I SA/Ke 265/07

WyrokWSA w Kielcach2007-10-24

Skład orzekający: Maria Grabowska, Ewa Rojek, Mirosław Surma

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy odmowa przyznania płatności bezpośrednich do gruntów rolnych i nałożenie sankcji jest zasadna w sytuacji, gdy zadeklarowana powierzchnia gruntów rolnych we wniosku przekraczała ustaloną w wyniku kontroli o ponad 50%?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że odmowa przyznania płatności bezpośrednich i nałożenie sankcji było zasadne, ponieważ przekroczenie przez zadeklarowaną powierzchnię gruntów rolnych ustalonej w wyniku kontroli o ponad 50% stanowi podstawę do odmowy przyznania płatności i zastosowania sankcji, zgodnie z przepisami unijnymi (Rozporządzenie Komisji (WE) nr 1973/2004 i Rozporządzenie Komisji (WE) nr 796/2004) oraz krajową ustawą o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych. Sąd podkreślił, że nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia, czy rozbieżność wynika z działań sąsiada, czy z innych przyczyn, ani też trudna sytuacja materialna rolnika czy straty w uprawach.
Stan faktyczny
Skarżąca G.G. złożyła wniosek o przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych na rok 2006, deklarując użytkowanie 1,78 ha. Kontrola wykazała rozbieżności między zadeklarowaną a faktyczną powierzchnią niektórych działek, a także brak prowadzenia działalności rolniczej na jednej z nich. W wyniku stwierdzonych nieprawidłowości, organy odmówiły przyznania płatności i nałożyły sankcje. Skarżąca kwestionowała wyniki kontroli, podnosząc m.in. kwestie uporządkowania działki po kontroli, błędnego zakwalifikowania działki jako ugór, działań sąsiada oraz swojej trudnej sytuacji materialnej.
Rozstrzygnięcie
Sąd oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Grabowska, Sędziowie Sędzia WSA Ewa Rojek,, Asesor WSA Mirosław Surma (spr.), Protokolant Starszy sekretarz sądowy Joanna Dziopa, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 17 października 2007r. sprawy ze skargi G.G. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania płatności bezpośrednich do gruntów rolnych na rok 2006 1. skargę oddala, 2. przyznaje od Skarbu Państwa (Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach) na rzecz adwokata G.K. kwotę 309,80 (trzysta dziewięć 82/100) złotych, w tym kwotę 52,80 (pięćdziesiąt dwa 82/100) złote podatku VAT, tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. I SA/Ke 265/07 UZASADNIENIE Decyzją z dnia [...] nr[...] , Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] nr[...] , odmawiającą G.G. przyznania płatności bezpośrednich do gruntów rolnych na rok 2006 oraz nakładającą sankcje. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, że w dniu 11 maja 2006r. G.G. złożyła w Biurze Powiatowym Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa wniosek o przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych na rok 2006, w którym zadeklarowała użytkowanie sześciu działek rolnych o łącznej powierzchni 1,78 ha, oznaczonych literami od A do F, położonych na siedmiu działkach ewidencyjnych w obrębie G. w gminie Z. W dniu 25 sierpnia 2006r. przeprowadzono kontrolę w gospodarstwie rolnym G.G. Kontrola ta wykazała różnice pomiędzy zadeklarowaną powierzchnią działek rolnych A, C, D, E a powierzchnią faktyczną. Wnioskodawczyni w dniu 11 października 2006r. oraz w dniu 6 listopada 2006r. wniosła uwagi do tego wyniku kontroli na miejscu. W dniu 15 listopada 2006r. przeprowadzono kontrolę sprawdzającą w gospodarstwie rolnym G.G.. Kontrola ta wykazała nieprawidłowości. W przypadku działki rolnej A zadeklarowano powierzchnię 0,33 ha, gdy podczas kontroli stwierdzono powierzchnię 0,20 ha. Na działce oznaczonej literą D powierzchnia deklarowana wynosiła 0,5 ha, a stwierdzona podczas kontroli 0,28 ha. W przypadku działki rolnej E powierzchnia zadeklarowana wynosiła 0,21 ha, a stwierdzona 0,15 ha, dla działki F powierzchnia deklarowana wynosiła 0,10 ha, natomiast stwierdzono 0,06 ha. Na działce rolnej oznaczonej literą C stwierdzono brak prowadzenia działalności rolniczej (działka porośnięta samosiejkami i dużymi wieloletnimi drzewami). W wyniku tej kontroli Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa decyzją z dnia[...] ., odmówił G.G. płatności bezpośrednich na rok 2006, z sankcjami w okresie trzech lat, w łącznej wysokości [...] zł. W wyniku przeprowadzonego postępowania odwoławczego organ drugiej instancji utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W motywach swej decyzji podniósł, że szczegółowe warunki i tryb udzielania płatności bezpośrednich do gruntów rolnych określają przepisy ustawy z dnia 18 grudnia 2003r. o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych i oddzielnej płatności z tytułu cukru (Dz. U. z 2004 r. Nr 6, poz. 40, ze zm.) wraz z wydanymi na jej podstawie aktami wykonawczymi oraz przepisy unijne, a w szczególności Rozporządzenie Komisji (WE) nr 1973/2004 z dnia 29 października 2004r. ustanawiające szczegółowe zasady zastosowania rozporządzenia Komisji (WE) nr 1782/2003 w sprawie systemów wsparcia przewidzianych w tytułach IV i IVa tego rozporządzenia oraz wykorzystania gruntów zarezerwowanych do produkcji surowców (Dz. Urz. WE L 345 z 20 listopada 2004r.) oraz Rozporządzenie Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004r. ustanawiające szczegółowe zasady wdrażania wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych schematów w rozporządzeniu Rady (WE) Nr 1782/2003 ustanawiającego wspólne zasady dla systemów pomocy bezpośredniej w zakresie wspólnej polityki rolnej oraz określonych systemów wsparcia dla rolników (Dz. Urz. WE L 141 z 30 kwietnia 2004r.). Zgodnie z art. 2 ust.1 i 2 powołanej wyżej ustawy z 18 grudnia 2003r. warunkiem uzyskania płatności bezpośrednich jest posiadanie przez producenta rolnego działek rolnych (o pow. co najmniej 0,1 ha) o łącznej powierzchni nie mniejszej niż 1 ha, które kwalifikują się do objęcia płatnościami, utrzymywanymi w dobrej kulturze rolnej. Zgodnie z art. 138 ust.1 wskazanego rozporządzenia Komisji (WE) nr 1973/2004, jeżeli w wyniku kontroli administracyjnej bądź wizji lokalnej wykryte zostanie, że ustalona różnica między obszarem zadeklarowanym a obszarem uprawnionym do płatności (obszar zatwierdzony) przekracza 50 % obszaru zatwierdzonego nie jest przyznawana płatność na dany rok, a rolnik jest ponownie wykluczany z możliwości uzyskania premii do kwoty, która odpowiada różnicy między areałem zadeklarowanym a wyznaczonym. Kwota ta jest odejmowana z wypłat pomocy, do której rolnik jest uprawniony na podstawie wniosków składanych przez niego w ciągu trzech lat kalendarzowych po roku kalendarzowym wykrycia różnicy. G.G. ubiegała się o płatności bezpośrednie do działek rolnych o łącznej powierzchni 1,78 ha. Zawyżenie powierzchni działek rolnych we wniosku G.G. wynosi 114,46 %, co skutkuje odmową przyznania jednolitej płatności obszarowej na 2006 rok oraz nałożeniem sankcji w wysokości [...] . W myśl natomiast art. 51 ust. 2 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 jeżeli różnica między powierzchnią działek zadeklarowanych do uzupełniającej płatności obszarowej a powierzchnią stwierdzoną przekracza 50% powierzchni stwierdzonej, za dany rok nie przysługuje żadna płatność. Na producenta rolnego zostaje także nałożona sankcja w kwocie odpowiadającej różnicy między powierzchnią działek zadeklarowanych we wniosku a powierzchnią stwierdzoną. Kwota ta będzie potrącana z płatności pomocy, do której producent rolny jest uprawniony z tytułu wniosków składanych przez niego podczas trzech lat kalendarzowych następujących po roku dokonania ustalenia. G.G. wnioskowała o przyznanie uzupełniającej płatności do działek o łącznej powierzchni 1,28 ha. Zawyżenie powierzchni wynosi 132,73%, co skutkuje odmową przyznania tej płatności oraz naliczeniem sankcji w wysokości [...] zł. Odnosząc się do zarzutów G.G. organ odwoławczy stwierdził, że grunty zaorane i użytkowane przez sąsiada wnioskodawczyni bez jej zgody, nie mogą zostać wliczone do powierzchni, do której naliczana byłaby płatność. Podkreślił też, że producent rolny ubiegający się o płatności bezpośrednie zobowiązany jest wskazać we wniosku faktyczną powierzchnię działek rolnych (poszczególnych upraw), czego G.G. nie dopełniła. W skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach skardze G.G. wskazała po pierwsze, że to jej nieustępliwość doprowadziła do przeprowadzenia kontroli sprawdzającej. Następnie zakwestionowała wyniki prowadzonych kontroli na gruncie stwierdzając, że jej zdaniem wystąpiły rozbieżności. Trudno, zdaniem skarżącej, pogodzić się z faktem, że na działce C nie jest prowadzona działalność rolnicza, gdyż zapis protokołu wskazuje, że część działki została uporządkowana po kontroli i właśnie ta powierzchnia winna być objęta płatnością bezpośrednią do gruntów. Powierzchnia działki rolnej F 0,10 ha składa się z dwóch działek nr [...] i[...] , ale wcześniej istniejący rów już się wyrównał i stanowi ona całą jednolitą działkę rolną, która jest gospodarczo uprawiana. Błędnie również organy zakwalifikowały działkę D jako ugór. Po drugie, skarżąca wskazała na straty w swych uprawach jakie poniosła w 2006r. w wyniku suszy oraz fakt, że sąsiad systematycznie zaoruje jej grunty przez co areał ulega zmniejszeniu. Skarżąca przyznała też, że deklarowane powierzchnie we wniosku przyjęła według obszarów, jakie wynikają z map i ewidencji gruntów ze Starostwa Powiatowego. Różnice wynikają z nieuczciwych działań sąsiada. Po trzecie, skarżąca powołała się na swą trudną sytuację materialną, tj. fakt pobierania renty w wysokości 600 zł i konieczność spłaty pożyczki zaciągniętej na uprawę rabarbaru. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa wniósł o jej oddalenie, wywodząc jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z zasadami wyrażonymi w art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) i art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm.), określanej dalej jako ustawa P.p.s.a., sąd bada zaskarżone orzeczenie pod kątem jego zgodności z obowiązującym prawem, zarówno materialnym, jak i procesowym, nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W ocenie Sądu zaskarżona decyzja odpowiada prawu. Skarżąca zwróciła się o przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych na 2006r., deklarując we wniosku użytkowanie sześciu działek rolnych o łącznej powierzchni 1,78 ha. W wyniku przeprowadzonej kontroli stwierdzono, iż część z zadeklarowanych działek ma powierzchnię mniejszą od wskazanej we wniosku, część z nich zaś nie spełnia warunków wymaganych dla przyznania płatności. Ustaliwszy ostateczną, łączną powierzchnię działek uprawnionych do przyznania jednolitej płatności obszarowej oraz uzupełniającej płatności obszarowej, organy obu instancji w sposób prawidłowy oparły swe rozstrzygnięcia na treści m.in. ustawy z dnia 18 grudnia 2003r. o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych i oddzielnej płatności z tytułu cukru (Dz. U. z 2004 r. Nr 6, poz. 40, ze zm.) gdzie stosownie do art. 2 ust.1 i 2 warunkiem uzyskania płatności bezpośrednich jest posiadanie przez producenta rolnego działek rolnych (o pow. co najmniej 0,1 ha) o łącznej powierzchni nie mniejszej niż 1 ha, które kwalifikują się do objęcia płatnościami, utrzymywanymi w dobrej kulturze rolnej. Przy czym za działkę rolną uważa się zwarty obszar gruntu rolnego, na którym jest prowadzona jedna uprawa. Niespełnienie tego warunku tak jak w niniejszej sprawie i fakt, że zawyżenie powierzchni zadeklarowanej w stosunku do ustalonej wyniosło w obu wypadkach powyżej 50 % skutkuje odpowiednio do art. 138 wskazanego przez organy rozporządzenia Komisji (WE) nr 1973/2004 oraz art. 51 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 odmową przyznania dopłat oraz zastosowaniem wskazanych tam sankcji. Odnosząc się do zarzutów skargi należy wskazać, że obie przeprowadzone kontrole na gruncie potwierdzają brak prowadzenia na działce C działalności rolniczej. Na zmianę tych ustaleń, tak jak chce skarżąca, nie może wpłynąć fakt, że w okresie między kontrolami część tej działki została uporządkowana. W takiej sytuacji nie sposób bowiem uznać, że ta część działki była wykorzystywana rolniczo przed pierwszą kontrolą, co jest kwestią zasadniczą. Wynik kontroli potwierdza również, że wielkość działki F jest mniejsza niż 0,10 ha, tj. wielkość minimalna warunkująca zakwalifikowanie działki do płatności. Jeśli chodzi o działkę D, to decydujące dla rozstrzygnięcia było ustalenie faktycznej powierzchni tej działki, tj. 0,28 ha (zadeklarowano 0,5 ha), bowiem zakwalifikowanie tej działki jako ugór, mimo deklarowanej uprawy rabarbaru nie miało wpływu na zmianę grupy płatności. Istotny był areał, a nie rodzaj uprawy. Powyższe ustalenia znajdują potwierdzenie w zebranej przez organy dokumentacji i przeczą w tym zakresie twierdzeniom skarżącej. Należy też wskazać, że w zakresie dziełek C i F, skarżąca nie zgłaszała żadnych uwag do protokołu kontroli, w której uczestniczyła w dniu 15 listopada 2006r. Ponadto, co należy, zdaniem Sądu, wyraźnie podkreślić w niniejszej sprawie, podstawę dla przyznania wsparcia we wnioskowanej przez skarżącą formie stanowi spełnienie warunku minimalnej wielkości działki rolnej (działek rolnych), która nie zawsze odpowiada wielkości wynikającej z ewidencji oraz zgodność powierzchni zadeklarowanej z faktyczną. Sama skarżąca zaś w skardze przyznaje, że zadeklarowała wielkość odpowiadającą wielkości ewidencyjnej działek. W niniejszej sprawie zadeklarowana wielkość została prawidłowo zweryfikowana w wyniku działań kontrolnych. Nie ma znaczenia ani faktycznego, ani prawnego dla podjętego przez organy rozstrzygnięcia, że rozbieżność między wielkością powierzchni deklarowanych, a stwierdzonych w wyniku kontroli wynika ze wskazywanego przez skarżącą naruszenia posiadania gruntów przez sąsiada. Przesłanką dla przyznania wnioskowanej formy wsparcia nie może być też przywoływana przez skarżącą okoliczność strat w uprawach, czy też trudna sytuacja materialna wnioskodawczyni. Analiza legalności zaskarżonej decyzji, uwzględniająca także całość zarzutów skargi, doprowadziła Sąd do wniosku, że wydając rozstrzygnięcie organy administracyjne nie naruszyły prawa, co spowodowało konieczność oddalenia skargi. Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 151 ustawy P.p.s.a. orzeczono jak w sentencji wyroku. Stosownie do § 19 w zw. z § 18 ust.1 pkt 1 lit. "c" oraz § 2 ust. 3 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.) Sąd ustalił wynagrodzenie w przedmiotowej sprawie z tytułu nieopłaconej pomocy prawnej w kwocie 257 zł oraz 52,80 zł tytułem podatku od towarów i usług.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło