I SA/Ke 287/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Grabowska, Sędziowie Sędzia WSA Artur Adamiec (spr.), Sędzia WSA Mirosław Surma, Protokolant Starszy sekretarz sądowy Michał Gajda, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 czerwca 2015 r. sprawy ze skargi W. C. na decyzję Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w K. z dnia [...] r. [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji 1. oddala skargę; 2. przyznaje od Skarbu Państwa (Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach) na rzecz radcy prawnego Ł. M. kwotę 295,20 (dwieście dziewięćdziesiąt pięć 20/100) złotych, w tym 55,20 (pięćdziesiąt pięć 20/100) złotych podatku od towarów i usług, tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. I SA/Ke 287/15 Uzasadnienie 1.1.Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej decyzją [...] z dnia [..] utrzymał w mocy decyzję znak: [...] z dnia [...] którą odmówiono wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji nr [...] wydanej w dniu [...] dla W. C.( dalej; skarżący) 1.2 W uzasadnieniu decyzji wskazano, że pismem z dnia 24.02.2015 r. W.C. (właściciel Firmy Handlowo-Usługowej A. ) wystąpił do Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy, w której w dniu [...]r. wydano decyzję odmawiającą wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji nr [...] wydanej w dniu [...] r. dla W.C., NIP [...] We wniosku skarżący stwierdził, że decyzja znak: [...] z dnia [...] wydana została w oparciu o niewłaściwą podstawę prawną tj. art. 249 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 roku Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r. poz. 749 ze zm.), który nie ma zastosowania w tym przypadku. Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej stwierdził, że wszczęcie postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji nr [...] wydanej przez Organ kontroli skarbowej w dniu [...] na żądanie W.C. , było niedopuszczalne z przyczyn formalnych. Podkreślił, że zgodnie z treścią art. 247 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa przedmiotem postępowania o stwierdzenie nieważności może być wyłącznie decyzja ostateczna. Natomiast od decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej nr [...] z dnia [...] pełnomocnik W.C. wniósł odwołanie do Dyrektora Izby Skarbowej , a zatem decyzja wydana przez Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej nie posiadała przymiotu decyzji ostatecznej. Dyrektor Izby Skarbowej po rozpatrzeniu odwołania wydał w dniu [...]r. decyzję ostateczną znak : [...]i wyłącznie o stwierdzenie nieważności tej decyzji skarżący mógłby wnioskować Organ podsumował, że brak było podstaw do uwzględnienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, a co za tym idzie należało utrzymać w mocy decyzję odmawiającą wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji nr [...]wydanej dla W.C. z dnia [...] r. 2. Skarga do Sądu 2.1.Na powyższą decyzję W.C. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach. Wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. 2.2.W uzasadnieniu skargi podnosił, że zaszły głównie nowe okoliczności nie znane stronie wcześniej w trakcie postępowania kontrolnego w firmie A. . Stwierdził, że organ skarbowy za wszelką cenę chce utrzymać swoja decyzję z dn [...] w zakresie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji nr [...]gdyż takie postępowanie pokazałoby kardynalne naruszania prawa spowodowane przez U.K.S. Podkreślił, że Dyrektor Izby skarbowej w decyzji [...] w dużym stopniu zmienił decyzję U.K.S. ukazując jej liczne błędy. Wskazał także, że organ wskazał niewłaściwą podstawę prawną prze wydawaniu zaskarżonej decyzji. 2.3.W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał dotychczasową argumentację. 2.4. W dniu 22 czerwca 2015 roku pełnomocnik skarżącego wniósł do Sądu pismo procesowe. W jego treści wskazał, że rzeczywistą intencją skarżącego było zawnioskowanie w skardze z dnia 8 kwietnia 2015 r. o uchylenie w całości Decyzji Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] wydanej w sprawie [...] wraz decyzją organu pierwszej instancji, tj. decyzją nr [...] z dnia [...] wydanej przez Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej. Skarżący składając wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji nr [...] faktycznie chciał wnieść skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej wydaną w wyniku odwołania się od decyzji nr [...] Skarżący nie ma wykształcenia prawniczego i nie korzystał z pomocy prawnika. Składając skargę na stwierdzenie nieważności decyzji nr [...] podał co prawda jako podstawę prawną przepis art. 247 § 1 pkt 3 ustawy Ordynacja podatkowa, ale tylko dlatego, że w tym przepisie odnalazł normę prawną, która w jego odczuciu powinna mieć zastosowanie w jego sprawie. Pełnomocnik podkreślił, że organy kontroli skarbowej, do których trafił sformułowany przez skarżącego wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji nr [...] potraktowały to pismo, jakby pochodziło od osoby, która ma fachowego pełnomocnika lub przynajmniej ma dostateczną wiedzę na temat obowiązujących przepisów prawnych. Natomiast należało przeanalizować jego treść, nie pod kątem powoływanych w nich artykułów przepisów prawa, ale pod kątem celu jaki W.C. chciał osiągnąć wnosząc to pismo. Skarżący nie zgadzał się z treścią decyzji nr [...] i chciał, żeby decyzja ta została uchylona. Organ po zapoznaniu się z pismem skarżącego powinien był wezwać skarżącego do złożenia dodatkowych wyjaśnień lub nawet od razu potraktować to pismo jako skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego i nadać mu bieg. 3. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył co następuje: 3.1.Sądy Administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej ( art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych Dz.U.Nr 153, poz. 1269 ze zm.). Kontrola ta dokonywana jest pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że wyeliminować z obrotu prawnego można jedynie decyzję naruszająca prawo w sposób o jakim mowa w art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a. Istotnym jest, że dokonując kontroli Sąd nie jest związany granicami skargi (art.134 § 1 p.p.s.a.). Dokonana w powyższy sposób kontrola wykazała, że skarga zasadna nie była albowiem zaskarżona decyzja odpowiadała prawu. 3.2. Skarżący w złożonym w dniu 10.10.2014 r wniosku domagał się stwierdzenia nieważności decyzji nr [...] wydanej w dniu 19.11.2013 r. Wynika to zarówno z precyzyjnego wskazania numeru decyzji, jej daty , organu który ją wydał, a także z treści pisma. Z treści tej wynika, że skarżący kwestionuje postępowanie kontrolne, ustalenia UKS jak i wyciągane przez ten organ wnioski, a stawiane zarzuty dotyczą wyłącznie precyzyjnie wskazanej decyzji z 19 listopada 2013 roku. W oparciu o analizę złożonego przez skarżącego wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji brak jest jakichkolwiek podstaw do przyjęcia, jak czyni to pełnomocnik skarżącego, że intencją W.C. było podważenia prawidłowości rozstrzygnięcia wydanego po rozpoznaniu odwołania od decyzji z dnia 19 listopada 2013 r. Takiej tezie pełnomocnika skarżącego przeczą twierdzenia skarżącego zawarte w skardze do Sądu. W jej treści skarżący na poparcie swoich twierdzeń co błędów związanych z wydaniem decyzji przez Dyrektora UKS przywołuje decyzję Dyrektora Izby Skarbowej, którą w dużym stopniu zmieniła kwestionowaną przez niego decyzję organu I instancji. Szczególnego podkreślenia wymaga, że skarżący w żadnym piśmie nie kwestionuje rozstrzygnięcia Dyrektora Izby Skarbowej (organu II instancji) , a wszystkie podnoszone zarzuty dotyczą decyzji z dnia 19 listopada 2013r. Nie sposób zatem przyjąć, że organy w sposób nieprawidłowy zakwalifikowały złożony przez skarżącego wniosek o stwierdzenie nieważności jako wniosek dotyczący decyzji nr [...] wydanej w dniu [...] r. 3.3.Tym samym Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej zasadnie przyjął, że skarżący domaga się stwierdzenia nieważności decyzji organu pierwszej instancji, która to decyzja w wyniku złożonego odwołania została zmieniona przez organ II instancji. 3.4. Zgodnie z treścią art.247§1 Ordynacji podatkowej organ podatkowy stwierdza nieważność – w przypadku zaistnienia wskazanych w ustawie przesłanek- decyzji ostatecznej. A zatem, instytucja stwierdzenia nieważności może dotyczyć tylko i wyłącznie decyzji ostatecznych, a nie wszystkich wydawanych przez organy decyzji administracyjnych. Warunkiem koniecznym stwierdzenia nieważności decyzji jest zakończenie postępowania decyzją ostateczną. Nie można więc stwierdzić nieważności decyzji niemającej cechy ostateczności. Ostateczność decyzji rozstrzygającej sprawę na gruncie przepisów o.p. - jako przesłanka stwierdzenia nieważności decyzji - jest uzasadniona niekonkurencyjnością środków zaskarżenia i dróg weryfikacji decyzji podatkowych. Dopuszczalność zatem stwierdzenia nieważności decyzji w sprawie, w której wydano decyzję nieostateczną, prowadziłaby do "konkurencji" pomiędzy odwołaniem od decyzji a stwierdzeniem jej nieważności; byłoby to sprzeczne z zasadą dwuinstancyjności postępowania, o której mowa w art. 127 o.p. (zob. Komentarz do Ordynacji podatkowej H.Dzwonkowski). Zgodnie z art.128 Ordynacji podatkowej decyzja ostateczna to taka od której nie służy odwołanie w postepowaniu podatkowym. Gdy takie odwołanie zostało wniesione i organ II instancji rozpoznał sprawę merytorycznie to decyzją ostateczną jest decyzją organu odwoławczego, a nie rozstrzygnięcie organu I instancji. Poza sporem między stronami jest to, że decyzja nr [...] wydana w dniu 19.11.2013 r Przez Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej była decyzją organu pierwszej instancji i podlegała w wyniku złożonego odwołania kontroli organu II instancji. Nie sposób zatem przyjąć, że decyzja ta jest decyzją ostateczną. Tym samym nie można do niej stosować instytucji stwierdzenia nieważności. 3.5.Rozstrzygnięcie organu w tym zakresie należy uznać za prawidłowe. 3.6. Bezzasadny jest zarzut skarżącego, że w zaskarżonej decyzji błędnie powołano w podstawie prawnej zaskarżonej decyzji art. 249 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa . Zgodnie z powołanym przepisem postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji nie może być wszczęte w razie zaistnienia przesłanek negatywnych. W takim przypadku organ podatkowy wydaje decyzję o odmowie wszczęcia postępowania. Przepis ten jedynie przykładowo wymienia dwie przesłanki negatywne, a nie wskazuje na ich zamknięty katalog,, które uniemożliwiają wszczęcie postępowania. Użyte wyrażenie "w szczególności" oznacza, że ustawodawca dopuszcza odmowę wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji również z innych przyczyn 3.7. Mając powyższe na względzie na podstawie art.151 p.p.s.a. Sąd skargę oddalił.