I SA/Ke 268/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Jagiełło, Sędziowie Sędzia SO (del.) Janusz Bociąga (spr.),, Sędzia WSA Mirosław Surma, Protokolant Starszy sekretarz sądowy Michał Gajda, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 24 września 2010r. sprawy ze skargi A. W. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...]. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania oddala skargę. Decyzją z dnia [...]. nr [...] Zakład Ubezpieczeń Społecznych utrzymał w mocy decyzję z dnia [...]. nr [...] wydaną dla A. W., umarzającą jako bezprzedmiotowe postępowanie dotyczące umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie rentowe i wypadkowe za okres od lutego do czerwca 1999. W uzasadnieniu decyzji organ wyjaśnił, że wnioskiem z dnia 30 października 2009r. A. W. zwróciła się o umorzenie należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne za okres od stycznia do czerwca 1999 za okres przebywania na urlopie wychowawczym ze stosunku pracy i prowadzenia w tym czasie jednoosobowej działalności gospodarczej. Organ uznał należności z tytułu składek za okres od lutego do czerwca 1999r. za przedawnione, powołując się na art. 24 ust. 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (t.j. Dz. U. z 2009r. Nr 205, poz.1585) oraz art. 59 § 1 pkt 9 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2005r. nr 8 poz. 60 ze zm.). Organ wyjaśnił, że zobowiązanie z tytułu składek wygasa wskutek przedawnienia po upływie 10 lat, licząc od dnia, w którym stało się wymagalne. Pismem z dnia 26 stycznia 2010r. złożonym w Oddziale Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w K. A. W. wniosła odwołanie od ww. decyzji, żądając jej uchylenia w całości. W ocenie organu drugiej instancji, wniosek o uchylenie przedmiotowej decyzji nie może zostać pozytywnie rozpatrzony, ponieważ zaskarżona decyzja wydana została zgodnie z obowiązującymi przepisami. Należności z tytułu składek na ubezpieczenie rentowe i wypadkowe za okres od lutego do czerwca 1999 uległy przedawnieniu, a więc postępowanie w sprawie ich umorzenia stało się bezprzedmiotowe. W tych okolicznościach zgodnie z przepisem art. 105 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego postępowanie należało umorzyć jako bezprzedmiotowe. Na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych jako organu drugiej instancji A. W. złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach. W uzasadnieniu skargi wyjaśniła, że wnioskiem z dnia 30 października 2009r. zwróciła się do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych o umorzenie należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne za okres od stycznia do czerwca 1999 r. tj. za okres przebywania na urlopie wychowawczym, przy jednoczesnym prowadzeniu działalności gospodarczej. W dniu 12 października 2009r. skarżąca dokonała korekt dokumentów ubezpieczeniowych: dokument ZUS ZUA z datą powstania obowiązku ubezpieczeń społecznych od 1 stycznia 1999 r. oraz dokument ZUS ZWUA wyrejestrowania z ubezpieczenia zdrowotnego od dnia 1 stycznia 1999r. Korekt dokumentów rozliczeniowych za okres przebywania na urlopie wychowawczym strona dokonała w dniu 10 grudnia 2009 r. Tym samym na koncie płatnika – skarżącej - powstała zaległość, a istniejąca nadpłata w kwocie 385,30 zł została bezprawnie zaliczona na poczet zaległych składek. Należność wobec ZUS powstała dopiero po dniu 10 grudnia 2009 r., czyli po złożeniu przez skarżącą korekt, których ZUS O/K.żądał w związku z ustawą abolicyjną. Skarżąca wyjaśniła, że za okres od stycznia do czerwca 1999 r. nie opłacała żadnych składek na ubezpieczenia społeczne z tytułu prowadzonej działalności ani nie składała dokumentów rozliczeniowych. Sama też złożyła wniosek o umorzenie należności. Niesłuszne jest zatem zaliczenie przez ZUS nadpłaty bądź przeksięgowanie wpłat, dotyczących innych okresów na poczet zaległości. Zgodnie z treścią art. 24 ust. 4 w związku z art. 32 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz art.59 § 1 pkt 9 Ordynacji podatkowej, zobowiązanie z tytułu składek wygasa wskutek przedawnienia po upływie 10 lat, licząc od dnia w którym stało się wymagalne. Niezrozumiałe są zatem dla skarżącej przyczyny umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia rentowe i wypadkowe za okres od lutego do czerwca 1999, i jednocześnie brak umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne za styczeń 1999 oraz należności z tytułu składek na ubezpieczenia emerytalne za okres od lutego do czerwca 1999, skoro w świetle powołanych przepisów uległy one przedawnieniu z upływem 10 lat. Dalej A. W. wyjaśniła, że ustawa z dnia 24 kwietnia 2009 r. o zmianie ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz ustawy Prawo bankowe, wprowadzającą możliwość umorzenia niektórych należności z tytułu składek powstałych w związku z podleganiem obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej w okresie pobierania zasiłku macierzyńskiego lub przebywania na urlopie wychowawczym, weszła w życie z dniem 1 września 2009. Jednakże zaległości od nieopłaconych przez skarżącą składek za okres przebywania na urlopie wychowawczym uległy przedawnieniu przed dniem wejścia w życie powyższej ustawy, tj. w lipcu 2009 roku. W związku z tym skarżąca zawarła w skardze wniosek o umorzenie należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej za okres od stycznia 1999 r. do czerwca 1999 r. oraz o zwrot niesłusznie przeksięgowanych wpłat. W odpowiedzi na skargę Zakład Ubezpieczeń Społecznych podtrzymał argumentację jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi. Wskazał ponadto na treść art. 9 ust. 6 w zw. z art. 6 ust. 1 pkt 19 oraz art. 17 ust. 3 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, oraz art. 4 ust. 1, 2 i 3 oraz art. 6 ustawy z dnia 24 kwietnia 2009 r. o zmianie ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz ustawy - Prawo bankowe (Dz.U. 2009r., Nr 71, poz. 609). Organ wyjaśnił, że w dniu 21 października 2009r. A. W. złożyła poprawne dokumenty rozliczeniowe za okres od 1 stycznia 1999r. do 30 czerwca 1999r., natomiast dnia 9 listopada 2009r. przedłożono wniosek o umorzenie całości zadłużenia z tytułu składek na ubezpieczenie rentowe i wypadkowe za okres od stycznia do czerwca 1999r. W związku z tym organ wszczął postępowanie administracyjne. Z wpłat dokonanych na FUS w dniu 16 sierpnia 1999r., 15 stycznia 2000r., 15 grudnia 2000r., 17 marca 2003r., 16 stycznia 2006r. i 16 sierpnia 2007r. na poczet składek za miesiące 07.1999., 12.1999., 11.2000., 02.2003., 12.2005., i 07.2007. powstały nadpłaty w łącznej kwocie 741,87 zł, które zostały rozliczone zgodnie § 13 ust. 1 i 2 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 kwietnia 2008r., w sprawie szczegółowych zasad i trybu postępowania w sprawach rozliczenia składek (Dz.U. 2008r., Nr 7, poz.465). Powstałą nadpłatę zaliczono na poczet składki za styczeń 1999 i część składki za luty 1999 oraz należnych w tej sytuacji odsetek za zwłokę. Uwzględniając wniosek z dnia 9 listopada 2009r. decyzją z dnia 7 stycznia 2010r. nr DRD/421/81/383/09/UMM umorzono A. W. odsetki za zwłokę w kwocie 385,30 zł od składek na ubezpieczenie emerytalne za okres od stycznia do lutego 1999, rentowe za styczeń 1999 i wypadkowe za styczeń 1999 zgodnie z art.4 ust.2 i 3 ustawy o zmianie ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz ustawy -Prawo bankowe, a powstałą nadpłatę w kwocie 385,30 zł zaliczono na poczet składek zaległych. Od decyzji tej wnioskodawczyni wniosła odwołanie do Sądu Okręgowego w Kielcach Wydział VI Pracy i Ubezpieczeń Społecznych, sygn. akt VI U 365/10. Natomiast zaskarżoną decyzją organ utrzymał w mocy decyzję umarzającą postępowanie w sprawie umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie rentowe i wypadkowe za okres od lutego do czerwca 1999. W związku z tym niezasadny jest zarzut skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył co następuje: Skarga nie jest zasadna. W przedmiotowej sprawie Sąd nie dopatrzył się naruszeń przepisów postępowania, które mogły mieć istotny wpływ na treść decyzji. Na wstępie rozważań należy rozróżnić, iż w toku postępowania wszczętego po złożeniu przez A. W. wniosku z dnia 9 listopada 2009r. o umorzenie składek na ubezpieczenia społeczne, wydane zostały w dniu 7 stycznia 2010r. dwie różne decyzje przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych. Pierwszą z nich, o numerze [...], Zakład Ubezpieczeń Społecznych umorzył A. W. odsetki za zwłokę w kwocie 365,30 zł od składek na ubezpieczenie: emerytalne za okres od stycznia do lutego 1999r., oraz rentowe i wypadkowe za styczeń 1999r., oraz zaliczył nadpłatę w kwocie 385,30 zł na poczet zaległych odsetek. Natomiast drugą decyzją, o numerze [...], organ umorzył postępowanie wszczęte z wniosku A. W., jako bezprzedmiotowe. Decyzja ta została następnie utrzymana w mocy decyzją z dnia [...]. nr [...] .Ta decyzja i to rozstrzygnięcie jest wyłącznie przedmiotem skargi, co wynika z procedury. Podstawę umorzenia postępowania jest art. 105 § 1 ustawy z dnia 14 stycznia 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2000r., nr 98, poz. 1071 ze zm.), zgodnie z którym organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe. W niniejszej sprawie przesłanka bezprzedmiotowości zaszła po uznaniu przez organ, że należności z tytułu składek objęte wnioskiem o umorzenie ale w okresie od lutego do czerwca 1992r. uległy przedawnieniu. Skoro uległy przedawnieniu, nie można prowadzić postępowania w sprawie ich umorzenia, wygasł bowiem obowiązek ich uiszczenia. W związku z tym prawidłowo organ uznał, że postępowanie należało umorzyć. Analiza skargi A. W. wskazuje, że jej zarzuty nie odnoszą się do bezpośrednio do tej decyzji organu, której przedmiotem jest postępowanie przed Wojewódzkim sądem Administracyjnym. Skarżąca nie kwestionuje bowiem ani okoliczności że postępowanie z uwagi na przedawnienie zobowiązań z tytułu składek stało się bezprzedmiotowe, ani też tego, że należało je umorzyć. Nie wykazała tym samym na czym polega interes prawny w zaskarżeniu decyzji nr [...]. Mimo braku ze strony skarżącej zarówno polemiki i jak i zarzutów w tym zakresie, Sąd, stosownie do treści art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U Nr 153 poz.1270 ze zm., dalej jako p.p.s.a.) badał zgodność rozstrzygnięcia z prawem, stwierdzając, że decyzja nie narusza prawa. Zarzuty, które w skardze zawarto, a skierowane względem decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych o numerze [...], winny być podnoszone w toku postępowania odwoławczego toczącego się przed sądem powszechnym. Zarzuty te w niniejszym postępowaniu, z uwagi na jego przedmiot, skutku odnieść nie mogą, bowiem dotyczyły innej decyzji, które w tym postępowaniu nie mogły być przedmiotem skargi rozpoznawanej przez Wojewódzki Sąd Administracyjny. Stwierdzając, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa, Sąd na podstawie art. 151 ustawy P.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.