I SA/Ke 294/19
WyrokWSA w Kielcach2019-10-31
Skład orzekający: Danuta Kuchta, Magdalena Chraniuk-Stępniak, Maria Grabowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy zwolnienie z podatku rolnego części użytków rolnych gospodarstwa, na których zaprzestano produkcji rolnej, ma charakter przedmiotowy, a w konsekwencji czy zachodzą podstawy do zastosowania art. 3 ust. 7 ustawy o podatku rolnym, znoszącego solidarną odpowiedzialność współwłaścicieli za zobowiązanie podatkowe?Ratio decidendi
Sąd uznał, że zwolnienie z podatku rolnego gruntów, na których zaprzestano produkcji rolnej, ma charakter przedmiotowy, ponieważ dotyczy gruntów posiadających określoną cechę, a nie konkretnej osoby podatnika. W związku z tym, nawet jeśli zwolnienie zostało przyznane na wniosek jednego ze współwłaścicieli, nie zachodzą podstawy do zastosowania art. 3 ust. 7 ustawy o podatku rolnym, który modyfikuje zasadę solidarnej odpowiedzialności. Obowiązek podatkowy nadal ciąży solidarnie na wszystkich współwłaścicielach.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymującej w mocy decyzję Burmistrza o wymiarze podatku rolnego na rok 2019 dla współwłaścicieli nieruchomości. Skarżący W.K. kwestionował sposób naliczenia podatku, argumentując, że zwolnienie części użytków rolnych z podatku rolnego, o które wnioskował, powinno mieć charakter podmiotowy i znieść solidarną odpowiedzialność wszystkich współwłaścicieli. Organy uznały zwolnienie za przedmiotowe, obejmujące konkretne grunty, a nie osobę skarżącego, co skutkowało utrzymaniem solidarnej odpowiedzialności wszystkich współwłaścicieli.Rozstrzygnięcie
Sąd oddalił skargę W.K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Danuta Kuchta, Sędziowie Sędzia WSA Magdalena Chraniuk-Stępniak (spr.), Sędzia WSA Maria Grabowska, Protokolant Starszy inspektor sądowy Anna Adamczyk, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 31 października 2019 r. sprawy ze skargi W.K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku rolnego na rok 2019 1. oddala skargę; 2. przyznaje od Skarbu Państwa (Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach) na rzecz doradcy podatkowego P.Z. kwotę 73,80 (siedemdziesiąt trzy 80/100) złotych, w tym 13,80 (trzynaście osiemdziesiąt 80/100) złotych podatku od towarów i usług, tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. (Kolegium) decyzją z [...] nr [...] utrzymało w mocy decyzję Burmistrza Miasta J. (Burmistrz) z [...] nr [...] w przedmiocie wymiaru podatku rolnego na rok 2019 w kwocie 346,00 zł. wydaną wobec solidarnie zobowiązanych: W.K., P.N. i P.Ż.
Za podstawę do ustalenia podatku przyjęto grunt o powierzchni 3,04 ha (fizycznych), co stanowi 3,5275 ha (przeliczeniowych) położony w obrębie L., jedn. ewidencyjna J. Organ do przedmiotu opodatkowania zastosował ulgę z tytułu zaprzestania produkcji rolnej w kwocie 86,43 zł.
Od decyzji organu pierwszej instancji odwołanie wniósł W.K. podnosząc, że mimo wydania decyzji zwalniającej tylko jego z podatku rolnego, faktycznie przyznane zwolnienie w podatku wynosi 6,67 % zamiast 20 %, a "uszczęśliwianie na siłę" zamożnych obywateli, którzy o ulgę nie wystąpili jest niezgodne z Konstytucją.
Rozpatrując odwołanie Kolegium wskazało, że podstawą prawną rozstrzygnięcia organu I instancji są przepisy ustawy z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym (t. j. Dz. U. z 2017 r., poz. 1892) – dalej: u.p.r., a następnie przywołało art. 3 ust. 1 pkt 1, ust. 5, ust. 6 i ust. 7 tej ustawy.
W nawiązaniu do art. 21 prawa geodezyjnego i kartograficznego podało, że podstawę wymiaru podatku stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków. Z ewidencji wynika, że będące współwłasnością stron działki nr [...], położone w miejscowości L. - obszar wiejski J., stanowią grunty orne w klasie bonitacyjnej Rllla, RIIIb, RIVa, RIVB i posiadają łączną powierzchnię 3,04 ha. Dlatego organ zasadnie przyjął ww. powierzchnię działek do opodatkowania.
Odwołując się do akt sprawy Kolegium wskazało, że do przedmiotowych działek z uwagi na zaprzestanie produkcji rolnej wydana została decyzja Burmistrza z [...] nr [...] o zwolnieniu z podatku rolnego 20% powierzchni użytków rolnych gospodarstwa na okres od 1 lutego 2018 r. do 31 stycznia 2021 r. W art. 12 ust. 1 pkt 7 u.p.r. przewidziane jest jedynie częściowe zwolnienie od podatku rolnego gruntów gospodarstw rolnych. Odnosząc się do zarzutów strony organ odwoławczy wyjaśnił, że decyzja [...] została wydana na wniosek W.K., ale zastosowane w niej zwolnienie dotyczyło gruntów pozostających we współwłasności trzech osób fizycznych. Tym samym zwolnienie miało charakter przedmiotowy (dotyczyło gruntów gospodarstwa rolnego), a nie podmiotowy (osoby W.K.).
W związku z powyższym Kolegium uznało, że decyzja wymiarowa wydana na solidarnie zobowiązanych współwłaścicieli uwzględniająca zwolnienie z podatku rolnego 20% powierzchni użytków rolnych jest prawidłowa.
Na powyższą decyzję W.K. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach.
Zarzucił, że decyzja nie uwzględnia prawa podatkowego, pomija zasady sprawiedliwości, bezzasadnie zmniejsza należności podatkowe zamożnych obywateli oraz pomnaża koszty postępowania obciążające składowe budżetu Państwa.
Zdaniem skarżącego przepis znoszący odpowiedzialność solidarną przy zwolnieniu z podatku jednego lub kilku współwłaścicieli powinien mieć zastosowanie w sprawie, co zostało pominięte przez organ pierwszej i drugiej instancji. Argumentował, że zastosowane w decyzjach zwolnienie wbrew twierdzeniom organu miało charakter podmiotowy. Decyzje te wydano na jego wniosek i on jest ich adresatem, a pozostałym współwłaścicielom przesłano je jedynie do wiadomości.
Skarżący przedstawił nadto właściwy według niego sposób wyliczenia należności.
W odpowiedzi na skargę Kolegium podtrzymało stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i wniosło o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje:
Zgodnie z zasadami wyrażonymi w art. 1 ustawy z 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t. j. Dz.U.2017.2188) i art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz.U.2018.1302 ze zm.), określanej dalej jako "ustawa p.p.s.a.", sąd bada zaskarżone orzeczenie pod kątem jego zgodności z obowiązującym prawem, zarówno materialnym, jak i procesowym, nie jest przy tym - co do zasady - związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Przedmiotem skargi jest decyzja Kolegium z [...] utrzymująca w mocy decyzję organu pierwszej instancji z [...] w sprawie ustalenia W.K., P.N. i P.Ż. zobowiązania podatkowego w podatku rolnym na rok podatkowy 2019 w łącznej kwocie 346,00 zł.
Rozpatrując skargę w wyżej zakreślonych granicach Sąd stwierdził, że nie zasługuje ona na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa.
Spór w niniejszej sprawie dotyczy prawidłowości ustalenia solidarnie wszystkim współwłaścicielom nieruchomości wymiaru podatku rolnego na rok 2019 przy uwzględnieniu zwolnienia z podatku rolnego części powierzchni użytków rolnych gospodarstwa, na których zaprzestano produkcji rolnej, wynikającego z decyzji wydanej na wniosek skarżącego. Zdaniem skarżącego organ winien zastosować przepis znoszący solidarną odpowiedzialność przy zwolnieniu z podatku rolnego jednego ze współwłaścicieli, albowiem zwolnienie o które wnioskował ma charakter podmiotowy.
Zgodnie z art. 1 u.p.r. opodatkowaniu podatkiem rolnym podlegają grunty sklasyfikowane w ewidencji gruntów i budynków jako użytki rolne, z wyjątkiem gruntów zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej innej niż działalność rolnicza.
Podatnikami podatku rolnego są osoby fizyczne, osoby prawne, jednostki organizacyjne, w tym spółki, nieposiadające osobowości prawnej, będące właścicielami gruntów (art. 3 ust. 1 pkt 1 u.p.r.). W myśl art. 3 ust. 5 u.p.r, jeżeli grunty, o których mowa w art. 1, stanowią współwłasność lub znajdują się w posiadaniu dwóch lub więcej podmiotów, to stanowią odrębny przedmiot opodatkowania podatkiem rolnym, a obowiązek podatkowy ciąży solidarnie na wszystkich współwłaścicielach (posiadaczach), z zastrzeżeniem ust. 6 i 7.
Stosownie do art. 3 ust. 7 u.p.r. zasady odpowiedzialności solidarnej za zobowiązanie podatkowe, o której mowa w ust. 5, nie stosuje się, jeżeli jeden lub kilku współwłaścicieli (posiadaczy) jest zwolnionych od podatku rolnego albo nie podlega temu podatkowi. W takiej sytuacji obowiązek podatkowy ciąży solidarnie na współwłaścicielach (posiadaczach), którzy podlegają podatkowi rolnemu oraz nie są zwolnieni od tego podatku, w zakresie odpowiadającym ich łącznemu udziałowi w prawie własności lub posiadaniu.
W myśl zaś art. 21 ustawy z dnia z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (t. j. Dz. U. z 2017 r., poz. 2101 ze zm.) podstawę wymiaru podatków stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków. Dane te obejmują m. in. rodzaj, powierzchnię gruntów oraz informację dotyczące podmiotu władającego gruntami.
Organy w toku postępowania podatkowego prawidłowo ustaliły na podstawie danych w ewidencji gruntów i budynków, że skarżący jest wraz z P.N. i P.Ż. współwłaścicielem działek nr [...], o łącznej powierzchni 3,04 ha.
Odnosząc się do zarzutu skarżącego dotyczącego niezastosowania przepisu znoszącego zasadę solidarnej odpowiedzialności wszystkich współwłaścicieli za zobowiązanie podatkowe należy stwierdzić, że w niniejszej sprawie nie zachodzi sytuacja, o której mowa w art. 3 ust. 7 u.p.r., modyfikująca zasadę tejże odpowiedzialności wynikającą z art. 3 ust. 5 u.p.r.
Z akt sprawy podatkowej wynika bowiem, że Burmistrz decyzją z [...] nr [...] zwolnił z podatku rolnego 20% powierzchni użytków rolnych gospodarstwa na których zaprzestano produkcji rolnej. Decyzja ta dotyczyła gruntu złożonego z działek ewidencyjnych o numerach [...], objętych współwłasnością W.K., P.N. i P.Ż.
W tym miejscu należy wskazać, że materialnoprawną podstawą decyzji z [...] był art. 12 ust. 1 pkt 7 u.p.r., zgodnie z którym zwalnia się od podatku rolnego grunty gospodarstw rolnych, na których zaprzestano produkcji rolnej, z tym że zwolnienie może dotyczyć nie więcej niż 20% powierzchni użytków rolnych gospodarstwa rolnego, lecz nie więcej niż 10 ha - na okres nie dłuższy niż 3 lata, w stosunku do tych samych gruntów.
Powyższe zwolnienie ma charakter przedmiotowy. Obejmuje bowiem grunty posiadające określoną cechę, tj. grunty gospodarstw rolnych, na których zaprzestano produkcji rolnej. Wprawdzie zwolnienie przyznawane jest na podstawie decyzji organu podatkowego wydanej na wniosek indywidualnie oznaczonego podatnika, jednakże okoliczność ta pozostaje obojętna dla określenia charakteru tego zwolnienia. Zwolnienie to jest bowiem ściśle powiązane z gruntem, a nie z osobą podatnika.
Uwzględniając, że powyższe zwolnienie ma charakter przedmiotowy i dotyczy określonych gruntów, a nie osoby podatnika W.K., organ odwoławczy prawidłowo uznał, że nie zachodzą podstawy do zastosowania art. 3 ust. 7 u.p.r. znoszącego solidarną odpowiedzialność wszystkich współwłaścicieli za zobowiązania podatkowego z uwagi na zwolnienie współwłaściciela gruntu od podatku rolnego. W konsekwencji organ prawidłowo przyjął, że w niniejszej sprawie z uwagi na współwłasność gruntu istnieje solidarna odpowiedzialność jego współwłaścicieli i zgodnie z art. 3 ust. 5 u.p.r. jako podatników wskazał wszystkich współwłaścicieli ustalając dla nich wymiar podatku rolnego na rok 2019.
Zasadnie również organy uwzględniły zwolnienie przedmiotowe z tytułu zaprzestania produkcji rolnej na gruntach gospodarstwa rolnego.
W ocenie sądu organ podatkowy pierwszej instancji ustalił podstawę opodatkowania w sposób, który znajduje odzwierciedlenie w zgromadzonym materiale dowodowym oraz na podstawie obowiązujących przepisów prawa. Zastosował również prawidłowe stawki podatku. W tym stanie sprawy SKO miało pełne podstawy, aby zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji utrzymać w mocy. SKO szczegółowo wyjaśniło, na podstawie jakich dowodów uznało, że zobowiązanie podatkowe w niniejszej sprawie zostało ustalone w prawidłowej wysokości. Nadto stwierdzić należy, że organ prowadził postępowanie w sposób budzący zaufanie i podejmował wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia sprawy, a uzasadnienie faktyczne i prawne zaskarżonej decyzji jest prawidłowe i wyczerpujące.
Z uwagi na powyższe, Sąd na podstawie art. 151 ustawy p.p.s.a orzekł jak w punkcie 1 wyroku.
O przyznaniu wynagrodzenia doradcy podatkowemu P.Z. (punkt 2 wyroku) Sąd orzekł na podstawie art. 250 ustawy p.p.s.a. w zw. z § 6 ust. 1 pkt 1 lit. a oraz § 4 ust. 1 i 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 16 sierpnia 2018 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez doradcę podatkowego ustanowionego z urzędu (Dz. U. z 2018 r. poz. 1688).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło