I SA/Ke 312/09

PostanowienieWSA w Kielcach2009-11-19

Skład orzekający: Ewa Rojek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o ustanowienie doradcy podatkowego w celu sporządzenia skargi kasacyjnej powinien zostać uwzględniony, jeśli wnioskodawca wykaże brak wystarczających środków finansowych na pokrycie kosztów profesjonalnego pełnomocnika, przy jednoczesnym posiadaniu majątku, którym nie może swobodnie dysponować?
Ratio decidendi
Wniosek o ustanowienie doradcy podatkowego w celu sporządzenia skargi kasacyjnej powinien zostać uwzględniony, jeśli wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść kosztów profesjonalnego pełnomocnika bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Posiadanie majątku, którym wnioskodawca nie może swobodnie dysponować (np. z powodu współwłasności lub braku zgody współwłaściciela), nie stanowi przeszkody do przyznania prawa pomocy.
Stan faktyczny
Pełnomocnik uczestniczki postępowania, A. Ś., złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez ustanowienie doradcy podatkowego do sporządzenia skargi kasacyjnej. Uczestniczka argumentowała, że nie posiada środków na pokrycie kosztów profesjonalnego pełnomocnika, utrzymując się głównie z nieregularnych alimentów i niewielkich dochodów z działalności gospodarczej, a także wychowując małoletniego syna. Posiada majątek w postaci nieruchomości, którymi nie może swobodnie dysponować. Referendarz WSA oddalił wniosek, uznając, że koszty profesjonalnego pełnomocnika nie przekraczają możliwości finansowych wnioskodawczyni. Od tego postanowienia została złożona skarga.
Rozstrzygnięcie
Ustanowiono dla A. Ś. doradcę podatkowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie : Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Rojek po rozpoznaniu w dniu 19 listopada 2009r., na posiedzeniu niejawnym, sprzeciwu A. Ś. od postanowienia referendarza Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 5 listopada 2009r., w przedmiocie oddalenia wniosku o ustanowienie doradcy podatkowego, w sprawie ze skargi J. Ś. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...]., nr [...], w przedmiocie zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych za 2002r. postanawia: ustanowić dla A. Ś.doradcę podatkowego I SA/Ke 312/09 UZASADNIENIE W dniu 13 października 2009r. pełnomocnik uczestniczki wystąpił o przyznanie jego mocodawczyni prawa pomocy po przez ustanowienie doradcy podatkowego. W uzasadnieniu wniosku uczestniczka oświadczyła, że w postępowaniu przez WSA reprezentowana była przez doradcę podatkowego działającego "pro bono" z ramienia fundacji, która nie zapewni pomocy przy sporządzeniu skargi kasacyjnej. Ze złożonej do akt sprawy dokumentacji oraz oświadczeń uczestniczki wynika, że obecnie jest kilka miesięcy po rozwodzie, pozostaje w gospodarstwie domowym z 12 letnim synem, utrzymując się głównie z alimentów na dziecko wpłacanych nieregularnie w kwocie 900 zł miesięcznie. Oświadczyła też, że bieżące wpływy z działalności gospodarczej wykonywanej jeszcze w śladowym rozmiarze wynoszą 223,41 zł miesięcznie. Miesięczne wydatki na utrzymanie domu uczestniczka oszacowała na kwotę ok. 600zł. Pełnomocnik uczestniczki przedłożył kserokopię faktur, z których wynika, że w miesiącu czerwcu 2009r, A. Ś. uiściła opłatę tytułem podatku od nieruchomości w kwocie 268,80 zł, w miesiącu sierpniu 2009r. tytułem opłaty za energię, wodę oraz telewizję łączną kwotę 632,81 zł, w miesiącu październiku 2009r. tytułem opłaty za gaz i energię łączną kwotę 588, 70zł . A. Ś. wraz z byłym mężem jest współwłaścicielką: działki przy ul. C. [...] w K., zabudowanej domem jednorodzinnym; działki przy ul. C. [...]; nieruchomości rolnej w K. Gm. D., zabudowana domem jednorodzinnym, obciążona hipoteką na rzecz Skarbu Państwa z tytułu podatku dochodowego za rok 2002; nieruchomości położonej w S., obciążonej hipoteką na rzecz banku Banku P. SA. Uczestniczka oświadczyła, że powyższymi nieruchomościami nie może swobodnie dysponować z uwagi na brak zgody męża, nadto oświadczyła, że nie jest właścicielem/współwłaścicielem środka transportu. Ponadto pełnomocnik A. Ś. przedłożył kserokopię zeznania podatkowego za rok 2007, z którego wynika że skarżąca poniosła stratę w wysokości 84 011, 01 zł oraz kserokopię zeznania podatkowego za rok 2008, którego wynika dochód z prowadzonej działalności w kwocie 20 469,14 zł. Postanowieniem z dnia 5 listopada 2009r., referendarz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w K. oddalił wniosek o ustanowienie doradcy podatkowego jako bezzasadny. W uzasadnieniu podniósł, że w przedstawionym stanie faktycznym dotyczącym aktualnej sytuacji materialnej i rodzinnej A. Ś., nie można stwierdzić, by poniesienie kosztów związanych z ustanowieniem profesjonalnego pełnomocnika do sporządzenia skargi kasacyjnej leżało poza zakresem jej możliwości finansowych. Podkreślił, że jest to jedyny koszt ( obok uiszczenia opłaty kancelaryjnej w wysokości 100zł za odpis orzeczenia z uzasadnieniem sporządzony na skutek zgłoszonego żądania) jaki miałaby ponieść w toczącym się postępowaniu sądowym, bowiem jest ona uczestnikiem niniejszego postępowania. Od postanowienia referendarza A. Ś. złożyła sprzeciw wyjaśniając, że nie jest w stanie ponieść kosztów sporządzenia skargi kasacyjnej przez adwokata, radcę prawnego lub doradcę podatkowego, ponieważ jest to kwota kilku tysięcy złotych. Zapłata tej sumy spowodowałaby zaprzestanie ponoszenia opłat za media i utrzymanie. Podkreśliła, że nie posiada majątku, którym mogłaby samodzielnie dysponować. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Stosownie do treści art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz.1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., w razie wniesienia sprzeciwu na zarządzenie lub postanowienie referendarza w przedmiocie prawa pomocy, orzeczenie przeciwko któremu został on wniesiony traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Przedmiotem rozstrzygnięcia jest zatem złożony przez A. Ś. wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez ustanowienie doradcy podatkowego. Strona dochodząca swych roszczeń w postępowaniu sądowym pokrywa koszty sądowe, jak również koszty wynagrodzenia profesjonalnego pełnomocnika. Regulacje postępowania sądowoadministracyjnego pozwalają skarżącym nie posiadającym wystarczających środków finansowych koniecznych do ochrony ich interesu prawnego na ubieganie się o przyznanie tzw. prawa pomocy. Zgodnie z art. 246 § 1 ustawy p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy przysługuje osobie, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (prawo pomocy w zakresie częściowym), przy czym stosownie do art. 245 § 3 u.p.p.s.a. prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części, albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. W niniejszej sprawie uczestniczka ubiega się o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym po przez ustanowienie doradcy podatkowego, w celu sporządzenia przez niego skargi kasacyjnej. Wniosek uczestniczki zasługuje na uwzględnienie. A. Ś., zdaniem Sądu, wykazała że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, w tym wypadku ustanowienia doradcy podatkowego, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Należy wskazać, że sporządzenie skargi kasacyjnej przez profesjonalnego pełnomocnika, jest jednym z obligatoryjnych wymogów skutecznego wniesienia skargi kasacyjnej. Minimalna stawka za sporządzenie i wniesienie kasacji w postępowaniu przed sądem administracyjnym, uzależniona jest od wartości przedmiotu sprawy, który w przedmiotowej sprawie wynosi117.664,00 zł. Przy dochodach skarżącej, na które składają się: nieregularnie otrzymywane alimenty na małoletniego syna w kwocie 900 zł miesięcznie, dochody z działalności gospodarczej (aktualnie w kwocie 223,41 zł); jej miesięcznych wydatkach dotyczących podstawowych opłat związanych z utrzymaniem za gaz, wodę, prąd, energie elektryczną w kwocie ok. 600 zł oraz biorąc pod uwagę fakt wychowywania przez uczestniczkę małoletniego syna należy uznać, że A. Ś. wykazała brak możliwości finansowych. Nie można też twierdzić, że A. Ś. posiada majątek dzięki, któremu mogłaby pokryć koszt ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika, gdyż składnikami tego majątku są m.in. nieruchomości obciążone hipoteką i ich zbycie jest właściwie niemożliwe, a środki uzyskane z ewentualnego zbycia i tak nie byłyby pozostawione do dyspozycji skarżącej. Niezajętymi nieruchomościami również nie jest w stanie samodzielnie dysponować nie może ich obciążyć ani zbyć bez zgody męża, z którym porozumienie napotyka trudne do przezwyciężenia przeszkody. Analizując wyżej przedstawioną sytuacje rodzinną i majątkową A. Ś. należy stwierdzić, że poniesienie przez nią kosztów ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika, które w niniejszej sprawie są znaczne, stanowiłoby zagrożenie ekonomicznej egzystencji uczestniczki i jej syna. Wobec powyższego na podstawie art. 243 § 1, art. 244 § 1, art. 245 § 3, art. 246 § 1 pkt. 2 oraz art.260 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło