I SA/Ke 29/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Danuta Kuchta, Sędziowie Sędzia WSA Maria Grabowska, Sędzia WSA Ewa Rojek (spr.), Protokolant Starszy sekretarz sądowy Anna Szyszka, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 19 lutego 2015 r. sprawy ze skargi Prokuratora Rejonowego w B.- Z. na uchwałę Rady Miejskiej w Chmielniku z dnia 28 grudnia 2012 r. nr XXVI/230/2012 w sprawie wzoru deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi składanej przez właściciela nieruchomości oddala skargę. 1.1 Rada Miejska w C. w uchwale nr XXVI/230/2012 z dnia 28 grudnia 2012 r. w sprawie wzoru deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi składanej przez właściciela nieruchomości, w § 1 określiła wzór deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi składanej przez właścicieli nieruchomości, zgodnie z załącznikiem do niniejszej uchwały. W punkcie D.1 wzoru deklaracji, tj. w danych identyfikacyjnych osoby fizycznej zawarto m.in. rubryki: nr telefonu i adres e-mail, w punkcie D.3, tj. w danych nieruchomości, na której powstają odpady komunalne, zawarto rubryki: miejscowość, ulica, nr domu, nr lokalu, kod pocztowy i poczta, natomiast w punkcie F, tj. w danych dotyczących osób zamieszkujących nieruchomość - ich imię i nazwisko. W podstawie prawnej uchwały powołano art. 6n ust. 1 ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu w czystości i porządku w gminach ( t.j. Dz.U. z 2012 r. poz. 391 ze zm.), dalej: ustawy u.cz.p.g., art. 12 ustawy z dnia 1 lipca 2011 r. o zmianie ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. Nr 152, poz. 897 ze zm.), dalej: ustawy zmieniającej oraz art. 40 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t. j. Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591 ze zm.), dalej: ustawy s.g. 2.1 Prokurator Prokuratury Rejonowej w B.-z.złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach skargę na uchwałę Rady Miejskiej w C. nr XXVI/230/2012 z dnia 28 grudnia 2012 r. w zakresie obejmującym obowiązek podawania w deklaracji o wysokości opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi – numeru telefonu, adresu e-mail podmiotu zobowiązanego do złożenia deklaracji oraz imion i nazwisk osób zamieszkujących na terenie nieruchomości. Uchwale zarzucił obrazę przepisów prawa materialnego, tj. art. 40 ust. 1 ustawy s.g., art. 6n ust. 1 ustawy u.cz.p.g. oraz art. 23 ust. 1 ustawy o ochronie danych osobowych (Dz.U. z 2000 r., nr 101, poz. 926 ze zm.), dalej: ustawy o.d.o., poprzez nałożenie na mieszkańców podania danych w postaci numeru telefonu, adresu e-mail podmiotu zobowiązanego do złożenia deklaracji oraz imion i nazwisk osób zamieszkujących na terenie nieruchomości – podczas gdy dane te nie są niezbędne do obliczenia wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami. Prokurator wniósł o stwierdzenie nieważności zaskarżonej uchwały w zakresie określającym wzór formularza "Deklaracja o wysokości opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi" obejmującym treść numeru telefonu, adresu e-mail podmiotu zobowiązanego do złożenia deklaracji /punkt D.1 załącznika/ oraz imion i nazwisk oraz numeru PESEL osób zamieszkujących na terenie nieruchomości /punkt F załącznika – omyłkowo wskazany jako punkt D.3 /. 2.2 W uzasadnieniu skargi prokurator podniósł, że zawarte we wzorze deklaracji, stanowiącym załącznik do zaskarżonej uchwały, zapisy zawarte w punkcie D.1 dotyczące konieczności podania przez podmiot zobowiązany do złożenia deklaracji numeru telefonu i adresu e-mail, zaś w punkcie F (omyłkowo wskazanym jako punkt D-3) dotyczący podania imion i nazwisk osób zamieszkujących na terenie nieruchomości, nie są danymi niezbędnymi do prawidłowego obliczenia wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami. Dane dotyczące numeru telefonu i adresu e-mail mogą być zamieszczone w deklaracji jako część fakultatywna, a składający deklarację może je podać. Natomiast nie zachodzi potrzeba podawania danych dotyczących imienia i nazwiska osób zamieszkujących na terenie nieruchomości, gdyż do naliczenia przedmiotowej opłaty wystarczające jest poinformowanie o liczbie osób zamieszkujących w gospodarstwie domowym. Osoby nie posiadające telefonu bądź dostępu do Internetu nie mają możliwości prawidłowego wypełnienia deklaracji. Powołując art. 23 ust. 1 pkt 2 i 4 ustawy o.d.o. prokurator podniósł, że powinny być gromadzone tylko takie dane, które są niezbędne celem ich przetwarzania w związku z realizacją uprawnienia lub spełnienia obowiązku wynikającego z przepisu prawa lub są niezbędne do wykonania określonych prawem zadań realizowanych dla dobra publicznego. Mając powyższe na uwadze skarżący stwierdził, że wskazana uchwała w zakresie podlegającym zaskarżeniu została wydana bez ustawowych uprawnień i upoważnienia. 3.1 W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie oraz wyjaśnił, że dane w zakresie numeru telefonu i adresu e-mail podmiotu zobowiązanego do złożenia deklaracji /pkt D.1 załącznika/ były wymagane w deklaracji ale ich niepodanie nie skutkuje, że deklaracja jest złożona w sposób nieprawidłowy. Dane te ułatwiają kontakt pomiędzy organem a właścicielem nieruchomości i nie są wykorzystywane w innym celu jak wyjaśnienie ewentualnej treści zawartej w deklaracji koniecznych do naliczania opłaty. Organ podniósł, że w skardze wniesiono również o stwierdzenie nieważności uchwały w części dotyczącej imion i nazwisk oraz numeru PESEL osób zamieszkujących na terenie nieruchomości /punkt D.3 załącznika/. Jednak w uchwale nie żąda się podania numeru PESEL osób zamieszkujących na terenie nieruchomości. Stwierdzenie nieważności załącznika uchwały w punkcie D.3 spowodowałoby, że organ nie miałby wiedzy o adresie nieruchomości, z którego należy odebrać powstające na nieruchomości odpady komunalne. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: 4.1 Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem ( art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych DZ.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.). W myśl art. 3 § 2 pkt 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (DZ.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) dalej p.p.s.a., kontroli tej podlegają skargi na akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej. 4.2 W sprawie skarga wniesiona została przez prokuratora, który zgodnie z art. 53 § 3 p.p.s.a. w każdym czasie może zaskarżyć akt prawa miejscowego. Nie musi przy tym poprzedzać skargi wezwaniem organu jednostki samorządu terytorialnego do usunięcia naruszenia prawa lub innym środkiem o charakterze odwoławczym. 4.3 Istotą rozpoznawanej sprawy jest ustalenie czy podjęta przez Radę Miejską w C. uchwała nr XXVI/230/2012 z dnia 28 grudnia 2012 r. w sprawie określenia wzoru deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi składanej przez właściciela nieruchomości w zakresie obejmującym obowiązek podawania w załączniku do uchwały – wzorze deklaracji o wysokości opłat za gospodarowanie odpadami: numeru telefonu, adresu e-mail podmiotu zobowiązanego do złożenia deklaracji ( pkt D.1 załącznika) oraz imion i nazwisk osób zamieszkujących na terenie nieruchomości ( pkt F załącznika, a nie jak mylnie wskazano w innym miejscu skargi D.3 załącznika), jest dotknięta nieważnością. 4.4 Na wstępie wskazać należy, że zgodnie z art. 40 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz.U. z 2013 r., poz. 594 ze zm.) na podstawie upoważnień ustawowych gminie przysługuje prawo stanowienia aktów prawa miejscowego obowiązujących na terenie gminy. Takim aktem jest badana uchwała, która została podjęta na podstawie art. 6n ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu w czystości i porządku w gminach (DZ.U. z 2012 r., poz. 391 ze zm.), w myśl którego rada gminy, uwzględniając konieczność zapewnienia prawidłowego obliczenia wysokości opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi określi, w drodze uchwały stanowiącej akt prawa miejscowego, wzór deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi składanej przez właścicieli nieruchomości, obejmujący objaśnienia dotyczące sposobu jej wypełnienia przez pouczenia, że deklaracja stanowi podstawę do wystawienia tytułu wykonawczego. 4.5 Kontrolując zaskarżoną uchwałę pod względem nieważności należało mieć na uwadze art. 91 ust. 1 i 4 cytowanej wyżej ustawy o samorządzie gminnym, z którego wynika, że uchwała sprzeczna z prawem jest nieważna, przy czym nieważność powoduje jedynie istotne naruszenie prawa. Przyjmuje się, że nie ma sprzeczności z prawem, jeżeli określone rozstrzygnięcie nie jest wyraźnie zakazane przez ustawodawcę i mieści się w granicach uznania (Komentarz do ustawy o samorządzie gminnym pod redakcją Pawła Chmielnickiego LexisNexis 2004). Orzecznictwo wypracowało dodatkowo pogląd, że za prowadzące do stwierdzenia nieważności istotne naruszenie prawa należy uznać uchybienie, prowadzące do skutków, które nie mogą być tolerowane w demokratycznym państwie prawnym ( np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego I OSK 1287/06, dostępny w bazie LEX). Przechodząc na grunt zaskarżonej uchwały zbadać zatem należało czy wydana została zgodnie z ustawowym upoważnieniem, oraz czy jak chce skarżący nie narusza zasad przetwarzania danych tj. art. 23 ust. 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. o ochronie danych osobowych (Dz.U. z 2014 r., poz. 1182). 4.6 Ustawa o ochronie danych odnosząca się również do organów samorządu terytorialnego (art. 3 ust. 1), wskazuje precyzyjnie w rozdziale 3 zasady przetwarzania danych osobowych. W art. 23 ust. 1 pkt 2 stanowi, że przetwarzanie danych jest dopuszczalne wtedy gdy jest to niezbędne dla zrealizowania uprawnienia lub spełnienia obowiązku wynikającego z przepisu prawa. Z redakcji przepisu wynika, że oba te wymogi spełnione być musza łącznie. Nie budzi wątpliwości, że przetwarzanie danych jest dopuszczalne, gdy taki obowiązek wynik wprost z przepisu prawa. Doktryna wypracowała jednak pogląd, że można także przetwarzać dane w wypadku, gdy ustawodawca nakładając określone uprawnienia czy obowiązki, nie wskazał wprost na potrzebę przetwarzania danych, ale przetworzenie to jest niezbędne do zrealizowania nałożonego obowiązku czy przyznanego ustawowo uprawnienia ( patrz komentarz Janusza Barta, Pawła Fajgielskiego i Ryszarda Markiewicza do art. 23 ustawy o ochronie danych osobowych, dostępny w bazie LEX). 4.7 W art. 6n ust.1 i 2 ustawy o gospodarowaniu odpadami komunalnymi przez gminę, ustawodawca zobowiązał radę gminy w uwzględnieniu konieczności zapewnienia prawidłowego obliczenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, do określenia w drodze uchwały stanowiącej akt prawa miejscowego, wzoru deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi składanej przez właścicieli nieruchomości. Oznacza to, że ustawodawca zobowiązał radę gminy do stworzenie deklaracji (zbioru danych) niezbędnych do prawidłowego obliczenia opłaty, choć na potrzebę przetwarzania danych nie wskazał wprost. Aby zatem stwierdzić, czy badana deklaracja nie narusza zapisów ustawy o ochronie danych osobowych należy zbadać, czy żądane w niej dane są niezbędnie do zapewnienia konieczności prawidłowego obliczenia tej opłaty, lub innymi słowy czy Rada Miejska w C. ustalając wzór deklaracji nie przekroczyła delegacji ustawowej wynikającej z przywołanego wyżej art. 6n ust. 1 i 2. 4.8 W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach badana deklaracja nie narusza prawa. Dane identyfikacyjne żądane w części D.1 i F deklaracji stanowiącej załącznik do Uchwały nr XXVI/230/2012 są niezbędne do zapewnienia prawidłowego obliczania wysokości opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi co oznacza, że nie została przekroczona delegacja ustawowa ani naruszony zapis ustawy o ochronie danych osobowych. Ustawodawca, formułując zapis delegacji ustawowej w sposób szeroki (zapewnienie prawidłowości obliczeń opłaty), radzie gminy pozostawił kompetencje, jakie dane niezbędne będą w realizacji celu jakim jest prawidłowe określenie wysokości tej opłaty. Niewątpliwie numer telefonu czy maila ułatwi kontakt z podmiotem zobowiązanym do złożenia deklaracji, a w konsekwencji usprawni prawidłowe jej wypełnienie. Także wskazanie osoby przebywającej na nieruchomości oraz jej danych kontaktowych umożliwi sprawdzenie prawidłowości naliczenia opłaty, której wysokość uzależniona jest m. innymi od liczby mieszkańców zamieszkujących nieruchomość ( art. 6j ust. 1 pkt 1 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach). Deklaracja nie wymaga natomiast wskazania numeru PESEL osób zamieszkujących nieruchomość, dlatego zarzuty skargi w tym zakresie są bezpodstawne. 4.9 W tym kontekście nie może ujść uwagi, że z dniem 1 lutego 2015 r. (Dz.U. z 2015 r., poz. 87) nastąpiła nowelizacja ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach. W art. 6m pkt 1b znowelizowanej ustawy wskazano, że określając wzór deklaracji rada gminy może żądać danych takich jak numer telefonu czy poczty elektronicznej. Z poselskiego uzasadnienia tej zmiany wynika, że miała ona charakter doprecyzowujący a celem projektodawcy było wyeliminowanie rozbieżności interpretacyjnych (Sejm RP VII Kadencji, nr druku 2377, www.sejm.gov.pl). Potwierdza to poprawność tezy, że dane takie w zgodzie tak z delegacją ustawową jak i art. 23 ust.1 pkt 2 ustawy o ochronie danych osobowych, można było gromadzić również w poprzednio obowiązującym stanie prawnym. 4.10 Skoro zatem badana uchwała nie jest sprzeczna z prawem, a kwestionowane zapisy nie były zakazane przez ustawodawcę, a przeciwnie mieściły się w ramach udzielonej ustawą delegacji, to zarzut nieważności nie mógł odnieść skutku. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.