I SA/Ke 271/08

PostanowienieWSA w Kielcach2008-10-20

Skład orzekający: Agnieszka Karyś-Adamczyk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy strona skarżąca wykazała, że nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, uzasadniając tym samym zwolnienie od tych kosztów? Czy okoliczności sprawy uzasadniają ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika (radcy prawnego) dla strony skarżącej?
Ratio decidendi
Sąd zwolnił stronę skarżącą od kosztów sądowych, uznając, że wykazała ona brak możliwości poniesienia tych kosztów bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny, biorąc pod uwagę jej sytuację materialną. Jednocześnie sąd oddalił wniosek o ustanowienie radcy prawnego, stwierdzając, że strona samodzielnie sformułowała skargę, a okoliczności sprawy nie uzasadniają udziału profesjonalnego pełnomocnika.
Stan faktyczny
Strona skarżąca złożyła skargę na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania. W skardze zawarła wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego. Po początkowym złożeniu wniosku na nieodpowiednim formularzu, strona uzupełniła braki. Po kolejnych wezwaniach do uzupełnienia informacji o stanie majątkowym i rodzinnym, strona przedstawiła nowe okoliczności dotyczące jej sytuacji materialnej po zawarciu związku małżeńskiego.
Rozstrzygnięcie
I. Zwolniono stronę skarżącą od kosztów sądowych; II. Oddalono wniosek o ustanowienie radcy prawnego.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 20 października 2008 roku Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach – Wydział I w składzie następującym: referendarz sądowy WSA Agnieszka Karyś-Adamczyk po rozpoznaniu w dniu 20 października 2008 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku A. S. o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi A. S. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...]. znak: [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania p o s t a n a w i a I. zwolnić stronę skarżącą od kosztów sądowych; II. oddalić wniosek o ustanowienie radcy prawnego. A. C. /obecnie po zmianie nazwiska S./ w skardze z dnia 20 czerwca 2008r. wniesionej na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] znak: [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania zawarła wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych. Zgodnie z art. 252 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) wniosek taki powinien być złożony na urzędowym formularzu. Skarżąca nie dopełniła tego wymagania, w związku z tym za pismem z dnia 29 lipca 2008r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach przesłał skarżącej urzędowy formularz PPF i zobowiązał do złożenia wypełnionego w/w formularza w terminie siedmiu dni od daty doręczenia niniejszego pisma pod rygorem pozostawienia wniosku o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania. Skarżąca w zakreślonym w wezwaniu terminie złożyła wniosek na formularzu PPF wnosząc o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego. Złożony przez skarżącą wniosek nie zawiera uzasadnienia, w oświadczeniu o stanie rodzinnym skarżąca wskazała jedynie, że jest osobą rozwiedzioną, ponadto oświadczyła, że nie posiada majątku, oszczędności ani przedmiotów wartościowych i nie osiąga dochodów- jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku. W związku z powyższym, mając na uwadze, że zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy oświadczenie skarżącej o jej stanie majątkowym i rodzinnym było niepełne i nie zawierało wszystkich niezbędnych informacji Sąd wezwał skarżącą, na podstawie art. 255 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, do nadesłania w terminie 7 dni dokumentów i informacji, które umożliwiłyby prawidłową ocenę zdolności płatniczych strony. W szczególności żądano złożenia oświadczeń w następującym zakresie: - jaką kwotę stanowią i z jakich źródeł skarżąca czerpie środki na wydatki związane z życiem codziennym np. produkty żywnościowe, inne podstawowe środki niezbędne do życia; - do kogo należy mieszkanie przy ul. O., w którym skarżąca zamieszkuje; - określenie miesięcznych kosztów utrzymania mieszkania i kto powyższy koszty ponosi, - czy skarżąca korzysta z pomocy społecznej, jeżeli tak to w jakiej formie; - czy zamieszkujący ze skarżącą syn R. C. osiąga dochody, jeżeli tak, to z jakiego tytułu i w jakiej wysokości. W odpowiedzi na wezwanie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach do uzupełnienia braków wniosku skarżąca przedkłada pismo, w którym oświadcza, że obecnie utrzymuje się z wynagrodzenia męża S. S., które wynosi 1400zł miesięcznie. Z powyższej kwoty małżonkowie spłacają również raty do ZUS w wysokości 330zł. Skarżąca oświadcza, ponadto, że to ona jest głównym najemcą lokalu, który zamieszkuje. Miesięczne koszty utrzymania mieszkania to: czynsz – 136, 82zł, gaz – 40,62zł, prąd – 102,26zł. Wydatki te pokrywane są z wynagrodzenia męża skarżącej. Skarżąca nie korzysta z pomocy społecznej, a syn R. C. z nią nie zamieszkuje. W tym miejscu skarżąca złożyła oświadczenie, że zmiana nazwiska z C. na S. nastąpiła w związku z zawarciem w dniu 27 września 2008r. związku małżeńskiego ze S. S. Na wezwanie Sądu skarżąca przedłożyła w dniu 17 października 2008r. kserokopię odpisu skróconego aktu małżeństwa. Instytucja przyznania prawa pomocy przysługuje osobie, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (prawo pomocy w zakresie całkowitym) bądź osobie, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (prawo pomocy w zakresie częściowym). Ubiegający się o taką pomoc winien, więc w każdym wypadku poczynić oszczędności we własnych wydatkach, do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania rodziny. Dopiero gdyby poczynione w ten sposób oszczędności okazały się niewystarczające – może zwrócić się o pomoc państwa. Mając na względzie przedstawione we wniosku okoliczności, przede wszystkim fakt, że skarżąca nie posiada żadnego majątku, jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku, a jedynym źródłem utrzymania skarżącej i jej męża jest uzyskiwane przez niego wynagrodzenie w wysokości 1400zł miesięcznie należy stwierdzić, ze wykazała należycie, iż nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Nie znaleziono natomiast przesłanek do uwzględnienia wniosku w zakresie ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika. Skarżąca prawidłowo sformułowała skargę, w szczególności zawarła w niej wszystkie elementy wymagane przepisami art. 46 § 1 oraz art. 57 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Świadczy to o umiejętności samodzielnej obrony swoich racji przed Sądem. Należy przy tym podkreślić, że problematyka i okoliczności sprawy nie uzasadniają udziału profesjonalnego pełnomocnika. Tym bardziej, że zgodnie z art. 134 § 1 w/w ustawy, sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd zatem bada wnikliwie sprawę bez względu na fachowość, treść i konstrukcję skargi sporządzonej przez stronę. Wobec powyższego orzeczono jak w sentencji, na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7, art. 243, art. 244, art. 245, art. 246 § 1 pkt 2 i § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło