I SA/Ke 285/14

PostanowienieWSA w Kielcach2014-06-17

Skład orzekający: Referendarz sądowy WSA Agnieszka Karyś-Adamczyk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy spółka może uzyskać zwolnienie od kosztów sądowych w postępowaniu przed sądem administracyjnym na podstawie trudnej sytuacji finansowej?
Ratio decidendi
Zwolnienie od kosztów sądowych może być przyznane osobie prawnej tylko wtedy, gdy wykaże ona, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. W niniejszej sprawie, pomimo wskazanej trudnej sytuacji finansowej, spółka posiadała środki pieniężne na rachunku bankowym znacznie przekraczające wysokość kosztów sądowych, a także majątek o znacznej wartości, co wykluczało przyznanie zwolnienia od kosztów sądowych.
Stan faktyczny
Spółka jawna złożyła skargę na decyzję Dyrektora Izby Celnej dotyczącą podatku akcyzowego za czerwiec 2012 r. W toku postępowania wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych, wskazując na trudną sytuację finansową spowodowaną spadkiem sprzedaży i stratami finansowymi w niektórych latach. Spółka wykazała przychody, podatki, dochody oraz posiadany majątek i środki na rachunku bankowym.
Rozstrzygnięcie
Oddalił wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach – Wydział I w składzie następującym: Referendarz sądowy WSA Agnieszka Karyś-Adamczyk po rozpoznaniu w dniu 17 czerwca 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku ,,O." Spółka Jawna B. K., G. A.K. K. Przedsiębiorstwo Produkcyjno – Handlowo – Usługowe w S.- K. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi ,,O." Spółka Jawna B. K., G. A.K. K. Przedsiębiorstwo Produkcyjno – Handlowo – Usługowe w S.- K. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w K.. z [...] nr [...] w przedmiocie podatku akcyzowego za czerwiec 2012 r. postanawia: oddalić wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych. W odpowiedzi na zarządzenie o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego z dnia 19 maja 2014 r. w kwocie 1143 zł od skargi na decyzję Dyrektora Izby Celnej w K. z dnia [...] r. w przedmiocie podatku akcyzowego za czerwiec 2012 r. ,,O." Spółka Jawna B. K., G. A.K. K. Przedsiębiorstwo Produkcyjno – Handlowo – Usługowe w S.- K. reprezentowana przez radcę prawnego M. S., złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Zgodnie z art. 252 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. zwanej dalej ustawą p.p.s.a.) wniosek taki powinien być złożony na urzędowym formularzu PPPr. Skarżąca nie dopełniła tego wymagania, w związku z tym za pismem z dnia 3 czerwca 2014 r. Sąd przesłał skarżącej urzędowy formularz PPPr i zobowiązał do złożenia wypełnionego w/w formularza w terminie siedmiu dni od daty doręczenia niniejszego pisma pod rygorem pozostawienia wniosku o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania. W odpowiedzi skarżąca złożyła sporządzony na urzędowym formularzu PPPr wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku skarżąca wskazała na trudną sytuację finansową, której podstawową przyczyną jest obniżenie w okresie trzech ostatnich lat sprzedaży produkcji o niemal 2/3. Spółka wskazała, że za 2011 rok wykazała przychód w wysokości 6.915.978,02 zł, podatek akcyzowy w wysokości 3.849.982,00 zł, dochód w wysokości 20.599,07 zł; za rok 2012 wykazała przychód w wysokości 4.247.941,67 zł, podatek akcyzowy w wysokości 3.905.471,00 zł, stratę w wysokości 90.317,96 zł; za rok 2013 wykazała przychód w wysokości 2.473.900,00 zł, podatek akcyzowy w wysokości 1.120.000,00 zł, dochód w wysokości 21.300,00 zł. Spółka wskazała, że pierwszy kwartał 2014 roku zamknęła stratą. Podniosła, że począwszy od kwietnia 2012 r. Urząd Celny wydaje sukcesywnie decyzje w sprawie domiaru podatku akcyzowego za kolejne miesiące produkcji. I tak, tylko pierwsza wpłata przypisanej różnicy podatku akcyzowego wynosi 18.00,00 zł, kolejne domiary podatku oscylują od kilku do kilkudziesięciu tysięcy złotych i mają decydujący wpływ na sytuację finansową firmy. Spółka wskazała wysokość kapitału zakładowego, majątku lub środków finansowych w wysokości 349.954,57 zł, wartość środków trwałych wg bilansu za ostatni rok w wysokości 471.357,25 zł /Spółka wyjaśniła, że jest to kwota wg ksiąg rachunkowych, wartość majątku według cen rynkowych jest kilkakrotnie wyższa/, zysk za ostatni rok obrotowy według bilansu w wysokości 29.422,06 zł. Jako stan konta na rachunku bankowym wskazała kwotę 241.774,94 zł- kredyt odnawialny w rachunku bieżącym. Na gruncie obowiązujących przepisów dotyczących postępowań sądowych obowiązuje zasada, zgodnie z którą koszty sądowe pokrywa strona dochodząca swych roszczeń. Regulacje postępowania sądowoadministracyjnego pozwalają skarżącym, nie posiadającym wystarczających środków finansowych koniecznych do ochrony ich interesu prawnego na ubieganie się o przyznanie tzw. prawa pomocy. Stosownie do treści z art. 245 § 1 i § 2 ustawy p.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Zgodnie z art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie prawnej może być przyznane w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest obiektywnie niemożliwe. Z treści art. 246 § 2 p.p.s.a wynika, że ciężar udowodnienia przesłanek uzasadniających przyznanie prawa pomocy spoczywa na wnioskującym o jego przyznanie. Intencją wnioskodawcy w niniejszej sprawie było uzyskanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Rozstrzygnięcie wniosku sprowadzało się więc do zbadania, czy strona wykazała, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. W ocenie orzekającego, znajdujące się w aktach sprawy oświadczenia nie dają podstaw do przyjęcia, że uiszczenie kosztów sądowych pozostaje poza zasięgiem możliwości finansowych strony. Zwłaszcza, że na obecnym etapie postępowania sądowadministracyjnego koszty te ograniczają się do uiszczenia wpisu od skargi, w kwocie 1143 zł (wpisy od trzech wniesionych przez skarżącą skarg w łącznej wysokości 3.246 zł). W tym kontekście nie może ujść uwadze w szczególności fakt posiadania na dzień złożenia wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych na rachunku bankowym środków pieniężnych w wysokości 241.774,94 zł /kredyt odnawialny w rachunku bieżącym/ tj. w kwocie wielokrotnie przekraczającej koszty sądowe w sprawie niniejszej oraz znacznie przekraczającej koszty sądowe we wszystkich sprawach skarżącej zawisłych przed tut. Sądem. Już ta okoliczność uniemożliwia przyznanie stronie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Podobnie argumenty Spółki o obowiązku ponoszenia wydatków związanych z regulowaniem zobowiązań publicznoprawnych podatków nie pozwalają dać wiary, że Spółka nie jest w stanie pozyskać środków na opłacenie kosztów sądowych w przedmiotowej sprawie. Biorąc pod uwagę wskazane przez spółkę kwoty zobowiązań podatkowych nie do przyjęcia jest wniosek, że uiszczenie kosztów sądowych wpłynie w jakikolwiek sposób na jej kondycję finansową. Nie do zaakceptowania jest również założenie, że konieczność zapłaty podatków powinna powodować zwolnienie od kosztów sądowych, bowiem te ostatnie również mają charakter publicznoprawny i nie powinny być traktowane jako podlegające zaspokojeniu w ostatniej kolejności. Ponadto wskazać należy, że skarżąca posiada znaczny majątek w postaci środków trwałych o wykazanej wartości 4.357,25 zł / wraz z oświadczeniem, że jest to kwota wg ksiąg rachunkowych, wartość majątku według cen rynkowych jest kilkakrotnie wyższa/, a ze złożonych oświadczeń nie wynika, aby majątek ten był obciążony prawami osób trzecich. Spółka posiada zatem majątek o znacznej wartości, pozostający do jej dyspozycji. Ponadto podkreślić należy że ostatni rok obrotowy Spółka zakończyła zyskiem, natomiast za zasadnością wniosku nie przemawia wskazywanie przez Spółkę na poniesienie strata za rok 2012 oraz za pierwszy kwartał 2014 r. Strata sama w sobie nie jest bowiem odzwierciedleniem braku możliwości finansowych Spółki i co za tym idzie sama ta okoliczność nie warunkuje potrzeby udzielenia pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych. Wykazanie w danym roku lub okresie straty nie musi oznaczać utraty płynności finansowej przez Spółkę i taka sytuacja nie miała miejsca również niniejszej sprawie. Z akt sprawy nie wynika, by Spółka zaprzestała prowadzić działalność gospodarczą i by utraciła płynność finansową. W tym stanie rzeczy uznano, że skarżąca nie spełnia przesłanek uzasadniających zwolnienie od kosztów sądowych, w związku z czym na podstawie art. 246 § 2 pkt 2, art. 245 § 3 oraz art. 258 §1 i 2 pkt 7 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło