I SA/Ke 315/17
WyrokWSA w Kielcach2017-06-27
Skład orzekający: Danuta Kuchta, Magdalena Chraniuk-Stępniak, Maria Grabowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy ocena merytoryczna projektu w zakresie kryteriów konkurencyjności, stopnia innowacyjności oraz dodatkowych efektów projektu, przeprowadzona przez instytucję zarządzającą w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego, została dokonana w sposób zgodny z prawem i czy naruszenia te miały istotny wpływ na wynik oceny?Ratio decidendi
Ocena projektu w zakresie kryteriów konkurencyjności, stopnia innowacyjności oraz dodatkowych efektów projektu została przeprowadzona z naruszeniem art. 37 ust. 1 ustawy wdrożeniowej, co miało istotny wpływ na wynik oceny. Instytucja zarządzająca nie uzasadniła należycie swojego stanowiska, nie uwzględniła wszystkich istotnych okoliczności wskazanych przez wnioskodawcę i błędnie zinterpretowała przesłanki oceny, naruszając tym samym zasady przejrzystości, rzetelności i bezstronności.Stan faktyczny
Spółka złożyła wniosek o dofinansowanie projektu w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego. Organ odrzucił wniosek na etapie oceny merytorycznej, przyznając niskie noty w kryteriach konkurencyjności, innowacyjności i dodatkowych efektów. Spółka wniosła protest, który został nieuwzględniony. Następnie spółka złożyła skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów ustawy wdrożeniowej oraz K.p.a. poprzez błędną wykładnię i zastosowanie kryteriów oceny.Rozstrzygnięcie
Sąd stwierdził, że ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo i naruszenie to miało istotny wpływ na wynik oceny, w związku z czym przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez Zarząd Województwa Ś. Ponadto zasądził od organu na rzecz spółki zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Danuta Kuchta, Sędziowie Sędzia WSA Magdalena Chraniuk-Stępniak (spr.), Sędzia WSA Maria Grabowska, Protokolant Starszy inspektor sądowy Anna Szyszka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 czerwca 2017 r. sprawy ze skargi K. Spółka z Ograniczoną Odpowiedzialnością w K. na informację Zarządu Województwa Ś. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie nieuwzględnienia protestu na odrzucenie wniosku o dofinansowanie 1. stwierdza, że ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo i naruszenie to miało istotny wpływ na wynik oceny – przekazuje sprawę do ponownego rozpatrzenia przez Zarząd Województwa Ś.; 2. zasądza od Zarządu Województwa Ś. na rzecz K. Spółka z Ograniczoną Odpowiedzialnością w K. kwotę 697 (sześćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
K. sp. z o.o. w K. (dalej: spółka, wnioskodawca) złożyła
28 czerwca 2016 r. wniosek o dofinansowanie realizacji projektu w ramach osi priorytetowych 1-7 Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Ś. na lata 2014-2020. Instytucja Zarządzająca tj. Zarząd Województwa Ś. obsługiwany przez Departament Wdrażania Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego (dalej: organ), pismem z 15 lutego 2017 r. nr EFRR-III.432.02.05.30.0270.1.2017 poinformował wnioskodawcę, że na etapie oceny merytorycznej projekt spełnił kryteria dopuszczające (ogólne i sektorowe) i otrzymał 57 punktów. Oznacza to jednak, że projekt nie uzyskał wymaganego minimum, tj. co najmniej 60% maksymalnej możliwej liczby punktów i został odrzucony na etapie oceny merytorycznej. Wynik oceny merytorycznej wraz z uzasadnieniem zawarto w karcie informacyjnej.
W kryterium nr 2 pn. konkurencyjność przyznano 1 punkt wskazując, że biorąc pod uwagę brak doświadczenia wnioskodawcy w prowadzeniu działalności gospodarczej oraz skalę oddziaływania projektu ze względu na potencjał firmy i rynku, wprowadzenie nowej usługi ma szanse oddziaływać maksymalnie na rynku ponadlokalnym. Wyjaśniono, że firma jest start up-em i dopiero wchodzi na rynek. Firma zawarła umowę dzierżawy z Gminą K. na 9 lat do 2025 r. w celu likwidacji hałd odpadów przemysłowych bez prawa zmiany tego przeznaczenia bez zgody wydzierżawiającego. Nowo powstała firma ma być finansowana z pożyczek.
W kryterium nr 3 pn. stopień innowacyjności projektu przyznano 2 punkty, wskazując, że projekt prowadzi do wdrożenia innowacji na skalę regionalną. Wyjaśniono, że w sekcji 3-1 pkt 5 wnioskodawca oznajmił, że wdrażana usługa na danym obszarze jest innowacyjna w skali świata. Przedstawiona z wnioskiem opinia wskazuje, że taki model urządzenia do odzyskiwania metali żelaznych nie jest stosowany na skalę przemysłową, a w związku z tym, że jest mobilny, można go przestawiać na terenie hałdy na obszarze całej Europy. W opinii brak jest informacji o poziomie innowacyjności planowanego urządzenia mobilnego. Zawarto jedynie informację o mobilności urządzenia, co zdaniem organu jest rzeczą oczywistą, że każde urządzenie mobilne można transportować w dowolny zakątek świata.
W kryterium nr 7 pn. dodatkowe efekty projektu przyznano 0 punktów, wskazując, że projekt zgodnie z opisem biznes planu nie przewiduje dodatkowych efektów. Podano, że wnioskodawca nie wskazał danych liczbowych/procentowych obrazujących deklarowany pozytywny wpływ zgodnie z komunikatem w sprawie wpływu na środowisko (uzasadnienie w sekcji 4-4 pkt 11 biznes planu). Ponadto zgodnie z założeniami sekcji 4-4 pkt 9 biznes planu, wnioskodawca planuje wdrożyć nowe metody organizacyjne polegające na tym, że zakupiona w ramach projektu linia ma być mobilna. Niniejsze założenie nie jest jednak innowacją organizacyjną i nie wypełnia żadnego z kryteriów z podręcznika Oslo.
Spółka wniosła protest, w którym nie zgodziła się z ilością przyznanych punktów w powyżej opisanych kryteriach.
W odniesieniu do kryterium nr 2 podniosła, że konkurencyjność spółki można uznać na poziomie europejskim. Na terenie województwa ś. nie ma żadnej firmy zajmującej się rewitalizacją hałd przemysłowych, a najbliższe działają na Śląsku. Ocena konkurencyjności na poziomie ponadlokalnym jest więc niezrozumiała. Jednym z udziałowców spółki jest ZPZ Z. S.A., działający od 35 lat na rynku skupu i przerobu złomu.
W odniesieniu do kryterium nr 3 spółka wskazała, że to, iż w opinii wskazano, że urządzenie nie było dotychczas stosowane na rynku świadczy właśnie o innowacyjności projektu w skali światowej.
W odniesieniu do kryterium nr 7 podniosła, że zastosowana mobilność linii podająco-separującej jest przykładem innowacji organizacyjnej według definicji zawartej w rozdziale 3 podręcznika Oslo.
W piśmie z 4 maja 2017 r. nr DPR.III-433.2.5.79.2017 organ nie uwzględnił protestu.
W zakresie kryterium nr 2 organ podtrzymał stanowisko o przyznaniu konkurencyjności w skali ponadlokalnej. Podniósł, że wnioskowana usługa nie stanowi zupełnej nowości nawet w skali regionu, na co wskazuje analiza ogólnodostępnych baz danych, z których powzięto informacje o funkcjonowaniu na rynku regionalnym firm oferujących podobne usługi. Wnioskodawca nie posiada ponadto dobrej kondycji finansowej. Wnioskodawca wskazał, że obszarem działalności będzie obszar całej Polski, jednakże są to tylko deklaracje, nie potwierdzone umowami o współpracy z firmami spoza województwa. Organ wskazał też, że podobna usługa jest dostępna na poziomie kraju.
W zakresie kryterium nr 3 organ podzielił stanowisko zawarte w karcie oceny. Wskazał, że innowacyjność sprzętu nie przekłada się na innowacyjność ostatecznego produktu w takim stopniu, jak twierdzi wnioskodawca, a tym samym innowacyjność całej usługi, która będzie oferowana na rynku w wyniku realizacji projektu.
W zakresie kryterium nr 7 organ wskazał, że w projekcie brak jest wymaganych informacji pozwalających uznać, iż przedsiębiorca wprowadził nowe rozwiązanie organizacyjne lub marketingowe. Powołując zapisy zawarte w pkt 4-4 ppkt 9 biznes planu organ wskazał, że nie jest w stanie określić tych rozwiązań.
Skargę na rozstrzygnięcie organu z 4 maja 2017 r. złożyła spółka. Zarzuciła naruszenie:
1. art. 37 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020 (Dz.U. z 2014 r., poz. 1146 ze zm., dalej: ustawa wdrożeniowa), poprzez ich błędną wykładnię skutkującą niewłaściwym zastosowaniem, polegającym na bezzasadnym uznaniu projektu skarżącej za niespełniającego minimalnego progu 60% zaliczenia oceny merytorycznej - punktowej, co w konsekwencji skutkowało brakiem otrzymania wsparcia finansowego, i co było wynikiem niewłaściwej wykładni kryteriów wyboru projektów i stanowiło naruszenie nakazu przeprowadzania procesu wyboru projektów kwalifikujących się do wsparcia finansowego w sposób przejrzysty, rzetelny i bezstronny;
2. art. 37 ust. 1 ustawy wdrożeniowej w związku z § 6 część III. oceny merytorycznej regulaminu naboru w związku z kryteriami punktowymi:
a) konkurencyjność,
b) stopień innowacyjności projektu,
c) dodatkowe efekty projektu,
zawartymi w załączniku nr 1 do uchwały nr 22/2016 komitetu monitorującego RPOWŚ 2014-2020 z dnia 11 lutego 2016 r., poprzez nieuzasadnione i nieznajdujące podstawy prawnej uznanie, iż projekt skarżącej:
a) nie przyczyni się do wzrostu konkurencyjności skarżącego na poziomie europejskim,
b) nie posiada ogólnoeuropejskiego stopnia innowacyjności dzięki wdrożonej innowacji produktowej,
c) nie jest innowacją organizacyjną i nie wypełnia żadnego z kryteriów z podręcznika OSLO;
3. art. 8 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 1960 r. Nr 30 poz. 168 z późn. zm., dalej: K.p.a.) w zw. § 6 część III. ocena merytoryczna regulaminu naboru, poprzez nieuprawnione i zupełnie dowolne przeprowadzenie oceny merytorycznej - punktowej z pominięciem kluczowych dla jej wyników informacji przedstawionych przez skarżącą we wniosku oraz w załącznikach;
4. art. 7 w zw. z art. 77 § 1 K.p.a., poprzez brak wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego w niniejszej sprawie, a tym samym niedokładne wyjaśnienie stanu faktycznego, a co za tym idzie bezpodstawne zaniżenie oceny punktowej projektu skarżącej, skutkujące odmową przyznania dofinansowania;
5. art. 46 ust. 3 ustawy wdrożeniowej w związku z art. 107 § 3 K.p.a. w związku
z § 6 część III. ocena merytoryczna i § 7 regulaminu naboru poprzez brak precyzyjnego wyjaśnienia podstawy faktycznej i prawnej zaskarżonej decyzji, co uniemożliwia właściwe zapoznanie się z motywami działania organu, zrozumienie tych motywów, a w szczególności ustosunkowanie się do nich w rzeczowy i wyczerpujący sposób;
6. art. 57 ustawy wdrożeniowej, poprzez wydłużenie terminu rozpatrzenia protestu o 30 dni, który stosuje się w uzasadnionych przypadkach, w szczególności gdy w trakcie rozpatrywania protestu konieczne jest skorzystanie z pomocy ekspertów;
7. art. 58 ust. 4 pkt 1 ustawy wdrożeniowej, poprzez podtrzymanie decyzji o negatywnym wyniku przeprowadzonej oceny merytorycznej projektu, podczas gdy istniały podstawy do zmiany podjętego rozstrzygnięcia.
Spółka wniosła o uwzględnienie skargi w całości i orzeczenie, że ocena merytoryczna - punktowa projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo i naruszenie to miało istotny wpływ na wynik oceny oraz o przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez właściwą instytucję.
W uzasadnieniu skargi spółka w odniesieniu do kryterium konkurencyjności zarzuciła, że organ nie wskazał na podstawie jakich baz danych uzyskał wyniki, stwierdzając, że na rynku regionalnym funkcjonują firmy oferujące podobne usługi. W proteście spółka wskazywała, że najbliższe takie firmy działają na Śląsku. Ponadto o poziomie konkurencyjności całego projektu organ nie mógł decydować na podstawie jednego środka trwałego. Skarżąca wykazała, że jej działalność będzie generować przychody. Wskazała, że projekt będzie oddziaływał w skali co najmniej regionu województwa, gdyż wskaźniki rezultatu zostały przygotowane prawidłowo i ich wielkość nie została zakwestionowana na etapie oceny (formalnej i merytorycznej). W województwie świętokrzyskim na dzień składania wniosku nie funkcjonowało ani jedno urządzenie w postaci mobilnej linii podająco-separującej wyposażonej w dwa systemy uławiania złomów, skrzepów i frakcji magnetycznych, projekcja finansowa w okresie trwałości po zakończeniu rzeczowym projektu przewiduje systematyczny wzrost przychodów, a ponadto, mimo, że jest firmą rozwijającą się na rynku regionu ś., to korzysta z bagażu doświadczeń swoich udziałowców.
Skarżąca zarzuciła także, że organ oceniając protest, swoją argumentację skoncentrował wokół doświadczenia firmy oraz na obecnej i prognozowanej sytuacji finansowo-ekonomicznej.
W odniesieniu do kryterium – stopień innowacyjności, skarżąca wskazała, że przedłożona opinia została sporządzona przez eksperta i opisuje innowacyjność zarówno samego urządzenia jak i usługi, która będzie świadczona za jego pomocą. Poziom innowacyjności całej inwestycji to co najmniej poziom krajowy. Rozpatrując aspekt geograficzny oddziaływania projektu pod kątem innowacji należy mieć na uwadze, że usługa jaka będzie świadczona przez urządzenie nie jest w ogóle znana, a co za tym idzie stosowana na terenie regionu ś.. Nie jest także stosowana na obszarze Polski w okresie dłuższym niż 3 lata, co znajduje swoje potwierdzenie w powyższej opinii.
Skarżąca zarzuciła brak spójności w ocenie kryteriów konkurencyjność oraz stopień innowacyjności projektu. Zgodnie z opisem 2 osi priorytetowej zawartym w Regionalnym Programie Operacyjnym Województwa Ś. na lata 2014-2020, wzrost poziomu konkurencyjności każdego z przedsiębiorstw powinien być przede wszystkim oparty na zwiększonym wykorzystaniu rozwiązań innowacyjnych w prowadzonej działalności gospodarczej. Organ rozpatrując protest zgadza się z oceną konkurencyjności na poziomie ponadlokalnym, natomiast w uzasadnieniu kryterium stopień innowacyjności projektu podtrzymuje ocenę innowacyjności na poziomie regionalnym.
W zakresie kryterium dodatkowe efekty projektu skarżąca wskazała, że zgodnie z kartą oceny merytorycznej, w przypadku wystąpienia któregoś z opisanych tam efektów, projekt otrzyma 1 punkt za wprowadzenie nowych rozwiązań organizacyjnych lub marketingowych (innowacji nietechnologicznych). Skarżąca w pkt 4-4 ppkt 9 biznes planu opisała planowane do wprowadzenia nowe rozwiązania organizacyjne. Zgodnie z instrukcją sporządzania dokumentacji konkursowej ujęła je we wskaźniku rezultatu liczba wprowadzonych innowacji nietechnologicznych z wartością docelową 1, który to wskaźnik nie został zakwestionowany przez organ ani na etapie oceny (formalnej i merytorycznej) ani na etapie rozpatrywania protestu. Skarżąca zakwestionowała stanowisko organu rozpatrującego protest, który podniósł, że nie jest w stanie określić wprowadzonych nowych rozwiązań organizacyjnych lub marketingowych.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko wyrażone w odpowiedzi na protest.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył co następuje:
Zgodnie z zasadami wyrażonymi w art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2016 r. poz. 1066 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod kątem jego zgodności z obowiązującym prawem. Na podstawie art. 3 § 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.) dalej: ustawy p.p.s.a., sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę i stosują środki określone w tych przepisach. Takimi przepisami szczególnymi są m.in. przepisy ustawy z dnia
11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020 (Dz.U. z 2014 r., poz. 1146 ze zm. – dalej: ustawa wdrożeniowa), które określają m.in. sposób wyboru projektów do dofinansowania oraz procedurę odwoławczą w sprawach dotyczących oceny projektów finansowanych ze środków regionalnego programu operacyjnego. Jedynie w zakresie nieuregulowanym w tej ustawie do postępowania przed sądami administracyjnymi stosuje się odpowiednio przepisy ustawy p.p.s.a., o czym mowa w art. 64 ustawy wdrożeniowej.
Zgodnie z art. 61 ust. 1 tej ustawy w przypadku nieuwzględnienia protestu, negatywnej ponownej oceny projektu lub pozostawienia protestu bez rozpatrzenia, w tym w przypadku o którym mowa w art. 66 ust. 2 pkt 1, wnioskodawca może wnieść skargę do sądu administracyjnego zgodnie z art. 3 § 3 ustawy p.p.s.a. W wyniku rozpatrzenia skargi, sąd może stosownie do art. 61 ust. 8: uwzględnić skargę stwierdzając, że ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo i naruszenie to miało istotny wpływ na wynik oceny, przekazując jednocześnie sprawę do ponownego rozpatrzenia przez właściwą instytucję zarządzającą lub pośredniczącą (pkt 1 a); orzec, że pozostawienie protestu bez rozpatrzenia było nieuzasadnione, przekazując sprawę do rozpatrzenia przez właściwą instytucję zarządzającą lub pośredniczącą (pkt 1 b); oddalić skargę w przypadku jej nieuwzględnienia (pkt 2); umorzyć postępowanie w sprawie, jeżeli jest ono bezprzedmiotowe (pkt 3).
Przystępując do kontroli oceny wniosku należy wskazać, że procedura odwoławcza została wyczerpana. Spółka po otrzymaniu informacji o odrzuceniu projektu na etapie oceny merytorycznej (pismo z 15 lutego 2017 r.) wniosła w terminie przewidzianym ustawą protest, który nie został uwzględniony (pismo z 4 maja 2017 r.). W ustawowym terminie 14 dni spółka złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach. Powyższe oznacza, że możliwa jest merytoryczna ocena przez sąd złożonej skargi.
Sąd podziela zarzuty skargi, że ocena projektu w zakresie kryterium 2 pn. konkurencyjność, 3 pn. stopień innowacyjności projektu i 7 pn. dodatkowe efekty projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo i naruszenie to miało istotny wpływ na wynik oceny.
Stosownie do art. 9 ust. 2 pkt 1 i 2 ustawy wdrożeniowej, instytucja zarządzająca, którą w przypadku regionalnego programu operacyjnego jest zarząd województwa, została zobowiązana do przygotowania propozycji kryteriów wyboru projektów i wyboru projektów do dofinansowania. Zgodnie z art. 37 ust. 1 i 2 tej ustawy, wybór projektów do dofinansowania jest przeprowadzany przez właściwą instytucję w sposób przejrzysty, rzetelny i bezstronny pod względem spełnienia kryteriów wyboru projektów, zatwierdzonych przez komitet monitorujący, zgodnych z warunkami określonymi w art. 125 ust. 3 lit. a rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1303/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. ustanawiającego wspólne przepisy dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego, Funduszu Spójności, Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich oraz Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego oraz ustanawiającego przepisy ogólne dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego, Funduszu Spójności i Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego oraz uchylającego rozporządzenie Rady (WE) nr 1083/2006 (Dz. Urz. UE L 347 z 20.12.2013, str. 320, zwanego: rozporządzeniem ogólnym). Powyższe zasady przejrzystości, rzetelności, bezstronności wyboru projektów oraz równości wnioskodawców w dostępie do informacji o zasadach i sposobie wyboru projektów do dofinansowania dotyczą każdego etapu konkursu - począwszy do momentu przygotowywania regulaminu konkursu i formularza aplikacyjnego. Zasady te dotyczą także uzasadnienia stanowiska czy to na etapie oceny formalnej czy merytorycznej projektu jak też na etapie oceny słuszności zarzutów protestu. Zasady te mają charakter normatywny i stanowią gwarancję równego traktowania wszystkich potencjalnych beneficjentów pomocy unijnej. Zasada przejrzystości reguł oceny projektów wymieniona w art. 37 ust. 1 ustawy wdrożeniowej ma charakter instrumentalny w stosunku do zasady równości, formułując wobec instytucji zarządzającej nakaz jasnego, precyzyjnego i dostępnego dla wszystkich wnioskodawców (beneficjentów) określenia kryteriów kwalifikowania projektów. Przejrzystość realizuje się przede wszystkim w obowiązku powszechnie dostępnej i pełnej informacji o trybie i warunkach wyboru projektów. Rzetelność związana jest natomiast z ustanowieniem jasnych i zrozumiałych dla wnioskodawców kryteriów wyboru projektów, zgodności postępowania właściwej instytucji z ustanowionymi w danym trybie regułami oraz wszechstronnym uzasadnieniem wyboru (por. komentarz do art. 37 ustawy o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020, Jacek Jaśkiewicz, program LEX).
Wybór projektów w trybie konkursowym następuje na podstawie regulaminu określonego przez właściwą instytucję. Regulamin określa zasady przeprowadzenia konkursu, zawierając w swej treści pozycje wymienione szczegółowo w art. 41 ust. 2 pkt 1-12 ustawy wdrożeniowej, w tym "kryteria wyboru projektów wraz z podaniem ich znaczenia" (pkt 7).
Konkurs w rozpoznawanej sprawie został przeprowadzony na podstawie regulaminu jednoetapowego konkursu zamkniętego nr RPSW.02.05.00-IZ.00-26-030/16 uchwalonego przez organ, który wyznaczał ramy prawne postępowania konkursowego i do którego reguł podmioty uczestniczące miały obowiązek zastosowania się. Zgodnie z § 6 II. i § 6 III. regulaminu, projekt poddawany jest ocenie formalnej i ocenie merytorycznej. Ocena merytoryczna w ramach przedmiotowego konkursu jest jednoetapowa i dokonywana jest przez Komisję Oceny Projektów Ocena Merytoryczna (KOP-OM) według wzoru Karty oceny merytorycznej wniosku o dofinansowanie w ramach RPOWŚ 2014-2020 stanowiącego załącznik regulaminu (§ 6 III. pkt 1). Ocena projektów prowadzona jest w oparciu o kryteria zatwierdzone przez Komitet Monitorujący RPOWŚ na lata 2014-2020 uchwałą nr 22/2016 z dnia 11 lutego 2016 r. (§ 6 III. pkt 2). W pierwszej kolejności projekty są poddawane ocenie spełnienia kryteriów dopuszczających, następnie ocenie prowadzonej w oparciu o kryteria punktowe (§ 6 III. pkt 5 i 6).
W przypadku stwierdzenia, że w wyniku oceny merytorycznej projekt nie spełnia któregokolwiek z kryteriów dopuszczających lub nie uzyskał wymaganej minimalnej liczby punktów, wniosek zostaje odrzucony, a zespół oceniający wyczerpująco uzasadnia podjętą decyzję (§ 6 III. pkt 13).
W przedmiotowej sprawie organ dokonując oceny spełnienia przez spółkę kryteriów naruszył powyżej opisane zasady opisane w art. 37 ust. 1 ustawy wdrożeniowej, nie uwzględniając wynikającej także z ww. § 6 III. pkt 13 regulaminu konieczności wyczerpującego uzasadnienia podjętej decyzji.
Odnosząc się do oceny punktowej przyznanej w kryterium nr 2 pn. konkurencyjność, należy w pierwszej kolejności wyjaśnić, że w dokumencie kryteria merytoryczne wskazano, że przy ocenie tego kryterium pod uwagę brana będzie skala oddziaływania projektu m.in. ze względu na potencjał firmy i rynku, przyczyniająca się do zwiększenia konkurencyjności przedsiębiorstwa. Przyznanie punktów w tym kryterium nastąpi w wyniku oceny oddziaływania projektu na dany obszar (rynek) wg następującej skali: - rynek ponadlokalny (powiat) - 1 p.; - rynek regionalny (województwo) - 2 p.; - rynek ogólnokrajowy - 3 p.; - rynek zagraniczny - 4 p. Kryterium oceniane będzie na podstawie wskaźników rezultatu oraz szczegółowego opisu projektu w dokumentacji konkursowej m.in. w zakresie informacji o dotychczas obsługiwanych rynkach zbytu oraz poziomu wzrostu udziału w sprzedaży na danym rynku w wyniku realizacji projektu. Premiowane będzie realne (odpowiednio uzasadnione) wzmocnienie konkurencyjności przedsiębiorstwa. Ocena uwzględniać będzie również informacje dotyczące obecnej i prognozowanej sytuacji finansowo – ekonomicznej przedsiębiorcy oraz doświadczenie w prowadzeniu działalności na rynku.
W ocenie Sądu, ocena organu akcentująca zarówno brak doświadczenia spółki na rynku jak i fakt, że spółka ma być finansowana z pożyczek, nie jest wystarczająca do poczynienia końcowego wniosku na temat konkurencyjności firmy. Sytuacja finansowo - ekonomiczna przedsiębiorcy oraz doświadczenie w prowadzeniu działalności na rynku to tylko jedne z kryteriów zawartych w instrukcji. Nadmierne przywiązywanie uwagi do tych czynników nie może powodować pominięcia innych istotnych z tego punktu widzenia okoliczności. Organ nie odniósł się do opisywanych w punkcie 3-1 biznes planu cech wprowadzanej usługi, którymi spółka uwypukliła różnice pomiędzy usługami wykonywanymi przez urządzenia stacjonarne a urządzeniem mobilnym. Nie ocenił w jaki sposób opisana usługa oddziaływać będzie na rynek - ani w kontekście wskazywanej przez spółkę w biznes planie innowacyjności usługi w skali Europy ani w kontekście podanej w proteście informacji, że urządzenia takie znajdują się najbliżej na Śląsku. Organ nie wyraził żadnych analiz w zakresie świadczenia usług przy użyciu takiego urządzenia przez inne firmy. Nie wskazał podmiotów, miejsca prowadzenia przez nie działalności, potencjału ludzkiego, urządzeń jakimi dysponują, zakresu oferowanych usług, nie wyjaśnił czy zakres oferowanych przez nie usług obejmuje rodzaj usług proponowanych przez skarżącą w realizowanym projekcie. Powołanie się w odpowiedzi na protest na informacje z baz danych, nie wskazując bliżej żadnej informacji o jakie bazy danych chodzi i jakie wskazały one konkretnie wyniki, uniemożliwia jakąkolwiek weryfikację działań organu w tym zakresie.
Innymi słowy, poczyniona przez organ ocena konkurencyjności usługi została oparta o fragmentaryczne kryteria, przez co nie można uwzględnić jej rezultatu, że oddziałuje ona rynek ponadlokalny. Oceny tej organ winien dokonać przez pryzmat wszystkich istotnych opisanych we wniosku cech usługi, w oparciu o analizę dostępności takiej usługi w innych firmach, uwzględniając przy tym wskazywane przez wnioskodawcę wskaźniki rezultatu. Dopiero łączne i kompleksowe rozważenie tych kwestii pozwoli odnieść się organowi do podnoszonej przez skarżącą kwestii konkurencyjności spółki na poziomie europejskim.
Jak już wyżej wskazano, przepisy nakazujące rozpoznanie projektów w sposób rzetelny i bezstronny z uwzględnieniem zasad równego dostępu i przejrzystości reguł stosowanych przy ocenie projektu określają fundamentalne zasady rozpoznania składanych wniosków. Tymczasem postrzeganie konkurencyjności produktu tylko w kontekście tego, że spółka nie prowadziła wcześniej działalności, narusza zasadę równości. Nie można też nie zauważyć pomijanej przez organ a akcentowanej przez spółkę okoliczności dotyczącej udziałowca spółki – firmy z wieloletnim doświadczeniem w branży.
Przystępując do oceny punktowej przyznanej w kryterium nr 3 – stopień innowacyjności projektu należy podnieść, co następuje. Według instrukcji dokonywania oceny punktowej projektu przy badaniu tego kryterium przedmiotem oceny jest ustalenie czy projekt prowadzi do wdrożenia innowacji stosowanej w skali ponadlokalnej, w okresie do trzech lat – 1 punkt, stosowanej w skali regionu w okresie do trzech lat – 2 punkty, stosowanej w skali kraju w okresie do trzech lat – 3 punkty, stosowanej w skali Europy, w okresie do trzech lat – 4 punkty. W ramach działania 2.5 innowacja ma miejsce, gdy nowy lub ulepszony produkt/usługa zostaje wprowadzony na rynek albo nowy lub ulepszony proces zostaje zastosowany w produkcji, przy czym ten nowy produkt/usługa lub proces są innowacyjne przynajmniej w skali ponadlokalnej, tj. stosowane w danym powiecie nie dłużej niż trzy lata. Weryfikacja nastąpi w oparciu o zapisy wniosku, opinię o innowacyjności oraz dodatkowe dokumenty czy dane potwierdzające innowacyjność projektu (np. dokumenty patentowe, publikacje naukowe, dostępne badania, wynik przeszukiwania baz danych, literatura fachowa).
Zdaniem Sądu, ocena tego kryterium poczyniona przez organ nie została poczyniona zgodnie z powyższą instrukcją.
Po pierwsze należy zarzucić organowi wysoce powierzchowne ustosunkowanie się do kwestii mobilności urządzenia. W pkt 3-1 biznes planu wnioskodawca w kolejnych podpunktach opisał zasady działania urządzenia, wskazując na to, że mobilność urządzenia umożliwi pracę w miejscu składowania odpadu czyli na rozbieranej hałdzie oraz że urządzenie może być przemieszczane na nowe miejsce przetwarzania odpadów na terenie Europy. Wymienił funkcje urządzenia, opisał zasady jego działania, wskazał na obniżenie kosztów przerobu odpadów poprzez zmniejszenie lub wyeliminowanie transportu wewnętrznego. Wyszczególnił również związany z mobilnością urządzenia efekt proekologiczny. Innowacyjność urządzenia spółka opisała również poprzez porównanie go do stosowanych dotychczas urządzeń stacjonarnych, montowanych na stałe do podłoża. Wskazała, że nie jest możliwe ich przestawianie w terenie, a na rynku nie ma mobilnych urządzeń umożliwiających głęboki proces segregacji i separacji magnetycznej przetwarzanych odpadów. Zaznaczyła również, że urządzenia stacjonarne wymagają dodatkowego dowozu przerabianych odpadów do miejsca ich przerobu, co stanowi dodatkowy koszt.
Organ nie dokonał analizy powyższych danych, powołując, że wskazana w opinii o innowacyjności informacja, że urządzenie może być transportowane na terenie całej Europy jest rzeczą oczywistą w przypadku urządzeń mobilnych. Konkluzja organu świadczy o niezrozumieniu sensu innowacyjności urządzenia w kontekście jego mobilności. Nie chodzi tu bowiem o samo przemieszczanie urządzenia, ale płynące z tej funkcji urządzenia wszelkie możliwości wskazane przez spółkę a opisane w poprzednim akapicie. To właśnie te możliwości stanowić mogą o innowacyjności urządzenia. Innymi słowy, organ w aspekcie stopnia innowacyjności projektu winien ocenić mobilność urządzenia nie przez sam fakt, że może się ono przemieszczać, ale przez ustalenia, jaka jest użyteczność takiej funkcji. Ocena kryterium nr 3 pozbawiona jest jakichkolwiek wniosków w tym zakresie.
Po drugie należy zarzucić organowi, że w sposób nieuprawniony wskazał, że w opinii o innowacyjności brak jest informacji o poziomie innowacyjności planowanego urządzenia. Tymczasem w załączonej do wniosku opinii, w części "uzasadnienie innowacyjności", zawarto w punktach od 1 do 6 cechy tej innowacyjności. Zostały one wymienione także w punkcie 3-1.4 biznes planu. Organ w ocenie odniósł się do pierwszej części "uzasadnienia innowacyjności", pomijając zupełnie dalszą część opinii, zawierającą punktowo wymienione cechy innowacyjności proponowanej usługi.
Powyższe oznacza, że wynik oceny punktowej nr 3 został ustalony wbrew zasadzie rzetelności, skoro została ona dokonana w sposób pobieżny, z uwzględnieniem tylko cząstkowej argumentacji wnioskodawcy i z niewłaściwym zrozumieniem kryterium innowacyjności w kontekście cech produktu.
Przechodząc do kryterium nr 7 pn. dodatkowe efekty projektu należy skoncentrować się na tej części biznes planu, gdzie w punkcie 4-4.9 opisane zostało wprowadzenie nowych rozwiązań technologicznych. Zgodnie z instrukcją dokonywania oceny punktowej projektu, otrzymuje on 1 punkt za wprowadzenie nowych rozwiązań organizacyjnych lub marketingowych (innowacji nie technologicznych). Kryterium to odwołuje się do definicji innowacyjności określonej w podręczniku OECD Podręcznik Oslo. Przez innowację organizacyjną należy rozumieć zastosowanie w przedsiębiorstwie nowej metody organizacji jego działalności biznesowej, nowej organizacji miejsc pracy lub nowej organizacji relacji zewnętrznych. Zdaniem Sądu, ocena organu, że założenia wnioskodawcy nie są innowacją organizacyjną i nie wypełniają żadnego z kryteriów z podręcznika Oslo jest oceną zbyt lakoniczną by mogła zostać poddana kontroli. Nie zawiera ona żadnego, choćby skrótowego, uzasadnienia zajętego przez organ stanowiska. Do kwestii tych organ nie odniósł się fachowo w kolejnych formułowanych pismach. Organ nie wyjaśnił, dlaczego tak jak twierdzi spółka w proteście, zastosowana mobilność linii podająco-separującej nie jest przykładem innowacji organizacyjnej według definicji zawartej w rozdziale 3 podręcznika Oslo (protest), ani nie odniósł się w odpowiedzi na skargę do zarzutów podniesionych w tej kwestii w skardze odnoszących się do wskaźnika rezultatu. Samo przytoczenie definicji innowacyjności zawarte w podręczniku Oslo, następnie przytoczenie adekwatnej treści biznes planu, nie wyjaśniają zajętego przez organ stanowiska, że projekt nie wykazał nowych rozwiązań organizacyjnych.
W związku z tym należy zarzucić, że organ nie odniósł się sposób jasny do okoliczności, które zadecydowały o braku przyznanej ilości punktów w ramach kwestionowanego kryterium nr 7.
Podsumowując, ocena merytoryczna projektu w zakresie kryterium 2, 3 i 7 została przeprowadzona z naruszeniem art. 37 ust. 1 ustawy wdrożeniowej. Na instytucji zarządzającej spoczywa ciężar należytego uzasadnienia zajętego stanowiska, tj. wyjaśnienia z jakich powodów projektowi przyznano taką, a nie inną liczbę punktów. Powinność ta skorelowana jest z obowiązkiem instytucji zarządzającej rozważenia wszelkich wskazanych we wniosku okoliczności niezbędnych do podjęcia prawidłowego rozstrzygnięcia. Ma na celu rozdzielenie funduszy na dofinansowanie określonych projektów w taki sposób, aby dotarły one do podmiotów, których przedsięwzięcia oddziaływają pod względem konkurencyjności w jak najszerszym zakresie terytorialnym.
W przedmiotowej sprawie instytucja zarządzająca nie zachowała powyższych wymogów. Nie wskazała weryfikowalnego źródła danych pozwalającego na ocenę, że usługa jest konkurencyjna na rynku ponadlokalnym, błędnie ujęła przesłanki powoływane przez spółkę w kontekście stopnia innowacyjności projektu. Pominęła istotne powoływane przez spółkę okoliczności, niezbędne dla oceny kryteriów. Uzasadnienie oceny uczyniła zbyt pobieżnym, nie pozwalającym w sposób weryfikowalny wyjaśniać motywów przyznania punktów.
Odnosząc się do zarzutu skargi naruszenia art. 7, art. 8, art. 77 i art. 107 § 3 K.p.a. należy wyjaśnić, że jak już wyżej wskazano, zgodnie z treścią art. 50 ustawy wdrożeniowej, do postępowania w zakresie ubiegania się o dofinansowanie oraz udzielania dofinansowania na podstawie ustawy nie stosuje się przepisów ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego, z wyjątkiem przepisów dotyczących wyłączenia pracowników organu, doręczeń i sposobu obliczania terminów. Wyłączenie to skutkuje tym, że w postępowaniu o udzielenie dofinansowania wnioskodawcy nie przysługują gwarancje procesowe wynikające z powołanych przez skarżącego przepisów. Niemniej, wyłączenie stosowania przepisów K.p.a. nie upoważnia właściwych instytucji do prowadzenia postępowania w sposób dowolny, gdyż w ustawie wdrożeniowej zostały ustanowione odrębne regulacje, opisane w art. 37 ust.1. Jak już wyżej podniesiono, ocena wniosku została przeprowadzona z ich naruszeniem, co jednocześnie oznacza zasadność zarzutów skargi o przeprowadzeniu procesu wyboru projektu w sposób dowolny, nierzetelny, z pominięciem okoliczności podawanych we wniosku i jego załącznikach oraz bez należytego uzasadnienia przyjętej oceny punktowej.
Rozpoznając sprawę ponownie instytucja zarządzająca, mając na względzie poczynione wyżej uwagi przeprowadzi stosowne postępowanie, eliminując dotychczasowe naruszenia prawa. W szczególności odniesie się w swojej ocenie do wszystkich elementów składających się na sposób oceny punktowej projektu w zakresie kryterium 2 i 3 i 7, a także odniesie się do wszystkich zarzutów zawartych w proteście. Orzekając w tym zakresie, organ będzie miał na uwadze konieczność szczegółowego i przekonywującego uzasadnienia podjętego w ten sposób rozstrzygnięcia.
Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 61 ust. 8 pkt 1 lit. a) ustawy wdrożeniowej Sąd stwierdzając, że ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo i naruszenie to miało istotny wpływ na wynik oceny, przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez Zarząd Województwa Ś..
O zwrocie kosztów postępowania (wpis od skargi - 200 zł, wynagrodzenie pełnomocnika – 480 zł, opłata skarbowa od pełnomocnictwa – 17 zł) Sąd orzekł zgodnie z art. 200 i art. 205 § 2 ustawy p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło