I SA/Ke 313/09

PostanowienieWSA w Kielcach2009-11-05

Skład orzekający: Referendarz sądowy WSA Agnieszka Karyś-Adamczyk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy istnieją podstawy do ustanowienia doradcy podatkowego na koszt Skarbu Państwa w sytuacji, gdy strona jest zwolniona z kosztów sądowych, a jej sytuacja finansowa, mimo trudności, nie wyklucza możliwości poniesienia kosztów profesjonalnego pełnomocnika do sporządzenia skargi kasacyjnej?
Ratio decidendi
Wniosek o ustanowienie doradcy podatkowego na koszt Skarbu Państwa został oddalony, ponieważ strona skarżąca nie wykazała, że nie jest w stanie ponieść tych kosztów bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. Mimo deklarowanych trudności finansowych, zwolnienie z opłat sądowych oraz posiadanie współwłasności nieruchomości i dochodów z działalności gospodarczej, a także otrzymywane alimenty, wskazują na brak podstaw do przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika.
Stan faktyczny
Skarżąca A. Ś., reprezentowana przez doradcę podatkowego działającego pro bono, wniosła o ustanowienie doradcy podatkowego na koszt Skarbu Państwa w celu sporządzenia skargi kasacyjnej, powołując się na trudną sytuację finansową i brak środków na opłacenie profesjonalnego pełnomocnika. Sąd zobowiązał stronę do uzupełnienia wniosku poprzez przedłożenie dokumentów i oświadczeń dotyczących jej sytuacji majątkowej i dochodowej.
Rozstrzygnięcie
Oddalono wniosek o ustanowienie doradcy podatkowego.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 5 listopada 2009 roku Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach – Wydział I w składzie następującym: Referendarz sądowy WSA Agnieszka Karyś-Adamczyk po rozpoznaniu w dniu 5 listopada 2009 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku A. Ś. o ustanowienie doradcy podatkowego w sprawie ze skargi A. Ś. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia 29 maja 2009r. znak: [...] w przedmiocie zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych za 2002r. p o s t a n a w i a oddalić wniosek o ustanowienie doradcy podatkowego. Wyrokiem z dnia 8 października 2009r. sygn. akt I SA/Ke 313/09 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach oddalił skargę reprezentowanej przez pełnomocnika -doradcę podatkowego P. Z. - A. Ś. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia 29 maja 2009r. znak: [...] w przedmiocie zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych za 2002r. W dniu 13 października 2009r. wraz z wnioskiem o sporządzenie uzasadnienia wyroku pełnomocnik skarżącej złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach sporządzony na urzędowym formularzu PPF wniosek A. Ś. o ustanowienie doradcy podatkowego. W uzasadnieniu wniosku skarżąca oświadcza, że w postępowaniu przed WSA reprezentowana była przez doradcę podatkowego działającego "pro bono" z ramienia fundacji, która nie zapewni pomocy przy sporządzeniu skargi kasacyjnej . Ponadto skarżąca oświadcza, że od momentu przyznania jej zwolnienia od kosztów sądowych /postanowienie WSA w Kielcach z dnia 14 sierpnia 2009r. sygn. akt ISA/Ke 313/09/ jej sytuacja finansowa nie uległa istotnej poprawie i nie dysponuje środkami pieniężnymi na opłacenie pełnomocnika. Oświadcza, że bieżące wpływy w kwocie 223,41zł miesięcznie z wykonywanej jeszcze w śladowym rozmiarze działalności nie pokrywają kosztów utrzymania, a utrzymuje się z alimentów nieregularnie wypłacanych przez męża - jest kilka miesięcy po rozwodzie. W wyroku rozwodowym nie doszło do podziału majątku, obecnie nie może obciążyć ani zbyć żadnej jego części. W dalszej części wniosku oświadcza, że pozostaje w gospodarstwie domowym wraz z synem w wieku 12 lat. Nie wykazuje żadnego majątku oszczędności ani przedmiotów wartościowych. Z uwagi na fakt, że zawarte w powyższym wniosku oświadczenia okazały się niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych skarżącej, zarządzeniem z dnia 19 października 2009 roku zobowiązano jej pełnomocnika do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy w terminie 7 dni, pod rygorem oddalenia wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez przedłożenie odpisu (kserokopii) zeznania podatkowego A. Ś. za rok 2008 i 2007; złożenie oświadczenia, z jakich źródeł A. Ś. czerpie środki na utrzymanie swoje i syna; wykazanie miesięcznych wydatków A. Ś. na utrzymanie swoje, syna, domu; oświadczenie czy A. Ś. uzyskuje alimenty zasądzone na syna S.; oświadczenie czy A. Ś. jest właścicielem/współwłaścicielem pojazdu mechanicznego, jeżeli tak to podać markę, model i rok produkcji; oświadczenie czy A. Ś. jest właścicielem/współwłaścicielem nieruchomości, jeśli tak to podać rodzaj, wielkość i adres; oświadczenie, kto jest właścicielem nieruchomość przy ul. C. 7 w K., w której A. Ś. zamieszkuje. W odpowiedzi na wezwanie pełnomocnik skarżącej przedłożył w dniu 28 października 2009r. jej pismo z dnia 21 października 2009 roku, w którym oświadczyła, że aktualnie utrzymuje się z alimentów na dziecko nieregularnie wypłacanych oraz wpływów z działalności gospodarczej – powoduje to jednak wzrost zadłużenia, ponieważ ta nie przynosi lub przynosi tylko w niektórych miesiącach dochody. Miesięczne wydatki na utrzymanie domu (prąd, woda, kanalizacja, gaz, podatek od nieruchomości) skarżąca szacuje na kwotę ok. 600zł. Na rzecz syna S. zasądzone zostały alimenty w wysokości 900zł miesięcznie. Skarżąca oświadcza, że wraz z byłym mężem jest współwłaścicielem następujących nieruchomości: - działka przy ul. C. 7 w K. zabudowana domem jednorodzinnym; - działka przy ul. C. 5; - nieruchomość rolna w K. gm. D., która stanowi działka o pow. 10.99ha w tym pod stawami 5,4266ha zabudowana domem jednorodzinnym - nieruchomość ta obciążona jest hipoteką na rzecz Skarbu Państwa z tytułu podatku dochodowego za rok 2002; - nieruchomość o pow. 5058m² położona w S. obciążona hipoteką na rzecz Banku PKO SA, który obecnie stara się o tytuł wykonawczy przeciwko dłużnikom hipotecznym. Skarżąca oświadczyła, że powyższymi nieruchomościami nie może swobodnie dysponować z uwagi na brak zgody męża. Nadto skarżąca oświadcza, że nie jest właścicielem/współwłaścicielem środka transportu. Ponadto pełnomocnik skarżącej przedłożył kserokopie faktur, z których wynika, że - w miesiącu czerwcu 2009r. skarżąca uiściła opłatę tytułem podatku od nieruchomości w kwocie 268,80zł, - w miesiącu sierpniu 2009r. uiściła tytułem opłaty za energię, wodę, oraz telewizję łączną kwotę 632,81zł, - w miesiącu październiku uiściła tytułem opłaty za gaz i energię łączną kwotę 588,70zł. Ponadto pełnomocnik skarżącej przedłożył kserokopię zeznania podatkowego za rok 2007, z którego wynika że skarżąca z prowadzonej działalności uzyskała przychód w kwocie 208 927,30zł, poniosła koszty uzyskania przychodów w wysokości 292 939,31zł i poniosła stratę w wysokości 84 011,01zł oraz kserokopię zeznania podatkowego za rok 2008, którego wynika że skarżąca z prowadzonej działalności uzyskała przychód w kwocie 318 370,48ł, poniosła koszty uzyskania przychodów w wysokości 297 901,34zł i uzyskała dochód w wysokości 20 469,14zł. W myśl art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.)- przywoływanej dalej jako p.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w jego toku. Zgodnie zaś z art. 245 § 1 powołanej ustawy prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie częściowym (o taki zakres prawa pomocy wnioskuje skarżący), stosownie do art. 245 § 3 p.p.s.a. obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje - gdy strona wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Z przepisu tego wynika, że ciężar udowodnienia braku możliwości pokrycia kosztów postępowania sądowego spoczywa na wnioskującym o przyznanie prawa pomocy. To wnioskodawca jako osoba zainteresowana winien wykazać zasadność złożonego wniosku oraz spełnienie ustawowych przesłanek. W badanej sprawie A. Ś. nie wykazała, że nie jest w stanie ponieść kosztów związanych z ustanowieniem doradcy podatkowego celem sporządzenia skargi kasacyjnej bez ryzyka wystąpienia uszczerbku utrzymania siebie i rodziny. Przeciwnie w przedstawionym stanie faktycznym dotyczącym aktualnej sytuacji materialnej i rodzinnej skarżącej nie można stwierdzić, by poniesienie kosztów związanych z ustanowieniem profesjonalnego pełnomocnika do sporządzenia skargi kasacyjnej leżało poza zakresem jej możliwości finansowych. W tym miejscu podkreślić należy, że jest to jedyny koszt jaki skarżąca miałaby ponieś w toczącym się postępowaniu sądowym, bowiem postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 14 sierpnia 2009r. Sygn. akt I SA/313/09 skarżąca została zwolniona od kosztów sądowych. Ponadto skarżąca korzysta z usług doradcy podatkowego działającego "pro bono" z ramienia fundacji, który jednak jak twierdzi skarżąca nie zapewni jej pomocy przy sporządzaniu skargi kasacyjnej. Wprawdzie skarżąca prowadzi działalność gospodarczą, z której wpływy zgodnie z jej oświadczeniem nie pokrywają kosztów utrzymania – aktualnie jako miesięczny dochód z działalności gospodarczej skarżąca wskazuje kwotę 223,41zł. Niemniej przy rozpoznawaniu wniosku o przyznanie prawa pomocy wzięto również pod uwagę, że skarżąca otrzymuje alimenty w wysokości 900zł. Skarżąca wydatki związane z utrzymaniem domu (prąd, woda, kanalizacja, gaz, podatek od nieruchomości) w złożonym wniosku określiła na kwotę ok. 600zł miesięcznie, z przedłożonych kserokopii rachunków, wynika jednak, że średnio miesięcznie na utrzymanie domu skarżąca przeznacza kwotę ok. 300zł. Przy czym, podkreślić należy, że skarżąca dokonuje opłat terminowo nie posiada zaległości, które wskazywałyby na trudności finansowe skarżącej. Podkreślić ponadto należy, że z przedłożonego przez pełnomocnika A. Ś. oświadczenia wynika, że skarżąca jest współwłaścicielem /z byłym mężem/ dwóch domów jednorodzinnych oraz działek i nieruchomości rolnych i choć część tych nieruchomości jest zajęta, to jednak nie można uznać, że skarżąca należy do osób ubogich. Biorąc pod uwagę, że skarżąca nie wykazała braku możliwości finansowych oraz, że będąc zwolnioną od kosztów sądowych nie ponosiła ich, nie ponosiła również kosztów związanych z ustanowieniem pełnomocnika bowiem korzystała z usług pełnomocnika działającego "pro bono" z ramienia fundacji, to brak jest podstaw do stwierdzenia, że poniesienie kosztów ustanowienia pełnomocnika do sporządzenia skargi kasacyjnej, stanowi zagrożenie ekonomicznej egzystencji skarżącej i jej syna. Na podkreślenie zasługuje również fakt, że pełnomocnik skarżącej bez uprzedniego wezwania Sądu oraz pomimo zwolnienia skarżącej od kosztów sądowych w niniejszej sprawie uiścił w dniu 23 października 2009r. opłatę w wysokości 100zł za odpis orzeczenia sporządzony na skutek zgłoszonego żądania, co również świadczy o możliwościach finansowych skarżącej.. Wobec powyższego uznano, że wniosek o ustanowienie doradcy podatkowego nie jest zasadny i działając na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7, art. 244, art. 245, art. 246 § 1, § 3, p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło