I SA/Ke 269/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Jagiełło, Sędziowie Sędzia WSA Maria Grabowska (spr.),, Sędzia WSA Mirosław Surma, Protokolant Starszy sekretarz sądowy Andrzej Stolarski, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 17 września 2009r. sprawy ze skargi W. i S. małżonków G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia 5 czerwca 2009r. nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2009r. 1. oddala skargę; 2. przyznaje od Skarbu Państwa (Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach) na rzecz adwokata E. S.-P. kwotę 180,40 (sto osiemdziesiąt i 40/100) złotych, w tym VAT w kwocie 26,40 (dwadzieścia sześć i 40/100) złotych tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej przyznanej z urzędu. Decyzją z dnia 5 czerwca 2009r. znak [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. utrzymało w mocy decyzję z dnia 9 lutego 2009r. nr [...] wydaną z upoważnienia Burmistrza Miasta M. w sprawie wymiaru podatku od nieruchomości za rok 2009 w kwocie 10,00 zł. W motywach rozstrzygnięcia Kolegium wskazało, iż decyzją z dnia 9 lutego 2009r. organ pierwszej instancji ustalił małżonkom W i S G. podatek od nieruchomości w kwocie 10 zł. Opodatkowaniem objęto budynki mieszkalne o powierzchni 120 m2, budynki gospodarcze o powierzchni 72 m2 i grunty pozostałe o łącznej powierzchni 1200 m2. Przy czym w stosunku do gruntów i budynków gospodarczych zastosowano zwolnienie przewidziane Uchwałą nr [...] Rady Miejskiej w M.. Rozpoznając odwołanie od decyzji pierwszoinstancyjnej, organ drugiej instancji stwierdził brak podstaw do uchylenia tej decyzji. Kolegium zważyło, iż według przepisów art. 21 ustawy z dnia 17 maja 1989r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2005r., Nr 240, poz. 2027, z późn. zm.), podstawą wymiaru podatków i świadczeń są dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków prowadzonej przez starostów. Z załączonego zaś do akt wypisu z ewidencji gruntów prowadzonej dla obrębu B, z dnia 19 marca 2009r. wynika, że małżonkowie S. i W. G. są właścicielami działki nr 18 opisanej jako tereny mieszkaniowe B o powierzchni 0,1200 ha. Organ podniósł, że wysokość podatku od nieruchomości, obok wielkości powierzchni gruntów oraz powierzchni użytkowej budynków, zależy od uchwalonych na dany rok stawek podatkowych. Do uchwalania wysokości stawek podatkowych w podatku od nieruchomości na każdy rok podatkowy, na mocy art. 5 ust. 1 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, zostały upoważnione wyłącznie rady gmin. Wysokość uchwalanych przez rady gmin stawek nie może jednak przekroczyć określonych przepisami granic. Organy podatkowe, które dokonują wymiaru podatku, nie mają więc żadnego wpływu na wysokość uchwalanych przez rady gmin stawek, natomiast mają obowiązek ścisłego ich stosowania przy ustalaniu podatku. Minister Finansów w obwieszczeniu z dnia 29 lipca 2008r. (opublikowanym w M. P. z dnia 14 sierpnia 2008r. Nr 59, poz. 531) określił górne granice stawek kwotowych podatku od nieruchomości na 2009r. dla gruntów pozostałych w wysokości 0,37 zł. od 1 m2 ich powierzchni. Rada Miejska w M. w podjętej uchwale respektowała górne granice stawek określone w obwieszczeniu Ministra Finansów z dnia 29 lipca 2008r. Kolegium stwierdziło, że organ podatkowy pierwszej instancji, dokonując małżonkom G. wymiaru podatku od nieruchomości na 2009r., za podstawę tego wymiaru przyjął dane zgodne z ewidencją gruntów i budynków i zastosował stawki określone uchwałą Rady Miasta M., nie przekraczając wyznaczonych w/w obwieszczeniem granic. O wysokości podatku stosownie do przepisów art. 4 i art. 5 powołanej wcześniej ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, decyduje przede wszystkim powierzchnia nieruchomości, ich przeznaczenie oraz wysokość stawek uchwalonych przez radę gminy. Z powyższego wynika, że zaskarżony wymiar podatku od nieruchomości na 2009r. jest prawidłowy i zgodny z przepisami ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. Określenie zaś w uchwale stawki podatku od nieruchomości jako "od gruntów pozostałych, w tym zajętych na prowadzenie statutowej działalności pożytku publicznego przez organizacje pożytku publicznego" nie oznacza, jak wyjaśnił organ odwołąwczy, iż na gruncie podatników jest prowadzona jakakolwiek działalność przez organizacje pożytku publicznego. W. i S. małżonkowie G. wywiedli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach skargę na powyższą decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K., zaskarżając akt w części dotyczącej przedmiotu opodatkowania tj. w zakresie zakwalifikowania gruntów podatników o powierzchni 1.200 m2 jako "grunty pozostałe, w tym zajęte przez organizacje pożytku publicznego". Skarżący podnieśli, iż ich grunty nigdy nie były zajęte przez organizację pożytku publicznego. Tylko oni są właścicielami nieruchomości położonej w B. nr 12 o pow. 1.200 m2. W związku z tym skarżący zażądali, by w decyzji o wymiarze podatku nie znajdowała się taka nieistniejąca pozycja. Podtrzymywanie w decyzji organu drugiej instancji, że zapis odnośnie tej pozycji jest zgodny z przepisami prawa jest niezgodny ze stanem faktycznym i prawem. Podatnicy wskazali na dołączone do odwołania dokumenty stwierdzające ich wyłączną własność tj. wyroki Sądu Rejonowego w J. w sprawie I C [...] i Sądu Okręgowego w K. w sprawie [...] oraz zawiadomienie z Wydziału Ksiąg Wieczystych Sądu Rejonowego w J.. Do skargi dołączyli zaś kopię postanowienia Sądu Rejonowego w J. z dnia 6 marca 2009r. w sprawie I Ns [...] o stwierdzeniu nabycia własności przez samoistnego posiadacza. Skarżący podnieśli, iż domagają się tylko respektowania prawa i wpisywania w decyzji o wymiarze podatku rzeczywistych danych, zgodnie z istniejącymi dokumentami. Zauważyli, że zwłaszcza z uwagi na fakt, iż są osobami w bardzo podeszłym wieku, decyzje kierowane do nich winny być dokładne, rzetelne, a pisma i odwołania czytane z uwzględnieniem ich treści. Nadto podatnicy podnieśli, że wymierzony im podatek został w terminie zapłacony. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. wniosło o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko w sprawie przedstawione w zaskarżonej decyzji. W piśmie procesowym z dnia 9 września 2009r. pełnomocnik skarżących poparł skargę złożoną przez S. G. i W. G.. Wyjaśnił, iż skarżący corocznie otrzymywał nakaz płatniczy, który nie budził zastrzeżeń, natomiast po raz pierwszy w 2009r. podatnik otrzymał decyzję w sprawie wymiaru podatku, która jest dla niego krzywdząca i niezrozumiała w punkcie – "grunty pozostałe (w tym zajęte przez organizacje pożytku publicznego)". Nieruchomość skarżących była i jest ich wyłączną własnością i nigdy nie była zajęta na cele publiczne. Zatem decyzja wymiarowa powinna być sformułowana zgodnie ze stanem rzeczywistym i zrozumiale dla podatników. Skarżący są ludźmi w podeszłym wieku, nie znającymi przepisów prawnych. W związku z powyższym wnoszą o dokonanie jasnego i precyzyjnego wpisu w decyzji wymiarowej poprzez wpisanie w miejscu grunty pozostałe, grunt stanowiący własność S. i W. G.. Z uwagi bowiem na istniejący zapis Urząd Gminy nie wyraża skarżącemu zgody na ogrodzenie posiadanej nieruchomości, gdyż nie może takowej udzielić w przypadku gruntów użyteczności publicznej. Pełnomocnik strony skarżącej wniósł o zasądzenie wynagrodzenia za pomoc prawną udzieloną S. G. i W. G. z urzędu w sprawie niniejszej, oświadczając, iż nie zostało ono uiszczone w żadnej części. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje: Kognicję sądu administracyjnego wyznaczają przepisy art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 – Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. Nr 153, poz. 1269), stanowiąc, że sądy te sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Ocenie Sądu podlega zatem zgodność aktów administracyjnych z przepisami prawa materialnego i procesowego. Kontrola ta ogranicza się więc do badania, czy rozpoznając sprawę, organy administracji publicznej nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na jej wynik. Sąd, orzekając w granicach danej sprawy, nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm.), określanej jako ustawa p.p.s.a.). Ocena dokonywana jest według stanu prawnego i na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. Kontrola Sądu dokonana zgodnie z powyższymi przepisami prawa wskazuje, iż skarga S.i W. małżonków G. jest oczywiście bezzasadna. Na wstępie zauważyć należy, iż skarżący nie kwestionują, iż są podatnikami podatku od nieruchomości, nie kwestionują przedmiotu opodatkowania tj. powierzchni budynków i gruntu, wysokości stawek przyjętych do ustalenia wymiaru podatku od nieruchomości - budynku mieszkalnego, jak również zasadności i prawidłowości zastosowania w stosunku do budynku gospodarczego i gruntu ulgi podatkowej. Organ pierwszej instancji, z którym zgodziło się Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K., za podstawę wymiaru podatku od nieruchomości w sprawie niniejszej zgodnie z przepisem art. 21 ustawy z dnia 17 maja 1989r. – Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2005r. Nr 240 poz. 2027 ze zm., zwanej dalej Prawo geodezyjne i kartograficzne) przyjął dane wynikające z ewidencji gruntów i budynków. Na podstawie tych danych oraz uchwały Rady Miejskiej w M. nr [...] z dnia 18 listopada 2008r. w sprawie określenia wysokości stawek podatku od nieruchomości na 2009 rok organ ustalił skarżącym zobowiązanie podatkowe w omawianym podatku na 2009 rok w kwocie 10 zł. Jednocześnie w decyzji tej Burmistrz Miasta i Gminy M. wskazał, iż do nieruchomości znajdujących się pod adresem B. należą: opodatkowany budynek mieszkalny o powierzchni 120 m2 oraz objęte ulgą podatkową: budynki gospodarcze o powierzchni 72 m2 i grunty pozostałe (w tym zajęte przez organizacje pożytku publicznego) o powierzchni 1200 m2 . W ocenie skarżących, organ bezpodstawnie określił w decyzji grunt stanowiący ich własność jako "grunty pozostałe (w tym zajęte przez organizacje pożytku publicznego)". Zauważyć należy, iż w art. 5 ustawy z dnia 12 stycznia 1997r. o podatkach i opłatach lokalnych (t.j. Dz. U. z 2006r. Nr 121 poz. 844 ze zm.), która normuje podatek od nieruchomości, ustawodawca, określając stawki maksymalne podatku od nieruchomości, różnicuje je w zależności od sposobu wykorzystania tych nieruchomości. Przepis art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy stanowi maksymalne stawki dla trzech rodzajów gruntów określonych jako: (a) grunty związane z prowadzeniem działalności gospodarczej, bez względu na sposób zakwalifikowania w ewidencji gruntów i budynków, (b) grunty pod jeziorami, zajęte na zbiorniki wodne retencyjne lub elektrowni wodnych oraz (c) grunty pozostałe, w tym zajęte na prowadzenie odpłatnej statutowej działalności pożytku publicznego przez organizacje pożytku publicznego. Organ pierwszej instancji dla określenia wysokości stawki zastosowanej przy wymiarze podatku od nieruchomości skarżących posłużył się zatem nomenklaturą ustawową. Z uwagi bowiem na fakt, iż grunty skarżących nie są związane z prowadzeniem działalności gospodarczej, ani nie stanowią gruntów zajętych na zbiorniki retencyjne lub elektrownie wodne, organ zakwalifikował te grunty jako grunty pozostałe. Ustawodawca w ramach "gruntów pozostałych" wyraźnie wyszczególnia grunty zajęte na prowadzenie odpłatnej statutowej działalności pożytku publicznego przez organizacje pożytku publicznego celem wyjaśnienia, iż działalność taka na potrzeby podatku od nieruchomości nie może być traktowana jako działalność gospodarcza. Zatem maksymalna stawka dla gruntów zajętych na prowadzenie działalności pożytku publicznego przez wskazane organizacje została określona w wysokości jak dla "gruntów pozostałych". Użycie w decyzji pierwszoinstacyjnej, utrzymanej przez organ drugiej instancji w mocy, dla określenia stawki właściwej dla gruntu skarżących ustawowego nazewnictwa nie pozbawia ich prawa własności i nie oznacza, że grunty te są zajęte na potrzeby działalności pożytku publicznego. Zgodnie z treścią art. 6 ust. 7 w/w ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, podatek od nieruchomości na rok podatkowy od osób fizycznych ustala w drodze decyzji organ podatkowy właściwy ze względu na miejsce położenia przedmiotów opodatkowania. Zobowiązanie podatkowe w tym podatku powstaje zatem w świetle art. 21 §1 pkt 2 Ordynacji podatkowej z dniem doręczenia podatnikowi decyzji organu podatkowego ustalającej wysokość tego zobowiązania. Zatem fakt zapłacenia podatku przez skarżących nie zwalnia organu podatkowego z obowiązku wydania i doręczenia decyzji ustalającej zobowiązanie podatkowe w podatku od nieruchomości. W konkluzji podnieść należy, iż Sąd, kontrolując zaskarżoną decyzję w przedstawionych powyżej granicach, nie stwierdził naruszeń prawa, skutkujących jej uchyleniem. Organ drugiej instancji, podobnie jak organ pierwszej instancji, nie naruszył przepisów postępowania w stopniu, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy, ani przepisów prawa materialnego w stopniu, który miał wpływ na rozstrzygnięcie. Żądanie strony sformułowane w piśmie procesowym z dnia 9 września 2009r., z uwagi na zakres kognicji sądu administracyjnego, oczywiście nie mogło zostać w tym postępowaniu uwzględnione. W związku z powyższym, na podstawie art. 151 ustawy p.p.s.a., Sąd orzekł jak w sentencji wyroku. S. G. i W. G. na ich wnioski przyznano w sprawie prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata. Zgodnie z art. 250 ustawy p.p.s.a. adwokat wyznaczony do udzielenia pomocy prawnej w ramach prawa pomocy otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów w zakresie kosztów ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków. Stawki wynagrodzenia i zasady ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej adwokata określa rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.). Stąd w świetle §18 ust. 1 pkt 1 lit. a w zw. z §6 pkt 1 i §2 tego rozporządzenia Sąd zasądził na rzecz pełnomocnika S.G. i W. G. kwotę 146,40 zł w tym podatek Vat, oraz kwotę 34 zł tytułem opłaty skarbowej od pełnomocnictw.