I SA/Ke 312/05

Sygnatura akt: I SA/Ke 312/05 W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 21 grudnia 2005 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Grażyna Jarmasz, Sędziowie: Sędzia WSA Maria Grabowska, Asesor WSA Mirosław Surma (spr.), Protokolant: Referent stażysta Krzysztof Armański, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7.12.2005 r. sprawy ze skargi S. K. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...]numer [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania skargę oddala Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...] nr [...] odmawiające wszczęcia postępowania na wniosek S. K. z dnia 19.07.2004 r. w sprawie umorzenia zaległości podatkowych A. Sp. z o.o. w likwidacji z siedzibą w K. W motywach rozstrzygnięcia organ wskazał, iż S. K. wystąpił do Urzędu Skarbowego z prośbą o umorzenie z urzędu zaległości podatkowych, precyzując ją następnie na wezwanie organu, że dotyczy wszelkich zaległości podatkowych nieistniejącej spółki z o.o. A. w K. Zarówno wniosek, jak i pismo precyzujące jego treść podpisał S. K, który, co wynika z aktualnego odpisu z Rejestru Handlowego Dział B nr [...], nie jest uprawniony do występowania w imieniu Spółki. Przy tak ustalonym stanie faktycznym, Dyrektor Izby Skarbowej uznał, iż w sprawie zastosowanie ma art.165a § 1 Ordynacji podatkowej, tj. należało odmówić wszczęcia postępowania z uwagi na wniesienie żądania przez osobę nie będącą stroną, tj. osobę nieuprawnioną. Od powyższego rozstrzygnięcia S. K. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie. Zarzucił "niezrozumiałość i sprzeczność ustalonych faktów" i wniósł o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia. W obszernym uzasadnieniu skarżący wskazał, iż Spółka A. została rozwiązana i już nie istnieje, dlatego całość sprawy powinna być załatwiona z urzędu, czyli zgodnie z art. 67 Ordynacji podatkowej. Niepoważnym, jego zdaniem, jest żądanie podpisu w imieniu spółki, która nie istnieje. Skarżący powołał się na wyrok, którym spółka została rozwiązana, co jego zdaniem, powoduje, że przestaje istnieć zarząd spółki. Dodatkowo, w jego ocenie, odpis z Rejestru Handlowego jest nieaktualny, a nawet sprzeczny z umową spółki. Z chwilą rozwiązania spółki nie działa ona w oparciu o postanowienia rejestru. Urzędnicy Skarbowi nie odróżniają natomiast członków zarządu od likwidatorów w spółce rozwiązanej. Końcowo skarżący wskazał, iż umorzenie z mocy samego prawa, czyli z urzędu, zgodnie z art.67 Ordynacji podatkowej oznacza, że umorzenie ma nastąpić na wniosek Urzędu Skarbowego. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach jest właściwy do rozpoznania skargi stosownie do dyspozycji § 2 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 13 sierpnia 2004r. w sprawie przekazania Wojewódzkim Sądom Administracyjnym w Gorzowie Wielkopolskim i w Kielcach rozpoznawania spraw z obszaru województwa lubuskiego i świętokrzyskiego należących do właściwości Wojewódzkich Sądów Administracyjnych w Poznaniu i Krakowie (Dz. U. Nr 187 poz. 1926 ). Zgodnie z zasadami wyrażonymi w art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r.- Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) i art. 134 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270), określanej dalej jako ustawa P.p.s.a., Sąd bada zaskarżone orzeczenie pod kątem jego zgodności z obowiązującym prawem i nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Skarga nie jest zasadna, bowiem zaskarżone postanowienie prawa nie narusza. Istotą sporu pomiędzy stronami przedmiotowego stosunku sądowoadministracyjnego jest ocena prawna istnienia po stronie skarżącego- S. K. legitymacji do wszczęcia postępowania podatkowego. Na wstępie należy wskazać, iż stosownie do przepisu art.165§1 Ordynacji podatkowej postępowanie podatkowe wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu. Zasadą natomiast jest, że postępowanie w przedmiocie umorzenia zaległości podatkowych, odsetek za zwłokę lub opłaty prolongacyjnej toczy się na wniosek (art.67 Ordynacji podatkowej). W niniejszej sprawie wniosek złożony przez S. K. dotyczy umorzenia zaległości podatkowych Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością A., czyli osoby prawnej. Zdolność do czynności prawnych osoby prawnej realizuje się poprzez organy osoby prawnej, przy czym oświadczenie woli składa i dokonuje czynności prawnej nie organ osoby prawnej, lecz sama osoba prawna. Oświadczenie woli złożone przez organ jest uważane za oświadczenie woli tej osoby prawnej. Uczestniczenie osoby prawnej w obrocie prawnym wymaga więc posiadania organów. W przypadku spółki z ograniczoną odpowiedzialnością organem uprawnionym do reprezentacji spółki, stosownie do art.201 ustawy z dnia 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych (Dz. U. Nr 94, poz.1037 ze zm.), określanej dalej w skrócie jako KSH, jest zarząd spółki. W przypadku jeśli zarząd jest wieloosobowy, sposób reprezentowania określa umowa spółki. Jeżeli umowa spółki nie zawiera żadnych postanowień w tym przedmiocie, do składania oświadczeń w imieniu spółki wymagane jest współdziałanie dwóch członków zarządu albo jednego członka zarządu łącznie z prokurentem (art. 205 § 1 KSH). Jak wynika z akt sprawy A. Sp. z o.o. została rozwiązana na mocy wyroku Sądu Okręgowego z dnia 18 czerwca 2002 r. (sygn. akt VII GC 16/02). W wyroku rozwiązującym spółkę Sąd oddalił żądanie o ustanowienie likwidatora. W takiej sytuacji likwidatorami są członkowie zarządu, chyba że umowa spółki lub uchwała wspólników stanowi inaczej (art. 276. § 1 KSH). Od momentu ustanowienia likwidatorów zarząd nie może pełnić dotychczasowej funkcji, tj. funkcji organu zarządczego spółki, funkcja ta jest przejmowana przez likwidatorów. Ich kompetencje podlegają oczywiście ograniczeniom wyznaczanym przez cele postępowania likwidacyjnego. Do likwidatorów należy przeprowadzenie czynności likwidacyjnych, tj. zakończenie interesów bieżących spółki, ściągnięcie wierzytelności, wypełnienie zobowiązań i upłynnienie majątku spółki (art. 282. § 1KSH). W ramach realizacji tych kompetencji likwidatorzy mają prawo prowadzenia spraw oraz reprezentowania spółki (art. 283. § 1KSH). W sprawie bezspornym jest, że Spółka A. została rozwiązana. Nastąpiło więc otwarcie likwidacji tej Spółki. Z akt sprawy wynika również, że nie dopełniono obowiązku jaki nakłada przepis art. 277 § 1 i § 2 KSH, tj. nie zgłoszono skutecznie do sądu rejestrowego otwarcia likwidacji, nazwisk i imion likwidatorów oraz ich adresów, sposobu reprezentowania spółki przez likwidatorów i wszelkich w tym zakresie zmian, nawet gdyby nie nastąpiła żadna zmiana w dotychczasowej reprezentacji spółki. Prawo i obowiązek dokonania zgłoszenia ma każdy likwidator. Sąd nie dokonał w tym przedmiocie wpisu do rejestru. Wpis o likwidacji nie jest wpisem konstytutywnym, tj. nie przesądza, a jedynie dokumentuje fakt rozwiązania spółki i otwarcia jej likwidacji. Z powyższego wynika, iż w ramach realizacji czynności likwidacyjnych, uprawnionymi do reprezentacji spółki znajdującej się w likwidacji są jej likwidatorzy. Tym samym legitymowanym do występowania w imieniu spółki jest członek zarządu, chyba że umowa spółki lub uchwała wspólników stanowi inaczej (art. 276. § 1 KSH). Dla organów podatkowych, podstawą do ustalenia kręgu osób uprawnionych do reprezentowania likwidowanej spółki jest treść odpisu z Rejestru Handlowego. Z zalegającego w aktach odpisu dotyczącego A. sp. z o.o. z dnia 23.11.2004 r. wynika, że nie wskazano osób likwidatorów, wśród członków zarządu rejestr nie wymienia natomiast S. K. Te dane z rejestru mogły stanowić podstawę dla przyjęcia, iż z wnioskiem nie wystąpiła Spółka, lecz osoba fizyczna - S. K., nieuprawniony do reprezentacji Spółki, czyli podmiot nie będący stroną. Stosownie bowiem, do treści art.17 ust.1 ustawy z dnia 20 sierpnia 1997 r. o Krajowym Rejestrze Sądowym (t. j. Dz. U. z 2001 Nr 17.209 ze zm.) przyjmuje się domniemanie, że dane wpisane do rejestru są prawdziwe. Domniemanie to jest wzruszalne i jeżeli S. K. powoływał się na prawo do reprezentowania spółki w likwidacji to powinien wykazać podstawę tej reprezentacji. Bezspornie udokumentował on, iż Spółka A. została rozwiązana, że wbrew ustawowym obowiązkom nie dokonano wpisu w Rejestrze Sądowym o otwarciu likwidacji i wyznaczeniu likwidatorów. S. K. nie udokumentował jednak swojego prawa do reprezentacji Spółki, tj. że posiada przymiot likwidatora i z czego te uprawnienia wywodzi. Organ podatkowy I instancji dwukrotnie bezskutecznie wzywał S. K. do wykazania podstawy dla reprezentacji Spółki A. tj. pismem z dnia 14.06.2004 r. znak: [...] oraz pismem z dnia 13.07.2004 r. znak: [...]. Z uwagi na to, iż S. K., w ramach prowadzonych czynności wyjaśniających, nie przedstawił dokumentów legitymujących go do reprezentacji Spółki w likwidacji, jak również nie potwierdzały tego dane z rejestru handlowego to organ podatkowy stał się uprawniony na podstawie art.165a Ordynacji podatkowej do odmowy wszczęcia postępowania podatkowego. Nie stoi to na przeszkodzie, aby S. K. ponownie wystąpił ze stosownym wnioskiem. Jeśli będzie działał w imieniu osoby prawnej, także w likwidacji, musi udokumentować podstawę swego upoważnienia. Dlatego Sąd podziela stanowisko organu podatkowego tak w zakresie ustaleń faktycznych jak i argumentacji prawnej. Na marginesie należy wskazać, iż istotą działania przez organ z urzędu, jest to, iż w jego wyłącznej gestii pozostaje, czy dane zdarzenie, dana informacja stanowi impuls do podjęcia przez organ działań. Inaczej, jeśli wniosek pochodzi od osoby uprawnionej, wtedy organ ma obowiązek wszcząć postępowanie. Mając na uwadze powyższe, Sąd na podstawie art. 151 w związku z art. 132 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.