I SA/Ke 263/18

Dnia 17 sierpnia 2018 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA Magdalena Chraniuk-Stępniak po rozpoznaniu w dniu 17 sierpnia 2018 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku K. G. o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi K. G. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w K. z [...] 2018 r. znak: [...] w przedmiocie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego postanawia: 1. ustanowić dla K. G. radcę prawnego, którego wyznaczy Rada Okręgowej Izby Radców Prawnych w K.; 2. odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie. W sprawie ze skargi na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w K. z [...] 2018 r. w przedmiocie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego K. G. złożył wniosek (na urzędowym formularzu PPF) o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia radcy prawnego. Wniosek został złożony w dniu 13 sierpnia 2018r. Z uzasadnienia wniosku wynika, że skarżący pozostaje sam w gospodarstwie domowym, uzyskuje dochód w wysokości [...] zł miesięcznie z tytułu okresowej renty chorobowej. Wskazuje, iż stale przyjmuje leki. Na jego złą sytuację materialną wpłynęła przedwczesna śmierć rodziców oraz kłopoty z ARiMR. Jako posiadany majątek skarżący wykazuje dom wielkości ok. 100 m² niewykończony z mieszkaniem ok. 50m2 wymagającym remontu, nieruchomość rolną wielkości 7 ha – użytki zielone oraz 2,91 ha - lasy. Nie posiada inwentarza żywego. Nie dysponuje także nowoczesnymi maszynami rolniczymi, nie otrzymuje dopłat. Skarżący posiada dwa orzeczenia o niepełnosprawności wydane na stałe, jako największe obciążenie wskazuje wydatki na leki. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Prawo pomocy obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 244 § 1 p.p.s.a.). W myśl art. 245 § 1 p.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. W niniejszej sprawie skarżący wystąpił o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika, czyli o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Zgodnie z art. 245 § 2 p.p.s.a., prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Stosownie do art. 246 § 1 p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1), a w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2). Podnieść należy, że zasadność wniosku o przyznanie prawa pomocy powinna być rozpatrywana z jednej strony z uwzględnieniem wysokości obciążeń finansowych, jakie strona musi ponieść w konkretnym postępowaniu, z drugiej zaś strony z uwzględnieniem jej możliwości finansowych. Na obecnym etapie postępowania ewentualne koszty sądowe (wpis od potencjalnej skargi kasacyjnej, opłata sądowa od ewentualnego zażalenia, czy opłata kancelaryjna za odpis orzeczenia z uzasadnieniem) nie przekroczą każdorazowo kwoty 100 zł - § 2 ust. 1 pkt 7 oraz § 3 w zw. z § 2 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193 ze zm.) i § 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości opłat kancelaryjnych pobieranych w sprawach sądowoadministracyjnych (Dz.U. Nr 221, poz. 2192). Natomiast stawka minimalna wynagrodzenia radcy prawnego z wyboru w postępowaniu przed sądem administracyjnym w pierwszej instancji wynosi 480 zł - § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (tekst jedn. Dz.U. z 2018 r., poz. 265). Mając na względzie z jednej strony aktualną sytuację materialną skarżącego przedstawioną w urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy, z drugiej zaś strony wysokość kosztów postępowania stwierdzić należy, że wniosek strony zasługuje na uwzględnienie jedynie w zakresie częściowym, obejmującym ustanowienie radcy prawnego. Skarżący jest osobą samotną, nie posiadającą żadnych zasobów finansowych, utrzymującą się z renty w kwocie 728 zł miesięcznie. W przedstawionej sytuacji opłacenie wynagrodzenia należnego radcy prawnemu z wyboru, spowodowałoby w ocenie Sądu uszczerbek w utrzymaniu koniecznym skarżącemu. Poniesienie bowiem tych kosztów (przy założeniu, że profesjonalny pełnomocnik domagał by się wynagrodzenia w stawce minimalnej), pozbawiłoby skarżącego ponad połowy jego miesięcznych dochodów. Z tych względów oraz na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. orzeczono, jak w punkcie 1 postanowienia. W ocenie Sądu brak jest natomiast podstaw do przyznania stronie prawa pomocy w zakresie całkowitym, strona bowiem nie wykazała, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Instytucja przyznania prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika ma bowiem charakter wyjątkowy i jest stosowana tylko w przypadkach osób mających szczególnie trudną sytuację materialną, które ze względu na okoliczności życiowe są pozbawione środków do życia, bądź środki te są bardzo ograniczone (osób bez dochodów lub o najniższych dochodach, nie posiadających żadnego majątku). Przedstawione przez skarżącego uzasadnienie wniosku uprawnia do stwierdzenia, że jego obecna sytuacja materialna nie należy do wyjątkowo trudnych. Skarżący ma zaspokojone potrzeby mieszkaniowe, posiada majątek nieruchomy (dom i nieruchomość rolną), osiąga dochód z renty. Potwierdzeniem zdolności płatniczych skarżącego do ponoszenia kosztów sądowych jest fakt, że w dniu 6 sierpnia 2018 r. uiścił wpis sądowy od wniesionej skargi w kwocie 100 zł (k-20 akt sąd.). Zdaniem Sądu, opłacenie pozostałych ewentualnych kosztów sądowych, które każdorazowo nie przekroczą kwoty 100 zł i są rozłożone w czasie, leży w granicach realnych możliwości finansowych strony uzyskującej dochód z renty i posiadającej majątek nieruchomy. Z powyższych względów oraz na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 i § 4 p.p.s.a., należało orzec jak w punkcie 2 postanowienia.