I SA/Ke 27/10
PostanowienieWSA w Kielcach2010-03-19
Skład orzekający: Referendarz sądowy WSA Agnieszka Karyś-Adamczyk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych złożony na urzędowym formularzu, ale nie w całości wypełniony, powinien zostać pozostawiony bez rozpoznania, czy też sąd powinien wezwać do uzupełnienia braków?Ratio decidendi
Sąd nie pozostawił wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych bez rozpoznania, mimo że nie został on złożony na urzędowym formularzu w sposób kompletny. Po wezwaniu do uzupełnienia braków, sąd rozpoznał wniosek merytorycznie, przyznając częściowe zwolnienie od kosztów sądowych, uznając, że skarżący jest w stanie ponieść część opłat, ale nie całość, bez uszczerbku dla utrzymania rodziny.Stan faktyczny
H. S. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w celu zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych. Wniosek został złożony na urzędowym formularzu PPF po wcześniejszym wezwaniu sądu do jego uzupełnienia. Skarżący oświadczył, że jest bezrobotny, ale uzyskuje dochody z dorywczej pracy, z których utrzymuje rodzinę. Sąd częściowo uwzględnił wniosek, zwalniając skarżącego od opłaty przekraczającej 50 zł, a w pozostałym zakresie oddalił wniosek.Rozstrzygnięcie
1. Zwolniono stronę skarżącą od kosztów sądowych w zakresie obejmującym część każdorazowej opłaty sądowej przekraczającą kwotę 50 zł. 2. Oddalono wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w pozostałym zakresie.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 19 marca 2010 roku Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach – Wydział I w składzie następującym: Referendarz sądowy WSA Agnieszka Karyś-Adamczyk po rozpoznaniu w dniu 19 marca 2010 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku H. S. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi H. S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...]. znak: [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2004r. p o s t a n a w i a 1. zwolnić stronę skarżącą od kosztów sądowych w zakresie obejmującym część każdorazowej opłaty sądowej przekraczającą kwotę 50 zł (pięćdziesiąt złotych); 2. oddalić wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w pozostałym zakresie.
H. S. pismem z dnia 21 stycznia 2010r. zwrócił się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach o przyznanie prawa pomocy.
Zgodnie z art. 252 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) wniosek taki powinien być złożony na urzędowym formularzu. Skarżący nie dopełnił tego wymagania, w związku z tym za pismem z dnia 16 lutego 2010r. Sąd przesłał skarżącemu urzędowy formularz PPF i zobowiązał do złożenia wypełnionego w/w formularza w terminie siedmiu dni od daty doręczenia niniejszego pisma pod rygorem pozostawienia wniosku o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania.
Skarżący w zakreślonym w wezwaniu terminie złożył wniosek na formularzu PPF wnosząc o zwolnienie od kosztów sądowych.
W uzasadnieniu wniosku skarżący oświadcza, że jest osobą bezrobotną, po czym oświadcza, że utrzymuje syna i żonę z dorywczej pracy w N., gdzie zarabia średnio ok. 1000euro miesięcznie. Ponadto skarżący oświadcza, iż pozostaje w gospodarstwie domowym wraz z żoną i synem w wieku 22lat. Skarżący nie wykazuje majątku
Na gruncie obowiązujących przepisów postępowań sądowych obowiązuje zasada, według której koszty sądowe pokrywa strona dochodząca swych roszczeń. Regulacje postępowania sądowoadministracyjnego pozwalają skarżącym, nie posiadającym wystarczających środków finansowych koniecznych do ochrony ich interesu prawnego na ubieganie się o przyznanie tzw. prawa pomocy.
Instytucja przyznania prawa pomocy przysługuje osobie, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania lub pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W istocie instytucja ta stanowi pomoc państwa dla osób, które z uwagi na trudną sytuację finansową nie mogą uiścić kosztów bez wywołania uszczerbku w koniecznych kosztach utrzymania dla siebie i rodziny.
Ubiegający się o taką pomoc winien, więc w każdym wypadku poczynić oszczędności we własnych wydatkach, do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania rodziny. Dopiero gdyby poczynione w ten sposób oszczędności okazały się niewystarczające – może zwrócić się o pomoc państwa.
Strona ubiegająca się przed Sądem Administracyjnym o przyznanie prawa pomocy musi wykazać, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, bądź też ponieść tych kosztów bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Udowodnienie przez wnioskodawcę tych okoliczności daje podstawę do pozytywnego rozpatrzenia wniosku. Jeżeli pokrycie kosztów postępowania sądowego może spowodować, że strona postępowania nie będzie mogła uiścić opłat za usługi konieczne do prawidłowej egzystencji czy kupić żywności należy przyznać stronie prawo pomocy w zakresie pełnym lub częściowym.
Prawo do zwalniania z kosztów sądowych nie ma charakteru pełnego swobodnego uznania, lecz podlega określonym regułom, których należy przestrzegać przy każdorazowym rozpatrywaniu takiego wniosku.
Oceniając całokształt okoliczności w sprawie uznać należało, że brak jest podstaw do uwzględnienia wniosku H.S. w całości. Z istoty regulacji dotyczącej przyznania prawa pomocy wynika, że powinno się ją kierować w pierwszej kolejności do osób, które w sposób oczywisty nie są w stanie opłacić kosztów sądowych. Tymczasem badając sytuację majątkową skarżącego nie można ponad wszelką wątpliwość stwierdzić, że nie jest on w stanie opłacić kosztów sądowych
Przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych całości, którego domaga się skarżący, jak już wcześniej podkreślono ma charakter wyjątkowy i jest stosowane w stosunku do osób charakteryzujących się ubóstwem – przykładowo do takich osób można zaliczyć osoby ze względu na okoliczności życiowe pozbawione całkowicie środków do życia.
Bezspornie do takiej grupy społecznej skarżący nie należy, bowiem choć skarżący oświadcza, że jest osobą bezrobotną, to jednak w dalszej części wniosku oświadcza, że uzyskuje miesięcznie dochody w wysokości średnio ok. 1000euro. Wykazane dochody pozwalają zaspakajać potrzeby życiowe trzyosobowej rodziny, przy czym podkreślić należy, że zarówno żona skarżącego jaki i jego syn są osobami, które winny rozważyć podjęcie pracy zarobkowej, co zapewne poprawiłoby budżet rodziny.
Uwzględniając powyższe okoliczności stwierdzono, że skarżący bez uszczerbku utrzymania koniecznego jest w stanie uiścić część kosztów sądowych, o której mowa w sentencji.
Mając na uwadze powyższe orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7, art. 243 § 1, art. 244 § 1, art. 245, art. 246 § 1 pkt 2, § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło