I SA/Ke 313/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Artur Adamiec, Sędziowie Sędzia WSA Maria Grabowska, Sędzia WSA Danuta Kuchta (spr.), Protokolant Starszy sekretarz sądowy Celestyna Niedziela, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 lipca 2015 r. sprawy ze skargi H. K. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] r. [...] w przedmiocie odmowy uznania zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym 1. oddala skargę; 2. przyznaje od Skarbu Państwa (Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach) na rzecz adwokata T. Ż. kwotę 295,20 (dwieście dziewięćdziesiąt pięć 20/100) złotych, w tym 55,20 (pięćdziesiąt pięć 20/100) złotych podatku od towarów i usług, tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Dyrektor Izby Skarbowej w K. postanowieniem z dnia [...] r. nr[ ...] utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w B. -Z. z dnia [...]w sprawie odmowy uznania zarzutu dotyczącego prowadzenia egzekucji administracyjnej na podstawie tytułów wykonawczych o nr 153/2013 i 154/2013 z dnia 6 maja 2013 r. wystawionych przez wierzyciela Wójta Gminy S. obejmujących zaległości z tytułu podatku rolnego. W uzasadnieniu postanowienia organ wskazał, że Naczelnik Urzędu Skarbowego w B. – Zdrój prowadzi postępowanie egzekucyjne wobec H. K. na podstawie tytułów wykonawczych z dnia 6 maja 2013 r. nr 153/2013 i 154/2013 obejmujących zaległość z tytułu podatku rolnego.` W dniu 13 października 2014 r. do organu egzekucyjnego wpłynęło pismo strony, zaadresowane do Sądu Rejonowego w B. - Zdrój zatytułowane jako “Skarga na Naczelnika Skarbowego w B. Z. i na Wójta Gminy w S.". Z jego treści organ wywiódł, że stanowi ono zarzut w sprawie prowadzonej egzekucji administracyjnej w oparciu o nieistnienie obowiązku określonego w przedmiotowych tytułach wykonawczych. H. K. zakwestionował zasadność obowiązku z tytułu podatku rolnego wskazując, że Wójt Gminy w S. nalicza mu rocznie podatek rolny bez dokumentów i tytułu własności. Dodatkowo wskazał, że nieruchomość stanowi przedmiot sporu z sąsiadami, którzy utrudniają mu dostęp do gospodarstwa oraz podkreślił swoją trudną sytuację materialną oraz zdrowotną. Naczelnik Urzędu Skarbowego w B. – Z. wystąpił do wierzyciela Wójta Gminy S. o zajęcie stanowiska, w sprawie zgłoszonych zarzutów na prowadzone postępowanie egzekucyjne, a następnie, na podstawie postanowienia z dnia 20 października 2014 r. zawiesił przedmiotowe postępowanie egzekucyjne. Wójt Gminy S. wydał dnia 22 października 2014 r. postanowienie, w którym uznał zarzuty wniesione przez H. K. za nieuzasadnione. Przedmiotowe postanowienie uprawomocniło się 7 listopada 2014 r. Wobec powyższego Naczelnik Urzędu Skarbowego w B.-Z. wydał postanowienie z dnia [...] r. w sprawie odmowy uznania zarzutu dotyczącego prowadzenia egzekucji administracyjnej na podstawie tytułów wykonawczych o nr: 153/2013 i 154/2013. Dyrektor Izby Skarbowej w K. powołał: art.123 ust.1 ustawy z dnia 11 października 2013 r. o wzajemnej pomocy przy dochodzeniu podatków, należności celnych i innych należności pieniężnych ( Dz.U z 2013 r.poz.1289) i art. 33 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz.U z 2012 r. poz. 1015 ze zm.) dalej zwana “u.p.e.a." określający podstawy zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej; art. 34 § 1 tej ustawy, zgodnie z którym zarzuty głoszone na podstawie art. 33 pkt 1-7, 9 i 10, a przy egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym - także na podstawie art. 33 pkt 8, organ egzekucyjny rozpatruje po uzyskaniu stanowiska wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów, z tym, że w zakresie zarzutów, o których mowa w art. 33 pkt 1-5, wypowiedź wierzyciela jest dla organu egzekucyjnego wiążąca. W dalszej kolejności organ odwoławczy wskazał, że Wójt Gminy S. wydał w dniu 22 października 2014 r. postanowienie w którym uznał zarzuty wniesione przez H. K. za nieuzasadnione. Uzasadniając swoje stanowisko wierzyciel stwierdził, że zobowiązanie podatkowe skarżącego w podatku rolnym stwierdzone decyzją z dnia 4 lutego 2011 r. istnieje, co potwierdza również decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. Ponadto organ wskazał na utrzymanie w mocy przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzji Wójta Gminy w S. w sprawie łącznego zobowiązania pieniężnego za 2012 r. Prawidłowość tej decyzji potwierdził Wojewódzki Sąd Administracyjny w K., który prawomocnym wyrokiem z dnia 6 grudnia 2012 r. sygn. akt I SA Ke 483/12 utrzymał w mocy w/w decyzję. Dyrektor Izby Skarbowej w K. za prawidłowe uznał stanowisko organu pierwszej instancji, że z nieistnieniem obowiązku jest do czynienia wówczas, gdy w tytule wykonawczym wystawionym przeciwko stronie, określono obowiązek, który został wykonany lub umorzony w całości albo w części, przedawnił się, wygasł lub w ogóle nie istniał. W takiej sytuacji skutkuje to skierowaniem egzekucji przeciwko podmiotowi na którym nie ciąży dany obowiązek. Organ zważył, że w przedmiotowej sprawie tytuł wykonawczy wskazuje osobę zobowiązanego, dochodzone należności zostały ustalone decyzją ostateczną, a postępowanie egzekucyjne prowadzone na podstawie tego tytułu wykonawczego jest zgodne z obowiązującym prawem. Wobec powyższego organ odwoławczy uznał za wiążące stanowisko wierzyciela, że sporne należności są wymagalne i winny być przedmiotem postępowania egzekucyjnego. Organ powołując przepisy art. 29 § 1 i 34 § 1a u.p.e.a., stwierdził, że kwestie związane z ustaleniem wysokości podatku rolnego mogą być badane jedynie na etapie postępowania podatkowego w przedmiocie wymiaru zobowiązania i wówczas strona może podnosić zarzuty związane z prawidłowością wyliczenia zobowiązania. Strona skorzystała z możliwości złożenia odwołań od decyzji Wójta Gminy S. z dnia [...]oraz z dnia [...] r. W wyniku ich rozpatrzenia Samorządowe Kolegium Odwoławcze odpowiednio decyzjami z [...] r. i z dnia [...] r. utrzymało w mocy decyzje organu pierwszej instancji w sprawie wymiaru podatku rolnego. Ponadto wyrokiem z dnia 6 grudnia 2012 r. w sprawie o sygn. I SA/Ke 483/12 Wojewódzki Sąd Administracyjny w K. oddalił skargę złożoną na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r. Przedmiotowe decyzje stworzyły stan powagi rzeczy osądzonej i stanowią podstawę prawną obowiązku dochodzonego w postępowaniu egzekucyjnym. W odpowiedzi na dalsze zarzuty Dyrektor Izby Skarbowej w K. zważył, że nie posiada kompetencji w zakresie rozstrzygania sporu w kwestii własności gospodarstwa rolnego, uznał bez znaczenia dla wymagalności zobowiązań podatkowych kwestię stanu zdrowia oraz sytuacji finansowej zobowiązanego. W ocenie organu odwoławczego argumenty te mogą być brane pod uwagę przez wierzyciela przy rozpatrywaniu wniosku o zastosowanie ewentualnej ulgi w spłacie należności. Na powyższe postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w K. H. K. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w K.. W jej uzasadnieniu strona powołała okoliczności związane z toczącym się postępowaniem w zakresie wymiaru podatku rolnego oraz wniosku o jego umorzenie. H. K. podniósł ponadto, że Naczelnik Urzędu Skarbowego w B.-Z. zawiesił prowadzone postępowanie egzekucyjne a następnie swoje postanowienie sprostował. Skarżący także zważył, że Dyrektor Izby Skarbowej w K. odmówił wstrzymania postępowania egzekucyjnego nie czekając na rozstrzygnięcia pozostałych organów. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w K. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Przepis art. 3 § 2 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej jako ,,ustawa p.p.s.a.") - stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. Dopełnieniem powyższych regulacji jest art. 134 § 1 ustawy p.p.s.a., który określa granice sądowej kontroli wskazując, że sąd wiążą jedynie granice sprawy a nie formułowane przez strony zarzuty, wnioski czy też wskazana podstawa prawna. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżone postanowienie rozstrzygające o niezasadności zarzutu zgłoszonego przez skarżącego po otrzymaniu tytułów wykonawczych nr: 135/2013 i 154/2013, obejmujących zaległość z tytułu podatku rolnego - jest zgodne z prawem. W niniejszej sprawie istotne jest, że skarżący w ustawowym terminie przewidzianym w art. 27 § 1 pkt 9 u.p.e.a. wniósł zarzuty na prowadzone postępowanie egzekucyjne i wskazał, jako podstawę zarzutów art. 33 pkt 1 u.p.e.a., czyli nieistnienie obowiązku objętych tytułami wykonawczymi nr: 135/2013 i 154/2013. W związku z tym, zgłoszony w piśmie z dnia 13 października 2014 r. zarzut mógł być przedmiotem rozpatrzenia i rozstrzygnięcia przez organ egzekucyjny stosownie do art. 34 § 4 u.p.e.a. Skarżący kwestionując zasadność obowiązku z tytułu podatku rolnego wskazał, że Wójt Gminy w S. nalicza mu rocznie podatek rolny bez dokumentów i tytułu własności; nieruchomość stanowi przedmiot sporu z sąsiadami, którzy utrudniają mu dostęp do gospodarstwa; znajduje się on w trudnej sytuacji materialnej oraz zdrowotnej. Treść sformułowanego przez skarżącego zarzutu na prowadzone postępowanie egzekucyjne wskazuje na prawidłową jego kwalifikację przez organ egzekucyjny jako zarzut oparty na art. 33 pkt 1 u.p.e.a., czyli nieistnienie obowiązku objętych tytułami wykonawczymi nr: 135/2013 i 154/2013. Analizując zgromadzony materiał dowodowy w niniejszej sprawie, w szczególności decyzję Wójta Gminy w S. z dnia [...] r., utrzymaną w mocy decyzją SKO z dnia [...] r. stwierdzające istnienie obowiązku podatkowego w podatku rolnym uznać należy za nieuzasadniony zarzut skargi kwestionujący istnienie takiego obowiązku. Zobowiązanie podatkowe skarżącego w podatku rolnym istnieje, zostało ono stwierdzone decyzją z dnia [...] r. znak[...], utrzymaną w mocy decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r. znak: [...] Istnienie obowiązku podatkowego w podatku rolnym po stronie H. K., zarówno w dacie wszczęcia postępowania egzekucyjnego jak i w jego toku potwierdza stanowisko wierzyciela – Wójta Gminy S. wyrażone w postanowieniu z dnia [...] W postępowaniu egzekucyjnym w świetle przepisów art. 29 § 1 i art. 34 § 1 a u.p.e.a. niedopuszczalne jest badanie nie tylko kwestii związanych z prawidłowością wyliczenia zobowiązania podatkowego jak również związanych z własnością gospodarstwa rolnego. Dyrektor Izby Skarbowej w K. w zaskarżonym postanowieniu stwierdził, że nie posiada kompetencji w zakresie rozstrzygania sporu w zakresie własności gospodarstwa rolnego i z tym stanowiskiem należy się zgodzić. Natomiast w związku z twierdzeniem skarżącego, że ewidencja gruntów jest niezgodna to ma on możliwości ubiegania się w Starostwie Powiatowym w B.-Z. o zmianę zapisów w ewidencji gruntów. Odnosząc się do zarzutu skargi związanego z postępowaniem w sprawie odmowy umorzenia zaległego podatku rolnego, stwierdzić należy, że zgodnie z art. 51 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U.2012.749 j.t.). podatek nie zapłacony w terminie staje się zaległością podatkową. Powstanie zaległości podatkowej powoduje możliwość wszczęcia i prowadzenia postępowania egzekucyjnego. Tego stanu rzeczy oraz jej prawnopodatkowej kwalifikacji nie podważa fakt, że skarżący złożył wniosek o umorzenie podatku. Bez znaczenia dla wniesienia zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej na podstawie wymienionej w art. 33 pkt 1 u.p.e.a., jest fakt, że decyzja w sprawie odmowy umorzenia podatku rolnego jest przedmiotem dalszego zaskarżenia. Istotne znaczenia dla wystąpienia podstawy zarzutu uregulowanego w przepisie art. 33 pkt 1 u.p.e.a., ma jedynie wykonanie lub umorzenie w całości albo w części obowiązku, przedawnienie, wygaśnięcie albo nieistnienie obowiązku. W niniejszej sprawie nie wystąpiła żadna z wymienionych w art. 33 pkt 1 u.p.e.a. podstawa zarzutów jako środka zaskarżenia zobowiązanego. Skoro wierzyciel – Wójt Gminy S. postanowieniem z dnia [...] r. postanowił w rozstrzyganej kwestii uznać zarzuty za nieuzasadnione to organ egzekucyjny w rozpatrzeniu tych zarzutów związany był stanowiskiem wierzyciela. Jak wynika bowiem z art. 34 § 1 u.p.e.a. organ egzekucyjny nie mógł stanowiska wierzyciela kwestionować, jak też prowadzić w tym zakresie samodzielnych ustaleń. Wobec powyższego, Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 ustawy p.p.s.a. orzekł jak w sentencji. Wynagrodzenie dla adwokata, ustanowionego z urzędu, przyznano na podstawie § 18 ust. 1 lit c i § 2 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.).