I SA/Ke 266/05

WyrokWSA w Kielcach2005-11-16

Skład orzekający: Sędzia WSA Maria Grabowska, Sędzia NSA Grażyna Jarmasz, Sędzia WSA Dorota Pędziwilk-Moskal

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ odwoławczy prawidłowo uchylił decyzję organu pierwszej instancji odmawiającą wznowienia postępowania podatkowego i umorzył postępowanie, jeśli organ pierwszej instancji wydał postanowienie o wznowieniu postępowania, a następnie decyzję odmawiającą jego wznowienia?
Ratio decidendi
Organ odwoławczy prawidłowo uchylił decyzję organu pierwszej instancji odmawiającą wznowienia postępowania podatkowego i umorzył postępowanie, ponieważ organ pierwszej instancji popełnił uchybienia proceduralne, w tym wydał sprzeczne postanowienie o wznowieniu postępowania i decyzję odmawiającą jego wznowienia. Ponadto, organ pierwszej instancji nie uwzględnił właściwych przepisów Ordynacji podatkowej dotyczących wznowienia postępowania oraz orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła odmowy wznowienia postępowania w sprawie ustalenia podatku od nieruchomości za lata 1991-2000. Organ pierwszej instancji, po wydaniu postanowienia o wznowieniu postępowania, ostatecznie odmówił jego wznowienia. Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło decyzję organu pierwszej instancji i umorzyło postępowanie, wskazując na liczne naruszenia proceduralne. Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpatrywał skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Sygnatura akt: I SA/Ke 266/05 W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 16 listopada 2005 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA Maria Grabowska, Sędziowie: Sędzia NSA Grażyna Jarmasz, Sędzia WSA Dorota Pędziwilk-Moskal (spr.), Protokolant: Referent stażysta Łukasz Pastuszko, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16.11.2005 r. sprawy ze skargi M. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...]numer [...] w przedmiocie : odmowy wznowienia postępowania w sprawie ustalenia podatku od nieruchomości za lata 1991-2001 skargę oddala Postanowieniem z dnia [...] wydanym z upoważnienia Prezydenta Miasta w oparciu o art. 240 § 1 pkt. 5 i art. 241 i 243 Ordynacji podatkowej, zwanej dalej Ord. pod. wznowiono z urzędu, postępowanie w sprawie ustalenia P. M. B. podatku od nieruchomości za lata 1991 - 2001, zakończonego decyzjami nr. ew. [...] za poszczególne lata. W uzasadnieniu postanowienia organ podatkowy podał, że wznawia postępowanie w związku z orzeczeniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] znak [...]. Decyzją z dnia [...] znak: [...] Prezydent Miasta działając na podstawie art. 243 § 3 i art. 207 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137, poz. 926 z późn. zm.) "odmówił wznowienia postępowania w sprawie ustalenia podatku od nieruchomości za lata 1991 - 2000, zakończonych decyzjami ostatecznymi (nr ewid. [...])". W uzasadnieniu tej decyzji organ I instancji podał, że Pan M. B. od dnia 2 kwietnia 1991 roku do dnia 31 lipca 2001 roku był administratorem Targowiska Miejskiego, położonego w S. przy ul. T., na podstawie umów zawartych z Zarządem Miasta. Organ podatkowy w latach 1991 - 2001, corocznie dokonywał wymiaru podatku od nieruchomości z Targowiska Miejskiego. Postanowieniem z dnia [...] roku nr ewid. [...], organ podatkowy wznowił z urzędu postępowanie w sprawie ustalenia podatku od nieruchomości za lata 1991 - 2001, w związku z orzeczeniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...], znak: Sygn. akt I SA /Ke 266/05 [...]. Przedmiotowym orzeczeniem Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło decyzję organu podatkowego w części dotyczącej ustalenia podatku od nieruchomości za 2001 rok i umorzyło postępowanie w sprawie, uznając że administrowanie nieruchomością, nie jest odpowiednikiem posiadania nieruchomości i tym sam nie mieści się w obrębie podmiotów podatkowych podatku od nieruchomości, określonych przepisami art. 2 ust. 1 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. Postanowienie z dnia [...]nr ewid. [...], stanowiło podstawę do przeprowadzenia przez organ podatkowy postępowania za lata 1991-2000 zarówno co do przesłanek wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy. W wyniku przeprowadzonego postępowania ustalono, że decyzje ustalające podatek od nieruchomości za poszczególne lata tj. 1991 - 2000, zostały doręczone stronie i zawierały prawidłowe pouczenie o warunkach oraz trybie wniesienia odwołania. Z uwagi na fakt, że strona nie wnosiła od nich odwołań, stały się decyzjami ostatecznymi. Odwołanie od tej decyzji wniósł P. M. B. - reprezentowany przez pełnomocnika adw. A. K., zarzucając naruszenie art. 243 § 1 pkt. 2 i 245 Ord. pod. poprzez wydanie decyzji o odmowie wznowienia postępowania w sytuacji gdy postanowieniem z dnia [...] organ wznowił postępowanie w sprawie. W konsekwencji wnosił o uchylenie decyzji organu I instancji. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] znak: [...]-na podstawie art. 233 § 1 pkt 2 lit "a" Ord. pod .uchyliło w całości decyzję organu I instancji oraz poprzedzające ją Sygn. akt I SA /Ke 266/05 postanowienie znak: [...] i umorzyło podjęte przez organ postępowanie w sprawie. W uzasadnieniu organ odwoławczy podał, że w postępowaniu podatkowym obowiązuje zasada ogólna trwałości decyzji ustanowiona w art. 128 Ord.pod. Treścią zasady ogólnej trwałości ostatecznych decyzji podatkowych jest to, że mogą one być wzruszane tylko przez właściwy organ podatkowy i w przypadkach wprost unormowanych w przepisach postępowania podatkowego. W niniejszej sprawie organ I instancji jako przesłankę wznowienia powołał art. 240 § 1 pkt 5 Ord.pod., a z treści postanowienia znak: [..] wynika jedynie, iż podjęte działanie organu podatkowego I instancji pozostaje w związku z orzeczeniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...], nie konkretyzuje jednak tego związku, nie wskazuje także jakie nowe okoliczności faktyczne lub jakie nowe dowody wyszły na jaw, a miały znaczenie w dacie wydawania wymiarowych decyzji podatkowych za poszczególne lata. W dalszej części uzasadnienia organ odwoławczy podaje, że prawdopodobnie jako nowy dowód w sprawie, organ I instancji potraktował orzeczenie SKO znak: 2460/560/01. [...] .Podkreślił, że istotą wznowionego postępowania powinno być uchylenie dotychczasowych decyzji ostatecznych i powrót sprawy do odpowiedniego stadium zwykłego postępowania instancyjnego. Nową decyzję, rozstrzygającą zatem o istocie sprawy, wydaje się, jak gdyby sprawa nie była w danej instancji rozstrzygana. W wyniku wznowienia postępowania następuje badanie dwóch połączonych ze sobą spraw, tj. jednej dotyczącej przyczyn wznowienia oraz drugiej, co do rozstrzygnięcia istoty sprawy. Postępowanie kończy albo decyzja o odmowie uchylenia dotychczasowej decyzji wydanej w postępowaniu zwyczajnym, albo gdy podstawy te są - uchyla się dotychczasową Sygn. akt I SA /Ke 266/05 decyzję i wydaje nową, która rozstrzyga o istocie sprawy. Decyzja znak: [...] wydana przez organ podatkowy I instancji odmawia zaś wznowienia postępowania w sprawie ustalenia podatku od nieruchomości za lata 1991-2000, zakończonych decyzjami ostatecznymi nr ewd. [...]. Wydając decyzję tej treści samorządowy organ podatkowy popełnił kolejne uchybienie proceduralne będące konsekwencją nieprawidłowego zastosowania przepisu art. 243 § 3 Ord. pod. Ponadto na etapie prowadzonego postępowania organ podatkowy I instancji nie wziął pod uwagę treści zapisu art. 243 § l "a" Ord. pod. oraz wydanych w tym przedmiocie wyroków Naczelnego Sądu Administracyjnego sygn. akt I SA I Kr 3041/02-3045/02. Z uwagi na powyższe okoliczności, orzeczenia organu I instancji ze względu na liczne naruszenia proceduralne należało wyeliminować z obrotu prawnego. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie P. M. B. zarzucił zaskarżonej decyzji naruszenie przepisów art. 122, 243 oraz 245 Ord.pod. W uzasadnieniu skargi podniósł, że w sprawie nie zachodzą przesłanki do umorzenia postępowania, a nadto organ odwoławczy nie wskazał dlaczego uznał, że postępowanie jest bezprzedmiotowe. Niezrozumiałym jest też, zdaniem skarżącego, uchylenie postanowienia o wznowieniu postępowania. W konsekwencji wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wnosiło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zgodnie z § 2 Rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z 13 sierpnia 2004r. w sprawie przekazania Wojewódzkim Sądom Administracyjnym w Sygn. akt I SA /Ke 266/05 Gorzowie Wielkopolskim i Kielcach rozpoznania spraw z obszaru województwa lubuskiego i świętokrzyskiego należących do właściwości Wojewódzkich Sądów Administracyjnych w Poznaniu i Krakowie - Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Kielcach przekazane zostały sprawy, w których skargi na działalność organów administracji publicznej mających siedzibę na obszarze województwa świętokrzyskiego zostały wniesione do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie i postępowanie nie zostało zakończone do dnia 1 lipca 2005r. Z uwagi na powyższą regulację prawną właściwym do rozpoznania przedmiotowej skargi jest Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach. Stosownie do art. 184 Konstytucji RP oraz art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r - Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. nr 153, poz. 1270) , Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z powyższym, aby wyeliminować z obrotu prawnego zaskarżony akt wydany przez ten organ, konieczne jest stwierdzenie, że doszło do naruszenia np. przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź prawa procesowego w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy ( art. 145 § 1pkt.1 lit. a lub c ustawy z 30 sierpnia 2002r -p.p.s.a.). Ocenie Sądu podlega zatem zgodność aktów administracyjnych zarówno z przepisami prawa materialnego jak i procesowego. W niniejszej sprawie organ podatkowy I instancji wznowił postępowanie w sprawie ustalenia podatku od nieruchomości za lata 1991-2000r w oparciu o przesłankę z art. 240 § 1 pkt. 5 Ord. pod. W uzasadnieniu postanowienia podał, że wznowienie postępowania następuje w związku z orzeczeniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...]. Następnie decyzją z dnia Sygn. akt I SA /Ke 266/05 [...] znak: [...] działając na podstawie art. 243 § 3 i art. 207 Ord. pod. "odmówił wznowienia postępowania w sprawie ustalenia podatku od nieruchomości za lata 1991 - 2000, zakończonych decyzjami ostatecznymi (nr ewid. [...])". Organ odwoławczy przedmiotową decyzję oraz poprzedzające je postanowienie o wznowieniu postępowania uchylił i umorzył postępowanie. Wbrew twierdzeniom skarżącego organ odwoławczy podał przesłanki uzasadniające rozstrzygniecie, bowiem wskazał na wadliwość postanowienia o wznowieniu postępowania z urzędu, w sytuacji gdy organ I instancji nie konkretyzuje związku wznowienia postępowania z orzeczeniem SKO z dnia [...] jak również nie wskazuje jakie nowe dowody lub okoliczności faktyczne wyszły na jaw, a miały znaczenie w dacie wydania wymiarowych decyzji podatkowych za poszczególne lata. Ponadto na etapie prowadzonego postępowania organ I instancji nie uwzględnił treści art. 243 § 1 a Ord. pod. oraz wydanych w tym przedmiocie wyroków NSA sygn. akt. I S.A./Kr 3041/02-3045/02. Niezależnie od powyższych okoliczności organ odwoławczy wskazuje na wzajemną sprzeczność postanowienia o wznowieniu postępowania i decyzji odmawiającej wznowienia postępowania. Uchylając decyzje organu I instancji i postanowienie o wznowieniu postępowania organ odwoławczy przywołuje w uzasadnieniu decyzji przepis art. art.243 § 1 a. Ord.pod. Stanowisko organu odwoławczego jest zasadne. Zgodnie z treścią w/w przepisu wznowienie postępowania jest niedopuszczalne po upływie terminów przewidzianych w art. 68 lub art. 70 Ord. pod. W sytuacji zatem gdy organ ustali, iż w danej sprawie upłynęły terminy Sygn. akt I SA /Ke 266/05 przewidziane w art. 68 lub art. 70 Ord. pod. - nie może wydać postanowienia o wznowieniu postępowania, gdyż z mocy samego art. 68 Ord. pod. nie będzie możliwe wydanie nowej decyzji konstytutywnej. Na postanowienie o wznowieniu postępowania nie przysługuje zażalenie ani skarga do sądu administracyjnego. Zgodnie bowiem z art. 236 § 1 Ord. pod. zażalenie przysługuje tylko wówczas, gdy ustawa tak stanowi. Przepis art. 243 nie przewiduje zażalenia. Zasadność wydania postanowienia może być badana przy okazji rozpatrywania odwołania od decyzji wymienionych w art. 245 § 1 Ord. pod. W sytuacji, bowiem gdy organ podatkowy wyda postanowienie o wznowieniu postępowania, a następnie dojdzie do wniosku, że nie było przesłanek formalnych do wznowienia postępowania powinien umorzyć postępowanie.( por. Ordynacja podatkowa. Komentarz. Stefan Babiarz, Bogusław Dauter, Bogusław Gruszczyński, Roman Hauser, Andrzej Kabat, Małgorzata Niezgódka- Medek, Warszawa 2004r. str.625). Uchylenie postanowienia o wznowieniu postępowania jest konsekwencją przyjęcia przez organ odwoławczy braku podstaw do wznowienia postępowania. W świetle powyższych okoliczności należy stwierdzić, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu, a zatem Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło