I SA/Ke 321/10

Dnia 29 lipca 2010 roku Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach – Wydział I w składzie następującym: Referendarz sądowy WSA Agnieszka Karyś-Adamczyk po rozpoznaniu w dniu 29 lipca 2010 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku J.B. o ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi J.B. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...]. znak: [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne i ubezpieczenie zdrowotne p o s t a n a w i a ustanowić dla J. B. adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka w K. W dniu 26 lipca 2010r. J. B. złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach wniosek sporządzony na urzędowym formularzu PPF o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...]. znak: [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne i ubezpieczenie zdrowotne. Z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątkowym i uzyskiwanych dochodach zawartego we wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że skarżąca pozostaje w gospodarstwie domowym wraz z mężem, córką w wieku 21lat i synem w wieku 19lat. Jako posiadany majątek skarżąca wykazuje dom wielkości 100m², nieruchomość rolną wielkości 7ha – dzierżawa oraz działkę wielkości 12 arów. Rodzina skarżącej utrzymuje się z dochodu uzyskiwanego przez skarżącą z tytułu prowadzonej pozarolniczej działalności gospodarczej w kwocie 600-700zł miesięcznie, przez męża skarżącej z tytułu renty wypadkowej w kwocie 730zł miesięcznie oraz z dochodu uzyskiwanego przez córkę skarżącej z tytułu wynagrodzenia za pracę w kwocie 1500zł miesięcznie. Podane kwoty są kwotami brutto. Ponadto skarżąca oświadcza, że córka uzyskiwane wynagrodzenie przeznacza na własne utrzymanie – opłata za studia, dojazd do pracy, zakup odzieży. W myśl art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w jego toku. Zgodnie natomiast z art. 245 § 1 - 3 powołanej ustawy prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 1 i 2). Mając na uwadze okoliczności niniejszej sprawy przede wszystkim wysokość miesięcznych dochodów rodziny skarżącej należało uznać, że J.B. uprawdopodobniła zasadność swojego wniosku, a sytuacja majątkowa, w której się znajduje uzasadnia przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie adwokata, albowiem opłacenie kosztów profesjonalnego pełnomocnika nie może być dokonane bez uszczerbku w utrzymaniu koniecznym skarżącej i jej rodziny. Jednocześnie wskazać trzeba, że w sprawie nie orzekano w przedmiocie zwolnienia od kosztów sądowych, bowiem skarżąca zwolniona jest z obowiązku uiszczenia kosztów sądowych z mocy ustawy. Zwolnienie to wynika z przepisu art. 239 pkt 1 lit. e ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zgodnie z którym nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych. Należy podkreślić, że zwolnienie to ma charakter ustawowy, co oznacza, że strona skarżąca działanie organu w tej kategorii spraw nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych od momentu wszczęcia postępowania sądowoadministracyjnego (wniesienia skargi) poprzez cały tok tego postępowania zarówno przed sądem pierwszej instancji - Wojewódzkim Sądem Administracyjnym - jak i przed sądem drugiej instancji - Naczelnym Sądem Administracyjnym. W tej sytuacji w oparciu o powołane wyżej przepisy oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi postanowiono jak w sentencji