przepis stanowi, że należności z tytułu składek mogą być umarzane tylko w przypadku ich całkowitej nieściągalności, jednocześnie wskazując na przypadki w których ona zachodzi. Ponadto, w związku z tym, że sprawa dotyczy także należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne ubezpieczonego będącego równocześnie płatnikiem tych składek, pomimo braku całkowitej nieściągalności, organ ma możliwość umorzenia tych należności także w innych uzasadnionych przypadkach. Na te uzasadnione przypadki wskazuje § 3 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne (Dz. U. Nr 141, poz.1365). 3.3. Z powyższego wynika, że kwestią pierwszorzędną dla uruchomienia postępowania w sprawie umorzenia zaległości jest ustalenie czy w sprawie zachodzi całkowita nieściągalność należności, tzn. czy występuje jedna z okoliczności wskazana w art. 28 ust. 3 pkt 1 – 6 ustawy s.u.s. Zdaniem Sądu, organ w sposób prawidłowy ustalił, że żadna z opisanych w ww. przepisie okoliczności nie zachodzi. Wprawdzie skarżąca zaprzestała prowadzenia działalności gospodarczej jednak posiada stały dochód (renta) oraz majątek w postaci udziału w nieruchomościach i majątku ruchomym (samochód osobowy), z których można egzekwować należności. Należy przy tym wskazać, wbrew twierdzeniom skargi (pkt 2.3.), że organ prawidłowo ustalił, iż samochód osobowy Peugeot 206 jest składnikiem majątku skarżącej. Powyższe wynika z informacji uzyskanych z Wydziału Komunikacji i Transportu Starostwa Powiatowego w S.. Okoliczność tę potwierdziła także sama skarżąca podczas przesłuchania w dniu 18 października 2010r. oświadczając, że wraz z jednym z synów jest współwłaścicielką przedmiotowego samochodu oraz we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy z dnia 25 stycznia 2011r. Fakt, iż samochód figuruje na skarżącą z uwagi na przysługujące jej zniżki ubezpieczeniowe, a faktycznie z samochodu korzysta syn skarżącej, nie ma wpływu na fakt, iż skarżąca jest współwłaścicielem ww. pojazdu. Ponadto Sąd zwraca uwagę, że dołączona przez skarżącą kserokopia dowodu rejestracyjnego stanowi jedynie część tego dokumentu. 3.4. Wobec ustalenia braku przesłanki nieściągalności, ZUS przeprowadził postępowanie w oparciu o art. 28 ust. 3a ustawy s.u.s. w związku z § 3 ww. rozporządzenia (pkt 3.2.), w kierunku ustalenia sytuacji materialnej i rodzinnej skarżącej, co mogłoby wyjaśnić czy przypadek skarżącej jest tym właśnie uzasadnionym, o którym wspomina przepis, a przede wszystkim czy ustalone okoliczności świadczą o tym, że skarżąca nie jest w stanie opłacić tych należności bez spowodowania zbyt ciężkich skutków dla siebie i swojej rodziny. W celu prawidłowego zastosowania art. 28 ust. 3a ustawy s.u.s. niezbędne jest zbadanie sytuacji finansowej strony, na którą oprócz wysokości osiąganych dochodów wpływ ma także wielkość stałych obciążeń. 3.5. Należy podnieść, że z treści zacytowanych przepisów (pkt 3.2.) wynika, że organ przy rozpatrywaniu sprawy i wydaniu rozstrzygnięcia korzysta ze swobody uznania administracyjnego. Oznacza to, że organ ma prawo wyboru rozstrzygnięcia, może zatem w przypadku stwierdzenia przesłanki uwzględnić wniosek lub odmówić jego uwzględnienia. Rozstrzygnięcie organu nie może mieć jednak charakteru dowolnego, lecz musi być wynikiem wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy (art. 7 kpa), wszechstronnego zebrania oraz rozpatrzenia w sposób wyczerpujący materiału dowodowego (art. 77 § 1 kpa), zaś decyzja winna spełniać wymogi określone w art. 107 § 1 i § 3 kpa. Dokonując kontroli legalności decyzji, polegającej na prawidłowości przeprowadzonego postępowania oraz formalnym badaniu decyzji, Sąd stwierdził, że organ sprostał stawianym mu wymaganiom. W celu ustalenia stanu faktycznego przeprowadził szczegółowe postępowanie wyjaśniające (pkt 1.4.), ustalając sytuację finansową i rodzinną skarżącej, a przede wszystkim, istotne w sprawie, jej dochody i wydatki. Oparł się w tym zakresie m.in. na oświadczeniach skarżącej z dnia 18 października 2010r. złożonych w ramach protokołu przesłuchania, zaświadczeniu lekarskim z dnia 20 września 2010r. , wypisach z rejestru gruntów (k. 22 i 23 akt administracyjnych), informacji z Wydziału Komunikacji i Transportu Starostwa Powiatowego w S. z dnia 5 października 2010r. i z dnia 29 listopada 2010r. Organ dysponował także fakturami dotyczącymi wydatków skarżącej na zakup lekarstw (k. 27 – 30 akt administracyjnych), opłat za mieszkanie i gaz (k. 34 i 35 akt administracyjnych) oraz postanowieniem Sądu Rejonowego w Kielcach z dnia 31 sierpnia 2010r. sygn. akt [...] rozkładającym D J karę grzywny w wysokości 2000 zł na 10 rat po 200 zł każda, a także rachunkami potwierdzającymi wpłaty przez skarżącą tych rat (k. 32 i 61 akt administracyjnych). Organ ustalił, że skarżąca pozostaje w gospodarstwie domowym z młodszym, niepracującym synem. Ich dochód stanowi renta skarżącej w wysokości 1041,27 zł, natomiast podstawowe wydatki z tytułu stałych opłat zostały ustalone na kwotę 450 zł. Wydatki związane z leczeniem skarżącej to kwota 300 zł miesięcznie. Dodatkowym wydatkiem są raty z tytułu orzeczonej kary grzywny. Powyższe ustalenia doprowadziły organ do wniosku, że nie istnieją podstawy do umorzenia zaległości skarżącego także na podstawie art. 28 ust. 3a w zw. § 3 ust. 1 pkt 1 ww., ponieważ skarżąca nie wykazała istnienia przesłanek wskazanych w tym przepisie. 3.6. Reasumując, zdaniem Sądu, organ był uprawniony do stwierdzenia, że mimo iż sytuacja finansowa skarżącej jest trudna to wobec faktu, że posiada ona stały dochód oraz majątek w postaci ruchomości i nieruchomości, to istnieją możliwości uregulowania powstałego zadłużenia, np. przez zbycie samochodu osobowego. Z treści wniosku skarżącej, jak i ze skargi, wynika jej troska o potrzeby dzieci, w szczególności mieszkaniowe. Postawa taka zasługuje na aprobatę, jednakże nie może stanowić przesłanki umorzenia należności powstałych w wyniku nie stosowania się do wynikających z przepisów prawa obowiązków. Tym bardziej zaś, że synowie skarżącej są dorosłymi mężczyznami. Wprawdzie mieszkający ze skarżącą młodszy syn nie ma stałego źródła dochodu, jednak jak wskazuje skarżąca podejmuje dorywcze prace. Ponadto skończył studia, co zwiększa jego szanse na rynku pracy. Na rozstrzygnięcie w przedmiocie umorzenia nie może mieć również wpływu sytuacja finansowa skarżącej w okresie po śmierci męża, gdyż w sprawie istotnym jest aktualny stan majątkowy strony skarżącej. Podobnie sposób powstania zadłużenia nie stanowi uzasadnienia dla pozytywnego rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie. Na marginesie należy też dodać, że brak odpowiedzi na pismo skarżącej (przy czym organ nie potwierdził otrzymania takiego pisma), skierowane przez nią, jak twierdzi, do organu w momencie rozpoczęcia działalności gospodarczej, a dotyczące obowiązku opłacania składek na ubezpieczenie, nie usprawiedliwia twierdzenia o braku takiego obowiązku. 3.7. Zdaniem Sądu, organ przeprowadził postępowanie zgodnie z przepisami prawa (pkt 3.5.), a wyciągnięte wnioski nie wychodzą poza granice zakreślone w art. 80 kpa. Tym samym organ nie przekroczył granic uznania administracyjnego odmawiając umorzenia przedmiotowych należności. Należy wyraźnie podkreślić, że rozstrzygnięcia wydawane w przedmiocie umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne są podejmowane w ramach tzw. uznania administracyjnego. Ustawodawca pozostawiając organom uznanie w omawianej kwestii, wprowadza do systemu prawa administracyjnego swego rodzaju "luz decyzyjny", przejawiający się w możliwości (nie zaś konieczności) umorzenia tych należności. Nawet więc w przypadku wystąpienia przesłanki umorzenia należności, organ nie ma obowiązku udzielenia ulgi. W ocenie Sądu w przedmiotowej sprawie odmowa umorzenia należności nie ma charakteru dowolnego. Samo zaś niezadowolenie skarżącej z treści wydanego rozstrzygnięcia oraz subiektywne przekonanie o zaistnieniu przesłanek przemawiających za umorzeniem należności nie może oznaczać, że przeprowadzone postępowanie było niezgodne z obowiązującymi przepisami prawa. Odnośnie deklaracji skarżącej zawartej w skardze o możliwości spłaty należność w ratach, należy wskazać, że w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ również zwrócił uwagę na istnienie takiej możliwości. Zgodnie bowiem z art. 29 ust. 1 ustawy s.u.s. ze względów gospodarczych lub innych przyczyn zasługujących na uwzględnienie Zakład może na wniosek dłużnika (...) rozłożyć należność na raty, uwzględniając możliwości płatnicze dłużnika oraz stan finansów ubezpieczeń społecznych. Z treści powyższego przepisu wynika zatem, że inicjatywa w zakresie rozłożenia na raty należności należy do skarżącej. 3.8. Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach uznając, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa, a podjęte rozstrzygnięcie nie wykraczało poza ramy uznania administracyjnego, na podstawie art. 151 ustawy p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło