I SA/Ke 312/09
PostanowienieWSA w Kielcach2009-11-05
Skład orzekający: Agnieszka Karyś-Adamczyk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o ustanowienie doradcy podatkowego w celu sporządzenia skargi kasacyjnej powinien zostać uwzględniony, jeśli wnioskodawca nie wykazał jednoznacznie braku możliwości poniesienia kosztów bez uszczerbku dla utrzymania siebie i rodziny?Ratio decidendi
Wniosek o ustanowienie doradcy podatkowego został oddalony, ponieważ wnioskodawca nie wykazał, że nie jest w stanie ponieść kosztów związanych z ustanowieniem profesjonalnego pełnomocnika do sporządzenia skargi kasacyjnej bez uszczerbku dla utrzymania siebie i rodziny. Sąd uznał, że przedstawiona sytuacja majątkowa i rodzinna nie wyklucza możliwości poniesienia tych kosztów, zwłaszcza w kontekście istniejących dochodów i współwłasności nieruchomości.Stan faktyczny
Wnioskodawczyni A. Ś., reprezentowana przez doradcę podatkowego działającego "pro bono", złożyła wniosek o ustanowienie doradcy podatkowego w celu sporządzenia skargi kasacyjnej od wyroku WSA oddalającego jej skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w sprawie podatku dochodowego. Wnioskodawczyni argumentowała, że jej sytuacja finansowa nie uległa poprawie od momentu przyznania jej zwolnienia od kosztów sądowych i nie dysponuje środkami na opłacenie pełnomocnika. Sąd wezwał do uzupełnienia wniosku, a po otrzymaniu dodatkowych informacji i dokumentów, uznał wniosek za niezasadny.Rozstrzygnięcie
Oddalono wniosek o ustanowienie doradcy podatkowego.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 5 listopada 2009 roku Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach – Wydział I w składzie następującym: Referendarz sądowy WSA Agnieszka Karyś-Adamczyk po rozpoznaniu w dniu 5 listopada 2009 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku A. Ś. o ustanowienie doradcy podatkowego w sprawie ze skargi J. Ś. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia 29 maja 2009r. znak: [...] w przedmiocie zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych za 2002r. p o s t a n a w i a oddalić wniosek o ustanowienie doradcy podatkowego.
Wyrokiem z dnia 8 października 2009r. sygn. akt I SA/Ke 312/09 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach oddalił skargę J. Ś. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia 29 maja 2009r. znak: [...] w przedmiocie zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych za 2002r.
W dniu 15 października 2009r. wraz z wnioskiem o sporządzenie uzasadnienia wyroku pełnomocnik uczestniczki A. Ś. - doradca podatkowy P. Z. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach sporządzony na urzędowym formularzu PPF wniosek o ustanowienie doradcy podatkowego w sprawie ze skargi J. Ś..
W uzasadnieniu wniosku A. Ś. oświadcza, że w postępowaniu przed WSA reprezentowana była przez doradcę podatkowego działającego "pro bono" z ramienia fundacji, która nie zapewni pomocy przy sporządzeniu skargi kasacyjnej .
Ponadto A. Ś. oświadcza, że od momentu przyznania jej zwolnienia od kosztów sądowych /postanowienie WSA w Kielcach z dnia 14 sierpnia 2009r. sygn akt I SA/313/09/ jej sytuacja finansowa nie uległa istotnej poprawie i nie dysponuje środkami pieniężnymi na opłacenie pełnomocnika. Oświadcza, że bieżące wpływy w kwocie 223,41zł miesięcznie z wykonywanej jeszcze w śladowym rozmiarze działalności nie pokrywają kosztów utrzymania, a utrzymuje się z alimentów nieregularnie wypłacanych przez męża - jest kilka miesięcy po rozwodzie. W wyroku rozwodowym nie doszło do podziału majątku i obecnie nie może obciążyć ani zbyć żadnej jego części.
W dalszej części wniosku oświadcza, że pozostaje w gospodarstwie domowym wraz z synem w wieku 12 lat. Nie wykazuje żadnego majątku oszczędności ani przedmiotów wartościowych.
Z uwagi na fakt, że zawarte w powyższym wniosku oświadczenia okazały się niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych uczestniczki, zarządzeniem z dnia 19 października 2009 roku zobowiązano jej pełnomocnika do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy w terminie 7 dni, pod rygorem oddalenia wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez przedłożenie odpisu (kserokopii) zeznania podatkowego A. Ś. za rok 2008 i 2007; złożenie oświadczenia, z jakich źródeł A. Ś. czerpie środki na utrzymanie swoje i syna; wykazanie miesięcznych wydatków A. Ś. na utrzymanie swoje, syna, domu; oświadczenie czy A. Ś. uzyskuje alimenty zasądzone na syna S.; oświadczenie czy A. Ś. jest właścicielem/współwłaścicielem pojazdu mechanicznego, jeżeli tak to podać markę, model i rok produkcji; oświadczenie czy A. Ś. jest właścicielem/współwłaścicielem nieruchomości, jeśli tak to podać rodzaj, wielkość i adres; oświadczenie, kto jest właścicielem nieruchomość przy ul. C. 7 w K., w której A. Ś. zamieszkuje.
W odpowiedzi na wezwanie pełnomocnik uczestniczki przedłożył w dniu 28 października 2009r. jej pismo z dnia 21 października 2009 roku, w którym oświadczyła, że aktualnie utrzymuje się z alimentów na dziecko nieregularnie wypłacanych oraz wpływów z działalności gospodarczej – powoduje to jednak wzrost zadłużenia, ponieważ ta nie przynosi lub przynosi tylko w niektórych miesiącach dochody. Miesięczne wydatki na utrzymanie domu (prąd, woda, kanalizacja, gaz, podatek od nieruchomości) wnioskująca szacuje na kwotę ok. 600zł. Na rzecz syna S. zasądzone zostały alimenty w wysokości 900zł miesięcznie. Wnioskująca oświadcza, że wraz z byłym mężem jest współwłaścicielem następujących nieruchomości:
- działka przy ul. C. 7 w K. zabudowana domem jednorodzinnym;
- działka przy ul. C. 5;
- nieruchomość rolna w K. gm. D., która stanowi działka o pow. 10.99ha w tym pod stawami 5,4266ha zabudowana domem jednorodzinnym nieruchomość ta obciążona jest hipoteką na rzecz Skarbu Państwa z tytułu podatku dochodowego za rok 2002;
- nieruchomość o pow. 5058m² położona w S. obciążona hipoteką na rzecz Banku PKO SA, który obecnie stara się o tytuł wykonawczy przeciwko dłużnikom hipotecznym.
Uczestniczka oświadcza, że powyższymi nieruchomościami nie może swobodnie dysponować z uwagi na brak zgody męża. Nadto A. Ś. oświadcza, że nie jest właścicielem/współwłaścicielem środka transportu.
Ponadto pełnomocnik A. Ś. przedłożył kserokopie faktur, z których wynika, że
- w miesiącu czerwcu 2009r. wnioskująca uiściła opłatę tytułem podatku od nieruchomości w kwocie 268,80zł,
- w miesiącu sierpniu 2009r. uiściła tytułem opłaty za energię, wodę, oraz telewizję łączną kwotę 632,81zł,
- w miesiącu październiku uiściła tytułem opłaty za gaz i energię w łączną kwotę 588,70zł.
Ponadto pełnomocnik wnioskującej przedłożył kserokopię zeznania podatkowego za rok 2007, z którego wynika że A. Ś. z prowadzonej działalności uzyskała przychód w kwocie 208 927,30zł, poniosła koszty uzyskania przychodów w wysokości 292 939,31zł i poniosła stratę w wysokości 84 011,01zł oraz kserokopię zeznania podatkowego za rok 2008, którego wynika że A. Ś. z prowadzonej działalności uzyskała przychód w kwocie 318 370,48ł, poniosła koszty uzyskania przychodów w wysokości 297 901,34zł i uzyskała dochód w wysokości 20 469,14zł.
W myśl art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.)- przywoływanej dalej jako p.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w jego toku. Zgodnie zaś z art. 245 § 1 powołanej ustawy prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie częściowym (o taki zakres prawa pomocy wnioskuje skarżący), stosownie do art. 245 § 3 p.p.s.a. obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego.
Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje - gdy wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Z przepisu tego wynika, że ciężar udowodnienia braku możliwości pokrycia kosztów postępowania sądowego spoczywa na wnioskującym o przyznanie prawa pomocy. To wnioskodawca jako osoba zainteresowana winien wykazać zasadność złożonego wniosku oraz spełnienie ustawowych przesłanek.
W badanej sprawie A. Ś. nie wykazała, że nie jest w stanie ponieść kosztów związanych z ustanowieniem doradcy podatkowego celem sporządzenia skargi kasacyjnej bez ryzyka wystąpienia uszczerbku utrzymania siebie i rodziny. Przeciwnie w przedstawionym stanie faktycznym dotyczącym aktualnej sytuacji materialnej i rodzinnej uczestniczki nie można stwierdzić, by poniesienie kosztów związanych z ustanowieniem profesjonalnego pełnomocnika do sporządzenia skargi kasacyjnej leżało poza zakresem jej możliwości finansowych. W tym miejscu podkreślić należy, że jest to jedyny koszt /obok uiszczenia opłaty kancelaryjnej w wysokości 100zł za odpis orzeczenia z uzasadnieniem sporządzony na skutek zgłoszonego żądania/ jaki A. Ś. miałaby ponieś w toczącym się postępowaniu sądowym, bowiem jest ona uczestnikiem niniejszego postępowania. Ponadto wnioskująca korzysta z usług doradcy podatkowego działającego "pro bono" z ramienia fundacji, który jednak jak twierdzi wnioskująca nie zapewni jej pomocy przy sporządzaniu skargi kasacyjnej.
Wprawdzie A. Ś. prowadzi działalność gospodarczą, z której wpływy zgodnie z jej oświadczeniem nie pokrywają kosztów utrzymania – aktualnie jako miesięczny dochód z działalności gospodarczej wnioskująca wskazuje kwotę 223,41zł. Niemniej przy rozpoznawaniu wniosku o przyznanie prawa pomocy wzięto również pod uwagę, że A. Ś. otrzymuje alimenty w wysokości 900zł.
Uczestniczka wydatki związane z utrzymaniem domu (prąd, woda, kanalizacja, gaz, podatek od nieruchomości) w złożonym wniosku określiła na kwotę ok. 600zł miesięcznie, z przedłożonych kserokopii rachunków, wynika jednak, że średnio miesięcznie na utrzymanie domu A. Ś. przeznacza kwotę ok. 300zł. Przy czym, podkreślić należy, że A. Ś. dokonuje opłat terminowo nie posiada zaległości, które wskazywałyby na trudności finansowe skarżącej.
Podkreślić ponadto należy, że z przedłożonego przez pełnomocnika A. Ś. oświadczenia wynika, że wnioskująca jest współwłaścicielem /z byłym mężem/ dwóch domów jednorodzinnych oraz działek i nieruchomości rolnych i choć część tych nieruchomości jest zajęta, to jednak nie można uznać, że A. Ś. należy do osób ubogich.
Biorąc pod uwagę, że A. Ś. nie wykazała braku możliwości finansowych oraz, że będąc uczestnikiem postępowania nie była zobowiązana do uiszczenia kosztów poza opłatą kancelaryjną w wysokości 100zł za odpis orzeczenia z uzasadnieniem sporządzonym na skutek zgłoszonego żądania, nie ponosiła również kosztów związanych z ustanowieniem pełnomocnika, bowiem korzystała z usług pełnomocnika działającego "pro bono" z ramienia fundacji, to brak jest podstaw do stwierdzenia, że poniesienie kosztów ustanowienia pełnomocnika do sporządzenia skargi kasacyjnej, stanowi zagrożenie ekonomicznej egzystencji A. Ś. i jej syna.
Wobec powyższego uznano, że wniosek A. Ś. o ustanowienie doradcy podatkowego nie jest zasadny i działając na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7, art. 244, art. 245, art. 246 § 1, § 3, p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło