I SA/Ke 3/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Artur Adamiec (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Maria Grabowska, Sędzia WSA Ewa Rojek, Protokolant Starszy sekretarz sądowy Anna Adamczyk, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 lutego 2016 r. sprawy ze skargi J. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie łącznego zobowiązania pieniężnego na 2014 r. oddala skargę. 1.Decyzja organu administracji publicznej i przedstawiony przez ten organ tok postępowania. 1.1. Decyzją z dnia [...] r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. (SKO) utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta K. z dnia [...]. znak: [...]w sprawie wymiaru łącznego zobowiązania pieniężnego w podatku od nieruchomości na 2014 r. w kwocie 145,00 zł. 1.2. Rozpatrując odwołanie złożone przez J. P. SKO wskazało, że ze zgromadzonych akt sprawy dotyczących ustalenia podatku rolnego i od nieruchomości położonych w Gminie K., ul. B. 2, 4, na 2014 r. wynika, że w ewidencji gruntów i budynków J. P., J. P., J. S., P. S., A. S., L. S., B. S. i A. S. figurują jako współwłaściciele gruntów położonych w Gminie K., obręb nr 0013 (działka nr 171) o powierzchni 0,1514 ha sklasyfikowanych w operatach geodezyjnych jako grunty rolne zabudowane klasa VI oznaczone symbolem B R VI. Przywołując treść art. 21 ustawy z 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne ( j.t. Dz.U. z 2005 r., nr 240, poz. 2027 ze zm.; dalej jako "p.g.k." SKO uznało, że dowody zgromadzone w aktach sprawy stanowią wystarczającą podstawę do ustalenia przez organ podatkowy podatników na gruncie ustawy o podatkach i opłatach lokalnych i ustawy o podatku rolnym, na których spoczywa obowiązek podatkowy w podatku rolnym i od nieruchomości. Organ odwoławczy zaznaczył, że podstawowe znaczenie dla sprawy ma fakt, że odwołujący się jest współwłaścicielem wraz z J. P., J. S., P. S., A.S., L S., B S. i A S. gruntów położonych w Gminie K., obręb nr 0013 (działka nr 171) o powierzchni 0,1514 ha sklasyfikowanych w operatach geodezyjnych jako grunty rolne zabudowane klasa VI oznaczone symbolem B R VI. SKO zacytowało art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych ( j.t Dz.U z 2010 r. nr 95, poz.613 ze zm.) dalej jako "u.p.o.l", oraz art. 3 ust.1 pkt ustawy z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym (Dz.U z 2013 r., poz.1381) dalej jako "u.p.r," normujące podmiot opodatkowania podatkiem od nieruchomości oraz podatkiem rolnym oraz art. 3 ust 4 u.p.o.l definiujący solidarną odpowiedzialność współwłaścicieli lub posiadaczy nieruchomości. Stwierdziło, że przepis ten nie definiuje pojęcia "solidarności" a więc należy w tej sytuacji odnieść się do przepisów ustawy Ordynacja podatkowa, która w tym zakresie odwołuje się kodeksu cywilnego. Organ odwoławczy przytoczył art. 366 § 1 k.c. i zważył, że do istoty zobowiązania solidarnego należy to, że każdy z dłużników solidarnych odpowiada za całość zobowiązania niezależnie od sytuacji prawnej pozostałych współdłużników. Sytuacja prawna jednego dłużnika wobec wierzyciela jest prawnie irrelewantna dla pozostałych dłużników. Z powyższego SKO wywiodło, że niezależnie od wielkości udziału w nieruchomości, której jest właścicielem każdy ze współwłaścicieli odpowiada za zobowiązania podatkowe w podatku od nieruchomości z tejże nieruchomości do pełnej wysokości i niezależnie od odpowiedzialności innych współwłaścicieli. 1.3. Dodatkowo SKO stwierdziło, że zgodnie z art. 22 ust. 1 p.g.k ewidencję gruntów i budynków oraz gleboznawczą klasyfikację gruntów prowadzą starostowie. Stosownie zaś do ust. 2 w/w przepisu, właściciele są obowiązani zgłaszać właściwemu staroście wszelkie zmiany danych objętych ewidencją gruntów i budynków, w terminie 30 dni licząc od dnia powstania tych zmian. Wobec powyższego zdaniem SKO w świetle przytoczonego art. 21 ust. 1, jak również art. 22 p.g.k nieuzasadnione jest oczekiwanie przez odwołującego, że organ podatkowy samodzielnie ustali powierzchnię nieruchomości i ustali podatek na rzecz współwłaściciela według udziału, np. w oparciu o dokumentację z akt sądowych. Możliwość taką wyklucza ustawowy nakaz uwzględnienia przez ten organ danych wynikających z ewidencji gruntów i budynków. 