I SA/Ke 298/06

WyrokWSA w Kielcach2006-12-20

Skład orzekający: Ewa Rojek, Maria Grabowska, Mirosław Surma

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo ustalił strony postępowania w sprawie przyznania płatności bezpośrednich do gruntów rolnych, gdy wnioski na te same grunty złożyli małżonkowie pozostający w konflikcie?
Ratio decidendi
Organ administracji publicznej naruszył prawo procesowe, nie ustalając prawidłowo stron postępowania. W sytuacji, gdy oboje małżonkowie złożyli wnioski o przyznanie płatności na te same grunty, organ miał obowiązek zawiadomić o wszczęciu postępowania również drugiego małżonka, jako potencjalną stronę postępowania, zgodnie z art. 61 § 4 k.p.a. Niewykonanie tego obowiązku stanowiło uchybienie zasadzie czynnego udziału strony w postępowaniu i mogło mieć wpływ na wynik sprawy.
Stan faktyczny
Skarżąca T.K. złożyła wniosek o przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych. W trakcie postępowania okazało się, że na te same grunty wniosek złożył również jej mąż, R.K. Organ pierwszej instancji odmówił T.K. przyznania płatności. Organ drugiej instancji uchylił decyzję organu pierwszej instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, wskazując na błędy formalne i potrzebę przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego. Skarżąca zarzuciła, że jej mąż złożył wniosek bez jej wiedzy i zgody, posługując się nieprawdziwymi oświadczeniami. Sąd administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję, wskazując na naruszenie prawa procesowego w zakresie ustalenia stron postępowania.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa oraz poprzedzającą ją decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Rojek (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Maria Grabowska, Asesor WSA Mirosław Surma, Protokolant Łukasz Pastuszko, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 20 grudnia 2006 roku sprawy ze skargi T.K. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania płatności bezpośrednich do gruntów rolnych za 2005 rok 1. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ja decyzję organu pierwszej instancji; 2. zasądza od Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa na rzecz T.K. kwotę 200 (dwieście złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. I SA/Ke 298/06 Uzasadnienie Zaskarżoną decyzją nr. [...] z dnia [...] Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa uchylił w całości i przekazał do ponownego rozpoznania decyzję z dnia [...]. nr. [...] wydaną przez Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w J. na mocy której odmówiono T. K. przyznania płatności bezpośrednich do gruntów rolnych na rok 2005 ( z sankcjami w okresie 3 lat kalendarzowych). W uzasadnieniu decyzji wskazano, że 5 maja 2005r. T. K. złożyła wniosek o przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych na rok 2005. We wniosku zadeklarowała użytkowanie dziewięciu działek rolnych o łącznej powierzchni 4,49 ha. Były to działki położone w obrębie P. o nr. 1310, 653, 692/2, w obrębie W. działki 434/1, 435, 459/1, 460 oraz w obrębie Z. o nr. 144/5 i 144/6. Wnioskiem z dnia 18.XI.2005r. skarżąca wycofała z wniosku działkę o nr. 692/2 o pow. 0,3170 ha. Przeprowadzona kontrola wniosku wykazała, że na zadeklarowane przez T. K. działki o numerach: 1310, 653, 434/1, 459/1, 460, 144/5 i 144/6 wniosek o przyznanie płatności złożył też R.K.. Wezwana do wyjaśnień T. K. złożyła korektę wniosku w której zmniejszyła powierzchnię działek ewidencyjnych o nr. 1310, 653, 343/1, 459/1, 460, 144/5 i 144/6 zaś R.K. przedłożył oświadczenie własne oraz sąsiadów, w którym potwierdził posiadanie i użytkowanie zadeklarowanych gruntów. Powyższe okoliczności legły u podstaw wydanej w dniu 26.IV.2006r. przez kierownika Biura Powiatowego AriMR decyzji odmawiającej T. K. przyznania płatności bezpośrednich do gruntów rolnych za 2005 rok ( z sankcjami w okresie 3 lat kalendarzowych). W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ I instancji wskazał na art. 2 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 18.XII.2003r. O płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych i oddzielnej płatności z tytułu cukru (Dz.U.Nr. 6 poz. 40 za 2004r. ze zm.), który stanowi, że warunkiem uzyskania płatności jest posiadanie przez producenta rolnego działek rolnych o łącznej powierzchni nie mniejszej niż 1 ha. Zdaniem organu II instancji rozstrzygnięcie pierwszoinstancyjne należało uchylić albowiem już po jego wydaniu skarżąca zgłosiła nowe dowody jak też zarzuciła nieprawdziwość oświadczeń zgłoszonych przez R.K.. Nadto organ ten dopatrzył się przy wydaniu decyzji I instancji błędów formalnych polegających na niekompletności formularzy wniosków wycofania i korekty złożonych przez skarżącą. Skoro zatem rozstrzygnięcie sprawy wymagało przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego decyzję organu I instancji należało zdaniem organu odwoławczego uchylić. Na powyższe rozstrzygnięcie skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego złożyła T. K.. Wskazała w niej, że R. K. który złożył wniosek na te same działki jest jej mężem, z którym od kilku lat pozostaje w separacji i konflikcie. Przedmiotowym gospodarstwem podzielili się uzyskując odrębne numery identyfikacyjne a w 2004r. uzyskali dopłaty każde na swoją część. W roku 2005 R. K. bez wiedzy i zgody żony złożył wniosek o przyznanie dopłat na całość gospodarstwa posługując się nieprawdziwymi oświadczeniami sąsiadów. Miejscowi ludzie są zastraszani przez jej męża w związku z czym trudno jej było na czas znaleźć świadka. Zdaniem skarżącej okoliczności tych organ nie wziął pod uwagę wydając decyzję w sprawie. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa wniósł o jej oddalenie wywodząc jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: W myśl art. 1 ustawy z dnia 25.VII.2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U.Nr. 153 poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że wyeliminować z obrotu prawnego można jedynie taka decyzję która narusza prawo w stopniu mogącym mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia lub dającym podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 par. 1 ustawy z dnia 30.VIII.2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz.U.Nr. 153 poz. 1270 ze zm.). Zaskarżona decyzja narusza prawo procesowe w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy, choć nie z przyczyn wskazanych w skardze. Zgodnie bowiem z dyspozycją art. 134 par. 1 cytowanej ustawy p.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach sprawy nie będąc związany zarzutami skargi. W myśl art. 61 par. 4 kodeksu postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U.Nr. 98 poz. 1071 z 2000r.) o wszczęciu postępowania z urzędu lub na wniosek jednej ze stron należy zawiadomić wszystkie osoby będące stronami postępowania. Jest to realizacja zasady czynnego udziału strony w postępowaniu administracyjnym. Oznacza to, że organ administracyjny ma obowiązek ustalenia z urzędu, kto ma w danej sprawie interes prawny lub obowiązek w myśl definicji strony zawartej w art. 28 kpa. W niniejszej sprawie organy obowiązku tego nie wykonały. W ustalonym w sprawie stanie faktycznym w tym zakresie niespornym wskazano, że tak T. K. jak i jej mąż złożyli dwa odrębne wnioski o przyznanie dopłat bezpośrednich na ten sam grunt. Oznacza to, że w postępowaniu toczącym się z wniosku T. K. przymiot strony może przysługiwać R. K. albowiem postępowanie dotyczy jego interesu prawnego. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ I instancji ustali zatem komu w przedmiotowym postępowaniu przysługiwał będzie przymiot strony i stosownie do art. 61 par. 4 kpa o wszczęciu postępowania zawiadomi te osoby. Wobec sprzeczności wniosków małżonków K.ch celowym będzie przeprowadzenie postępowania dowodowego mając na uwadze fakt, że naczelną zasadą postępowania administracyjnego jest zasada prawdy obiektywnej. Należy też w tym miejscu przypomnieć, że z mocy art. 77 par. 1 kpa organ ma obowiązek w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć materiał dowodowy. W wyroku z dnia 29.IX.1997r. NSA w sprawie ISA/Wr 700/79 wskazał, że" Zaniechanie przez organ administracji podjęcia czynności procesowych zmierzających do zebrania pełnego materiału dowodowego, zwłaszcza gdy strona powołuje się na określone i ważkie dla niej okoliczności, jest uchybieniem przepisom postępowania, skutkującym wadliwość decyzji. "Dlatego też dążąc do ustalenia prawdy obiektywnej należy rozważyć możliwość dopuszczenia dowodu z zeznań świadków wskazanych przez strony lub nawet przeprowadzenia rozprawy w trybie art. 89 kpa .Nadto wydając decyzję organ stosownie do art. 107 par. 1 i 3 kpa sporządzi uzasadnienie faktyczne zawierające wskazanie faktów, które uznał za udowodnione, wskaże dowody na których się oparł oraz przyczyny dla których innym dowodom wiary odmówił. Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 145 par.1 pkt c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji. Orzeczenie o kosztach wydano w oparciu o art. 200 cyt. wyżej ustawy.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło