I SA/Ke 287/11

Dnia 17 czerwca 2011 roku Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach – Wydział I w składzie następującym: Referendarz sądowy WSA Agnieszka Karyś-Adamczyk po rozpoznaniu w dniu 17 czerwca roku na posiedzeniu niejawnym wniosku skarżącego o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie doradcy podatkowego w sprawie ze skargi Ł.M. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...]. znak: [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za listopad 2005r. p o s t a n a w i a 1. oddalić wniosek o zwolnienie od kosztów sadowych; 2. oddalić wniosek o ustanowienie doradcy podatkowego. W odpowiedzi na zarządzenie o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...]. znak: [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za listopad 2005r. Ł. M. złożył sporządzony na urzędowym formularzu PPF wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia doradcy podatkowego. W złożonym wniosku skarżący oświadcza, że pozostaje w gospodarstwie domowym wraz z żoną i miesięcznym dzieckiem. Skarżący oświadcza, że wraz z rodziną mieszka w domu należącym do rodziców żony. Zgodnie z oświadczeniem skarżącego jest on zatrudniony na pół etatu z wynagrodzeniem 693,00zł miesięczne, a żona przebywa na zasiłku macierzyńskim – wysokość zasiłku -2000zł miesięcznie. Uzyskiwane dochody wg oświadczenia przeznaczane są na bieżące utrzymanie. Jako o posiadany majątek skarżący wykazuje działkę w K. o pow. 2400m² z rozpoczętą budową stanowiącą własność żony, którą otrzymała od rodziców. Po dokonaniu wstępnej analizy wniosku, co do jego treści dane w nim zawarte okazały się niewystarczające do oceny stanu majątkowego i zdolności płatniczych skarżącego, dlatego pismem z dnia 2 czerwca 2011r. skarżący został wezwany do uzupełnienia w/w wniosku poprzez: - przedłożenie odpisu (kserokopii) zeznania podatkowego za rok 2010 zarówno jego jak i jego żony; - przedłożenie wyciągu lub wykazu z posiadanych przez niego oraz jego żonę rachunków bankowych, w tym kont i lokat dewizowych obejmujących operacje z ostatnich 3 miesięcy; - przedłożenie zaświadczenia wydanego przez pracodawcę lub właściwy organ o zarobkach/zasiłkach uzyskanych przez niego oraz przez jego żonę za okres ostatnich 3 miesięcy; - przedłożenie zaświadczenia z właściwego Wydział Ewidencji Pojazdów i Kierowców o posiadanych przez niego oraz jego żonę samochodach (obejmującego ich markę i rok produkcji) lub ich braku; - przedłożenie oświadczenia, jaką kwotę miesięcznie przeznacza skarżący wraz z rodziną na wydatki związane z życiem codziennym np. produkty żywnościowe, inne podstawowe środki niezbędne do życia; - określenie i udokumentowanie wysokości miesięcznych kosztów utrzymania domu np. energia, ogrzewanie, media, telefon. W odpowiedzi na wezwanie skarżący przedłożył przy piśmie z dnia 13 czerwca 2011r.: - kserokopię zeznania podatkowego PIT- 37 za 2010r. złożonego w Pierwszym Urzędzie Skarbowym w K. w dniu 9 czerwca 2011r. w którym nie wykazał żadnego dochodu, kserokopię zeznania podatkowego PIT-37 za 2010r. żony, w którym wykazała ze stosunku pracy dochód w kwocie 24.536,82zł, z działalności wykonywanej osobiście dochód w kwocie 1404,00zł oraz z innych źródeł dochód w wysokości 300zł, zaświadczenie z dnia 9 czerwca 2011r., w którym Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego w K. zaświadcza, że M. M. zam. w K. przy ul. B. C. 372/2 jest zatrudniona w Pierwszym Urzędzie Skarbowym w K. na czas nieokreślony z wynagrodzeniem 2104,05zł miesięcznie, zaświadczenie z dnia 23 maja 2011r. wydane przez Agencję Poligraficzno-Reklamową "G." w K. o zatrudnieniu i wysokości zarobków uzyskiwanych przez Ł. M.. zam. w K. przy ul. N. J. 49/3 zatrudnionego na pół etatu na czas określony od dnia 18 kwietnia 2011r. do dnia 18 lipca 2011r. na stanowisku przedstawiciela handlowego ze średnim miesięcznym wynagrodzeniem z okresu ostatnich 6 miesięcy w wysokości 693zł oraz zaświadczenie z dnia 10 czerwca 2011r. wydane przez Urząd Miasta K., zgodnie z którym w ewidencji UMK brak jest pojazdów zarejestrowanych na rzecz Ł. M., natomiast na rzecz M. M..od dnia 15 października 2008r. do nadal zarejestrowany jest motorower marki Yamacha Aerox 50 rok prod. 2005. Ponadto skarżący oświadcza, że zarówno on jak i jego żona nie posiadają rachunku bankowego, w tym kont i lokat dewizowych, na niezbędne wydatki związane z życiem codziennym wydają wraz z żoną ok. 1200-1300zł, wydatki związane z utrzymaniem domu stanowią kwotę 800-900zł i kwotę tę przekazują teściom. Przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy, zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) zwanej dalej p.p.s.a. następuje w określonych przypadkach. W zakresie całkowitym, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. W zakresie częściowym natomiast, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W niniejszej sprawie wnioskodawca domaga się przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia doradcy podatkowego. Na wstępie należy zaakcentować, że każdy kto wszczyna postępowanie sądowe, powinien liczyć się z koniecznością opłacenia kosztów sądowych, a co za tym idzie tak planować swój budżet, aby wygospodarować kwotę konieczną do ich uiszczenia. Podkreślenia także wymaga fakt, że udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Dostępność do sądu wymaga bowiem z natury rzeczy posiadania środków finansowych. Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 10 stycznia 2005 r. (sygn. akt FZ 478/04, niepublik.), stwierdził, iż opłaty sądowe stanowią rodzaj danin publicznych. Zwolnienia od ponoszenia tego rodzaju danin stanowią odstępstwo od konstytucyjnego obowiązku ich powszechnego i równego ponoszenia, wynikającego z art. 84 ustawy zasadniczej. Dlatego też muszą być stosowane w sytuacjach wyjątkowych, gdy istnieją uzasadnione powody do przerzucenia ciężaru dotyczącego danej osoby, czy osób, na współobywateli. Z ich bowiem środków pochodzą dochody budżetu państwa, z których pokrywa się koszty postępowania sądowego w razie zwolnienia strony skarżącej z obowiązku ich ponoszenia. Zwolnienie strony od obowiązku ponoszenia kosztów sadowych, oznacza zmniejszenie dochodów budżetu państwa, które należy pokryć, uzyskując wpływ z innych źródeł. W praktyce niedoborem tym są obciążeni pozostali podatnicy. Dlatego oceniając, czy w danej sytuacji zasadne jest zwolnienie strony od obowiązku ponoszenia kosztów sądowych, należy uwzględniać zasadę powszechności i równości w ponoszeniu ciężarów i świadczeń publicznych. Strona musi zatem wykazać, iż jej sytuacja materialna jest na tyle trudna, iż uzasadnia poczynienie odstępstwa od tej generalnej reguły. W istocie instytucja ta stanowi pomoc państwa dla osób, które z uwagi na trudną sytuację finansową nie mogą uiścić kosztów bez wywołania uszczerbku w koniecznych kosztach utrzymania dla siebie i rodziny (żywność, lekarstwa, opłaty). Ubiegający się o taką pomoc winien, więc w każdym wypadku poczynić oszczędności we własnych wydatkach, do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania siebie i rodziny. Dopiero gdyby poczynione w ten sposób oszczędności okazały się niewystarczające – może zwrócić się o pomoc państwa. Analiza złożonego przez skarżącego wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie doradcy podatkowego oraz nadesłanych na wezwanie Sądu dokumentów wykazała, że wniosek ten nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem skarżący jest w stanie zdobyć środki finansowe na poniesienie kosztów sądowych oraz opłacenie profesjonalnego pełnomocnika bez uszczerbku w koniecznym utrzymaniu siebie i rodziny. Przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia doradcy podatkowego, którego domaga się skarżący, jak już wcześniej podkreślono ma charakter wyjątkowy i jest stosowane w stosunku do osób charakteryzujących się ubóstwem – przykładowo do takich osób można zaliczyć osoby bezrobotne bez prawa do zasiłku lub osoby ze względu na okoliczności życiowe pozbawione całkowicie środków do życia. Bezspornie do żadnej z wyżej wymienionych grup społecznych skarżący nie należy, bowiem zarówno on jak i jego żona uzyskują stały miesięczny dochód w łącznej kwocie 2693zł, przy czym miesięczne koszty utrzymania rodziny skarżący szacuje na kwotę 2000-2200zł – bez wątpienia jest to kwota pozwalająca poczynić oszczędności, zwłaszcza, że skarżący nie wykazuje, że jego rodzina boryka się z problemami finansowymi – nie wykazuje zadłużeń oraz nie korzysta z pomocy rodziców, innych osób czy instytucji. Podkreślić trzeba ponadto, że żona skarżącego jest właścicielem działki położonej w K. wielkości 2400m² z rozpoczętą budową, czyli nieruchomości o znacznej wartość rynkowej. Skarżący nie wykazuje posiadania innego majątku nieruchomego, oświadcza, że wraz z żoną i dzieckiem zamieszkuje w mieszkaniu teściów w K. przy ul. N.J. 49/3, przy czym żona w dokumentach urzędowych wykazuje adres zameldowania K. ul. B. C. 372/2. Żona skarżącego jest również właścicielem majątku ruchomego - zgodnie z zaświadczeniem Urzędu Miasta K. z dnia 10 czerwca 2011r. na jej rzecz zarejestrowany jest motorower marki Yamacha Aerox 50. Wykazany majątek ruchomy i stanowiący nieruchomości może służyć pozyskaniu środków na sfinansowanie kosztów postępowania sądowego. Ponadto skarżący jeszcze kilka lat temu prowadził działalność gospodarczą znacznych rozmiarów – za 2005 rok wykazał przychód w kwocie 470.891,91zł oraz koszty uzyskania przychodu w kwocie 499.920,99zł natomiast aktualnie skarżący zatrudniony jest na pół etatu z wynagrodzeniem 693zł miesięcznie. Biorąc pod uwagę powyższe oraz fakt, że skarżący jest osobą młodą (33 lata) winien rozważyć podjęcie pracy dodatkowej – sezonowej czy dorywczej, co zapewne poprawiłoby kondycję finansową budżetu jego rodziny. Przedstawione okoliczności stanowią przeszkodę w udzieleniu pomocy finansowej z budżetu Państwa, nie można bowiem uznać w tej sytuacji, iż skarżący jest osobą na tyle ubogą, iż nie może ponieść obciążeń związanych z kosztami sądowymi. Na marginesie sprawy należy wskazać, że skarżący w dniu 31 maja 2007r. udzielił pełnomocnictwa ogólnego BDP Sp. z o.o. Spółka Doradztwa Podatkowego K. ul. S. 12 doradcom podatkowym P.Z.oraz G. G. i był reprezentowany przez wskazanych doradców podatkowych do czasu wydania i doręczenia zaskarżonej decyzji tj. do marca 2011r. Mając na uwadze wszystkie te okoliczności uznać należało, że skarżący nie wykazał dostatecznie zasadności swojego wniosku o przyznanie prawa pomocy i dlatego orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7, art. 246 § 1, § 3 ustawy p.p.s.a.