2. Skarga do Sądu 2.1. Na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w K., wniósł J. P.. Skarżący podniósł, że jest właścicielem jedynie budynku mieszkalnego do remontu o wymiarach 9 m x 8 m, natomiast pozostałe budynki są własnością B. S. i L. S. i w jego ocenie one powinny płacić podatek od w/w nieruchomości i temu nie zaprzeczają. Strona nadmieniła jednocześnie, iż obecnie toczy się sprawa w Sądzie Rejonowym w K. o zmianę współwłasności na własność. 2.2. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o oddalenie skargi oraz podtrzymało dotychczasową argumentację. 3. Wojewódzki Sąd Administracyjny w K. zważył, co następuje: 3.1. Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Natomiast w myśl art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), określanej dalej jako "ustawa p.p.s.a.", Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. 3.2. Realizując wyżej określone granice kontroli, Sąd stwierdził, że wniesiona w niniejszej sprawie skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż kwestionowana decyzja ustalająca skarżącemu łączne zobowiązanie podatkowe na 2014 r. nie narusza prawa. Dodatkowo podkreślenia wymaga, że stan faktyczny ustalony przez organy obu instancji znajduje potwierdzenie w zebranym materiale dowodowym, a Sąd ustalenia te w całości podziela, uznając je za niewadliwe. 3.3. W pierwszej kolejności, przede wszystkim, należy wskazać na treść przepisów, które stanowiły podstawę wydania zaskarżonego rozstrzygnięcia. Kategorie podmiotów, na których ciąży obowiązek podatkowy w podatku od nieruchomości zawiera art. 3 ust. 1 pkt 1 u.p.o.l zaś podatku rolnego art. 3 ust 1 pkt. 1 u.p.r. Stosownie do treści wskazanych przepisów, podatnikami podatku od nieruchomości i podatku rolnego są osoby fizyczne, osoby prawne jednostki organizacyjne, w tym spółki nieposiadające osobowości prawnej będące właścicielami będące właścicielami. W przypadku, gdy przedmiot opodatkowania znajduje się w posiadaniu samoistnym, obowiązek podatkowy w zakresie podatku od nieruchomości ciąży na posiadaczu samoistnym (art. 3 ust. 3 u.p.o.l). W myśl art. 3 ust. 4 u.p.o.l oraz art. 3 ust. 5 u.p.r, jeżeli grunty sklasyfikowane w ewidencji gruntów i budynków jako użytki rolne lub jako grunty zadrzewione i zakrzewione na użytkach rolnych, z wyjątkiem gruntów zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej innej niż działalność rolnicza, nieruchomość lub obiekt budowlany stanowią współwłasność lub znajduje się w posiadaniu dwóch lub więcej podmiotów, to stanowią odrębny przedmiot opodatkowania, a obowiązek podatkowy od gruntów, nieruchomości lub obiektu budowlanego ciąży solidarnie na wszystkich współwłaścicielach lub posiadaczach. Podstawą do wymiaru podatków, zgodnie z art. 21 ust.1 p.g.k stanowią dane wynikające z ewidencji gruntów i budynków. Przepis ten nie przewiduje wyjątków, w związku z tym organ podatkowy nie ma podstaw do pomij.ia tych danych w prowadzonym postępowaniu podatkowym. Dane zawarte w ewidencji mają walor dokumentu urzędowego, o którym mowa w art. 194 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j. Dz.U. z 2005 r. Nr 8 poz. 60 ze zm.) Zgodnie z tym przepisem stanowią one dowód tego, co zostało w nich urzędowo stwierdzone. W przedmiotowej sprawie ustaleń, co do osób będących współwłaścicielami nieruchomości położonej w K. przy ulicy B., organy dokonały na podstawie danych wynikających z wypisu z ewidencji gruntów z dnia 7 marca 2014 r. nr GNG.V.6621.2516.2014. Wynika z niego, że współwłaścicielami tymi są: J. P., J. P., J. S., P. S., A. S., L. S. B. S. i A. S.. Zatem w ocenie Sądu organy prawidłowo uznały, że łączne zobowiązanie pieniężne za 2014 r. ciąży na wszystkich osobach fizycznych, będących współwłaścicielami nieruchomości. 3.4. Samo prawo własności nieruchomości lub jej posiadanie skutkuje powstaniem obowiązku podatkowego. Powołane wyżej przepisy art. 3 ust. 4 u.p.o.l oraz art. 3 ust. 5 u.p.r, wskazują jedynie, że współwłaściciele odpowiedzialni są solidarnie. Zatem, jak słusznie przyjął organ odwoławczy, regulacji odpowiedzialności solidarnej należy, z mocy art. 91 Ordynacji podatkowej, poszukiwać w przepisach prawa cywilnego. Zgodnie bowiem z art. 91 Ordynacji podatkowej do odpowiedzialności solidarnej za zobowiązania podatkowe mają zastosowanie przepisy kodeksu cywilnego. W myśl art. 366 § 1 k.c. kilku dłużników może być zobowiązanych w ten sposób, że wierzyciel może żądać całości lub części świadczenia od wszystkich dłużników łącznie, od kilku z nich lub od każdego z osobna, a zaspokojenie wierzyciela przez któregokolwiek z dłużników zwalnia pozostałych. Odpowiedzialność solidarna oznacza, że organ podatkowy (wierzyciel) może żądać całości lub części świadczenia (uiszczenia należnego podatku) od wszystkich dłużników łącznie, od kilku z nich lub od każdego z osobna, a zaspokojenie wierzyciela przez któregokolwiek z dłużników zwalnia pozostałych, przy czym aż do zupełnego zaspokojenia wierzyciela wszyscy dłużnicy solidarni pozostają zobowiązani (art. 366 k.c.). Jednoznaczne brzmienie przepisu nie pozwala, jak chce skarżący, ustalić obowiązku podatkowego odrębnie w stosunku do każdego ze współwłaścicieli, uwzględniając wysokość posiadanych prze nich udziałów. Nie można zatem podzielić zarzutu skarżącego, że obowiązek podatkowy ciąży na nim tylko w takim zakresie, w jakim faktycznie posiada przedmiotową nieruchomość, zaś w pozostałym zakresie winien obciążać pozostałych współwłaścicieli. Dopóki przedmiot opodatkowania stanowi współwłasność organ, opodatkowując współwłaścicieli, wydaje jedną decyzję dotyczącą całej nieruchomości, bez wyszczególnienia udziałów poszczególnych współwłaścicieli. Zaś warunkiem powstania solidarnej odpowiedzialności jest doręczenie decyzji wymiarowej (art. 92 § 1 Ordynacji podatkowej). Jednocześnie podkreślić należy, że sprawy związane z posiadaniem nieruchomości przez współwłaścicieli, oraz ewentualnym zniesieniem współwłasności należą do kompetencji sądów powszechnych, nie mają wpływu na obowiązek podatkowy i nie mogą być przedmiotem oceny w postępowaniu podatkowym. Podsumowując przedmiotowa nieruchomość stanowi współwłasność w związku z czym jest odrębnym przedmiotem opodatkowania, a obowiązek podatkowy obciąża solidarnie wszystkich współwłaścicieli. Istota zaś solidarnego obowiązku podatkowego sprowadza się do tego, że wszyscy współwłaściciele są zobowiązani do płacenia podatku od nieruchomości wspólnej, ale zapłacenie całego podatku przez jednego lub kilku z nich powoduje wygaśnięcie zobowiązania podatkowego w stosunku do wszystkich. Organ podatkowy wymierza zatem podatek osobom fizycznym w kwocie ogólnej w jednym nakazie płatniczym, gdyż nie jest upoważniony do dzielenia zobowiązania między współwłaścicieli. Tym samym prawidłowe i zgodne z przepisami art. 3 ust 4 u.o.p.o.l i art. 3 ust. 5 u.p.r jest stanowisko organu, że łączne zobowiązanie pieniężne na 2014 r. od całej nieruchomości ciąży na nich solidarnie. Na marginesie należy podkreślić jedynie, że takie unormowanie opodatkowania współwłaścicieli nieruchomości nie przekreśla ich wzajemnych rozliczeń za uiszczony podatek tak jak przy każdym wykonaniu zobowiązania przez osoby solidarnie zobowiązane. Ale kwestia takich rozliczeń i ich zwrotu nie może być przedmiotem rozstrzygnięcia w ramach prowadzonego postępowania co do ustalenia wysokości należnego podatku. W związku z powyższym Wojewódzki Sąd Administracyjny w K. na podstawie art. 151 ustawy p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.