I SA/Ke 298/09

WyrokWSA w Kielcach2009-09-10

Skład orzekający: Danuta Kuchta, Maria Grabowska, Mirosław Surma

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy brak drogi dojazdowej do gospodarstwa rolnego może stanowić podstawę do zwolnienia z podatku rolnego lub nakazu wytyczenia takiej drogi w postępowaniu sądowoadministracyjnym?
Ratio decidendi
Sąd administracyjny nie jest właściwy do wydawania nakazów wytyczenia dróg dojazdowych ani do rozstrzygania sporów dotyczących niewykonania obowiązków przez urzędników gminnych. Kwestie te wymagają innych środków prawnych. Ponadto, ustawa o podatku rolnym nie przewiduje zwolnienia z podatku z powodu braku drogi dojazdowej, a podstawą wymiaru podatku są dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków.
Stan faktyczny
Skarżący W. S. złożył skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymującą w mocy decyzję o wymiarze podatku rolnego na rok 2009. Głównym argumentem skarżącego był brak drogi dojazdowej do jego siedliska, co uniemożliwia mu prowadzenie działalności rolniczej i generowanie dochodów na zapłatę podatku. Skarżący domagał się nakazu wytyczenia drogi dojazdowej oraz zwrotu nienależnie zapłaconych pieniędzy.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Danuta Kuchta (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Maria Grabowska,, Sędzia WSA Mirosław Surma, Protokolant Starszy sekretarz sądowy Anna Adamczyk, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 10 września 2009r. sprawy ze skargi W. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia 5 czerwca 2009r. nr [...] w przedmiocie podatku rolnego na 2009r. oddala skargę. Decyzją z dnia 5 czerwca 2009r. znak [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. utrzymało w mocy decyzję wydaną z upoważnienia Wójta Gminy B. z dnia 4 lutego 2009r. nr [...] w sprawie ustalenia W. S. podatku rolnego na rok 2009 w kwocie 199,00 zł. W motywach rozstrzygnięcia organ drugiej instancji wskazał, iż prawna i merytoryczna ocena decyzji organu pierwszej instancji doprowadziła Kolegium do wniosku, że odwołanie nie jest zasadne. Zgodnie z art. 21 ustawy z dnia 17 maja 1989r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (tekst jednolity Dz. U. z 2000r. Nr 100, poz. 1086, dalej jako "ustawa o podatku rolnym"), podstawą wymiaru podatku są dane wynikające z ewidencji gruntów i budynków prowadzonej przez starostwa powiatowe. Z załączonego do akt wypisu z rejestru gruntów z dnia 25 marca 2009r. nr kancelaryjny [...] wynika, iż W. W. S. zamieszkały Osiedle O. [...], O. Ś. jest właścicielem gruntów rolnych o powierzchni 3.4100 ha. W myśl przepisu art. 3 ust. 1 ustawy o podatku rolnym, podatnikami podatku rolnego są osoby fizyczne, osoby prawne, jednostki organizacyjne, w tym spółki, nieposiadające osobowości prawnej, będące właścicielami gruntów, z zastrzeżeniem ust. 2. Zgodnie natomiast z przepisem art. 1 w/w ustawy, opodatkowaniu podatkiem rolnym podlegają grunty sklasyfikowane w ewidencji gruntów i budynków jako użytki rolne lub jako grunty zadrzewione i zakrzewione na użytkach rolnych, z wyjątkiem gruntów zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej innej niż działalność rolnicza. Biorąc powyższe pod uwagę, a szczególnie to, iż podstawę wymiaru podatku stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków, organ odwoławczy zważył, iż organ pierwszej instancji prawidłowo dokonał wymiaru podatku. Przyjęte bowiem w decyzji pierwszoinstacyjnej do opodatkowania na rok 2009 powierzchnie gruntów rolnych są tożsame z powierzchniami gruntów widniejącymi w wypisie z rejestru gruntów z dnia 25 marca 2009r. Decydujące znaczenie w przedmiotowej sprawie ma zaś zapis w ewidencji gruntów i budynków. W kwestii zastosowania wobec strony zwolnienia z opodatkowania z tytułu braku dojazdu do siedliska, Kolegium wyjaśniło, iż takie zwolnienie nie jest możliwe. Wszystkie zwolnienia z podatku rolnego uregulowane zostały w przepisie art. 12 ust 1 ustawy o podatku rolnym. Żaden punkt w/w przepisu ustawy o podatku rolnym nie przewiduje udzielenia zwolnienia z tytułu braku dojazdu do gospodarstwa rolnego. Z akt sprawy nie wynika również, w ocenie organu drugiej instancji, aby Rada Gminy B. podjęła uchwałę w sprawie zwolnienia z podatku rolnego grunty z powodu braku dojazdu do gospodarstwa. W. S. wywiódł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach skargę na powyższą decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K., wnosząc o spowodowanie zobowiązania (wydanie nakazu) wytyczenia drogi i zobowiązanie zwrotu nienależnych pieniędzy za niewykonaną pracę. W uzasadnieniu skargi podatnik sformułował zarzuty pod adresem urzędników Gminy B. z powodu niewywiązywania się przez nich z obowiązków służbowych, w szczególności poprzez nie dopełnienie obowiązku wytyczenia drogi na działce nr 485. Przedstawił szczegółowo przyczyny braku drogi dojazdowej do swojego siedliska. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. wniosło o oddalenie skargi, podtrzymując argumentację przedstawioną w zaskarżonej decyzji. Pismem procesowym z dnia 5 sierpnia 2009r. skarżący podtrzymał żądanie wydania nakazu wytyczenia drogi nr 485 zgodnie z orzeczeniem sądu, który taką drogę ustanowił i oznakowania tejże drogi zgodnie z przepisami w terminie jednego miesiąca od wydania nakazu. W uzasadnieniu wskazał, że w ubiegłym roku jego pozew został oddalony wyrokiem z dnia 24 czerwca 2008r., sygn. akt I SA/Ke 152/08. Droga nie została wytyczona, oznakowana. Gmina nie przedstawiła też postanowienia o powołaniu drogi, ani wywłaszczenia właścicieli. Pismem procesowym z dnia 18 sierpnia 2009r. skarżący uzupełnił argumentację skargi i stwierdził, że poprzez fakt braku drogi dojazdowej do siedliska, nie jest w stanie prowadzić gospodarstwa i przez to nie osiąga dochodów z tej działalności. Płaci podatek ratami. Wyjaśnił, że jego celem jest wykazanie nie faktu wadliwego naliczenia podatku, ale niemożności zarobkowania, by ten podatek móc zapłacić. Nadto ponownie szczegółowo opisał powody, dla których nie posiada drogi dojazdowej do swojego gospodarstwa. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Kognicję sądu administracyjnego wyznaczają przepisy art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 – Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. Nr 153, poz. 1269), stanowiąc, że sądy te sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Ocenie Sądu podlega zatem zgodność aktów administracyjnych z przepisami prawa materialnego i procesowego. Sąd, orzekając w granicach danej sprawy, nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm.), określanej jako ustawa p.p.s.a.. Kontrola zaskarżonej decyzji dokonana przez Sąd zgodnie z powyższymi przepisami prawa wskazuje, iż skarga W. S. nie zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie wyjaśnić należy, iż zgodnie z art. 1 ustawy z dnia z dnia 15 listopada 1984r. o podatku rolnym (Dz. U. nr 136 poz. 969 ze zm.), opodatkowaniu podatkiem rolnym podlegają grunty sklasyfikowane w ewidencji gruntów i budynków jako użytki rolne lub jako grunty zadrzewione i zakrzewione na użytkach rolnych, z wyjątkiem gruntów zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej innej niż działalność rolnicza. Zatem przedmiotem opodatkowania tym podatkiem objęte są grunty sklasyfikowane wyłącznie w ewidencji gruntów i budynków. Sprawy dotyczące ewidencji gruntów i budynków reguluje ustawa z dnia z dnia 17 maja 1989r. – Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2005r. Nr 240 poz. 2027 ze zm., zwana dalej Prawo geodezyjne i kartograficzne), której przepis art. 21 stanowi wprost, iż dane wynikające z ewidencji gruntów i budynków stanowią podstawę wymiaru podatków. Przez podstawę wymiaru podatku należy rozumieć, zarówno określenie przedmiotu opodatkowania, zaliczenie do właściwej stawki podatkowej, jak i objęcie określonych gruntów zwolnieniem od opodatkowania. Z utrwalonych poglądów orzecznictwa sądów administracyjnych (wyrok NSA z dnia 15.04.2008r., sygn. II FSK 372/07, Lex 490966, FK 2008/3/75), które podziela również ten Sąd wynika, że dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków mają walor dokumentu urzędowego, o jakim mowa w art. 194 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005r. Nr 8 poz. 60 ze zm.), a zatem stanowią dowód tego, co zostało w nich urzędowo stwierdzone. Podważenie zgodności tych zapisów ze stanem rzeczywistym, bądź też ich zmiana może nastąpić w postępowaniu prowadzonym przed właściwymi w tej sprawie organami administracji. Skoro zatem organy podatkowe w sprawie ustaliły, że jak wynika z ewidencji gruntów i budynków W. S. jest właścicielem gruntów sklasyfikowanych w tej ewidencji jako grunty orne, to w świetle regulacji art. 1 i art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku rolnym skarżący ma obowiązek zapłacenia podatku rolnego od tych gruntów. Dokonując zaś wymiaru tego podatku w oparciu o dane wynikające z ewidencji gruntów i budynków i wyliczenia wysokości podatku w oparciu o obowiązujące w tym zakresie przepisy ustawy o podatku rolnym oraz uchwały Rady Gminy B. z dnia 5 grudnia 2008r. w sprawie obniżenia ceny skupu żyta do celów wymiaru podatku rolnego na 2009 rok, organy podatkowe orzekające w sprawie wydały decyzje zgodne z prawem. Skarżący, nie zgadzając się z decyzjami wydanymi w obu instancjach, nie zakwestionował przy tym ani prawidłowości dokonanych w sprawie ustaleń faktycznych, ani też podstawy prawnej zaskarżonej decyzji. Zasadniczym powodem, dla którego strona złożyła odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K., a następnie wywiodła skargę do Sądu, był brak dojazdu do jego gospodarstwa i w związku z tym żądanie od organu drugiej instancji zwolnienia z opodatkowania podatkiem rolnym gruntów wchodzących w skład tego gospodarstwa, od Sądu zaś żądanie wydania nakazu wytyczenia takiej drogi dojazdowej. Słusznie wskazał organ odwoławczy, że zwolnienie gruntów skarżącego z podatku rolnego nie jest możliwe z podanej przez podatnika przyczyny. Zwolnienia od podatku rolnego zostały uregulowane w ustawie o podatku rolnym w art. 12. Przepis ten przesądza, które grunty zwolnione są od podatku rolnego. Wśród gruntów objętych zwolnieniem od tego podatku nie ma gruntów pozbawionych drogi dojazdowej. Odnośnie zaś skierowanego w skardze do Sądu żądania wydania nakazu wytyczenia drogi dojazdowej do gruntów skarżącego i zobowiązania urzędników Gminy B. do zwrotu nienależnych pieniędzy za niewykonaną pracę, to oczywiście żądania te nie mogą być rozważone przez Sąd. Kontrola sądowo-administracyjna, jak wyżej podniesiono, ogranicza się do badania, czy rozpoznając sprawę i wydając zaskarżone do Sądu akty, organy administracji publicznej nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na jej wynik. Dlatego legalność decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K., a poprzez nią również legalność decyzji pierwszoinstacyjnej, była przedmiotem badania Sądu. Do osiągnięcia żądanego przez stronę skutku służą inne środki prawne. Z uwagi na zakres kognicji sądu administracyjnego również zarzuty formułowane przez podatnika pod adresem urzędników Gminy B. nie mogły być przedmiotem rozpoznania w niniejszym postępowaniu sądowo-administracyjnym. W związku z powyższym, uznając, iż zaskarżona decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. jest zgodna z prawem, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach, na podstawie art. 151 ustawy p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło