I SA/Ke 322/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Artur Adamiec, Sędziowie Sędzia SO (del.) Janusz Bociąga,, Sędzia WSA Mirosław Surma (spr.), Protokolant Starszy sekretarz sądowy Anna Adamczyk, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 25 listopada 2010r. sprawy ze skargi M. P. na postanowienie Dyrektora Izby Celnej w K. z dnia [...]. nr [...] w przedmiocie nadania rygoru natychmiastowej wykonalności 1. oddala skargę; 2. przyznaje od Skarbu Państwa (Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach) na rzecz doradcy podatkowego P.Z. kwotę 292,80 (dwieście dziewięćdziesiąt dwa 80/100) złotych w tym 52,80zł podatku od towarów i usług tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Dyrektor Izby Celnej w K. postanowieniem z dnia [...]nr [...] utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Celnego w K. z dnia [...]. nr [...]w sprawie nadania rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w K. z dnia [...]nr: 190/2009, określającej M. P. zobowiązanie podatkowe w podatku akcyzowym za kwiecień 2004r. W uzasadnieniu postanowienia organ wskazał, że Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej w K. ww. decyzją określił M. P. zobowiązanie w podatku akcyzowym za miesiąc kwiecień 2004r. i zawnioskował o nadanie tej decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności. Wniosek uzasadnił tym, że podatniczka nie posiada majątku o wartości odpowiadającej wysokości zaległości podatkowej wraz z odsetkami za zwłokę. Naczelnik Urzędu Celnego w K. ww. postanowieniem nadał przedmiotowej decyzji rygor natychmiastowej wykonalności. Dyrektor Izby Celnej w K. utrzymując w mocy postanowienie organu pierwszej instancji przytoczył treść art. 239b Ordynacji podatkowej. Wskazał, że z powołanego przepisu wynika, że dla nadania decyzji nieostatecznej rygoru natychmiastowej wykonalności konieczne jest spełnienie dwóch przesłanek. Pierwszą jest jedna z czterech przesłanek enumeratywnie wskazanych w § 1 art. 239b Ordynacji podatkowej, drugą jest uprawdopodobnienie, że zobowiązanie wynikające z decyzji nie zostanie wykonane. W kontekście tej przesłanki wskazać należy, że uprawdopodobnienie wystąpienia danej okoliczności oznacza wykazanie, iż zachodzi duże prawdopodobieństwo, graniczące z pewnością, zmaterializowania się jej. Ustawodawca nie wymaga od organu podatkowego wykazania okoliczności za pomocą przewidzianych przepisami procedury dowodów, a rygory uznania jego twierdzeń są złagodzone i odformalizowane. Dyrektor Izby Celnej w K. podniósł, iż niewątpliwie w przedmiotowej sprawie nadanie rygoru natychmiastowej wykonalności było uzasadnione. Ze zgromadzonej dokumentacji wynika, iż w stosunku do M. P. toczyło się postępowanie egzekucyjne na wniosek Dyrektora Izby Celnej w W., z tytułu nie uiszczenia podatku akcyzowego oraz VAT określonego w decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w P.. Dyrektor Izby Celnej w K. zauważył, iż podejmowane czynności egzekucyjne w postaci zajęcia rachunku bankowego okazały się nieskuteczne, a podatnik w złożonym zeznaniu podatkowym za rok 2008r. wykazał stratę z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej. Okoliczności te wskazują jednoznacznie, iż występuje zagrożenie wykonania zobowiązania podatkowego wynikającego z decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej. Organ odwoławczy podniósł także, że zgodnie z treścią art. 25 ust 1 i 2 ustawy o kontroli skarbowej organem właściwym do nadania decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności jest Naczelnik Urzędu Celnego w K., nie zaś Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej. Ponadto organ podkreślił, iż organ kontrolny ustalając stan majątkowy podatniczki nie poprzestał na informacjach uzyskanych od Starosty K. i Wójta Gminy R. M.. Zapytanie w niniejszej sprawie zostało także przesłane do Naczelnika Centralnej Informacji o Zastawach Rejestrowych, Krajowego Rejestru Sądowego oraz ksiąg wieczystych w W.. Na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w K. M. P. złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w K., wnosząc o jego uchylenie oraz poprzedzającego je postanowienia organu pierwszej instancji. Skarżąca podniosła, że zaskarżone postanowienia naruszają prawo. Do nadania rygoru natychmiastowej wykonalności niezbędne jest równoczesne spełnienie jednej z przesłanek określonych w art. 239b § 1 Ordynacji podatkowej i uprawdopodobnienie, że decyzja nie zostanie wykonana (§ 2 tego artykułu). Z kolei na podstawie art. 239b § 3 Ordynacji podatkowej, rygor natychmiastowej wykonalności decyzji nadawany jest przez organ podatkowy pierwszej instancji, którym jest organ wydający decyzję. Naczelnik Urzędu Skarbowego w K. nie jest organem pierwszej instancji w sprawie dotyczącej decyzji wydanej przez Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej. Zdaniem skarżącej, organ podatkowy przed wydaniem postanowienia o nadaniu rygoru natychmiastowej wykonalności powinien zgromadzić i ocenić wyczerpujący materiał dowodowy pozwalający na ocenę, czy spełnione są ustawowe przesłanki zastosowania normy z art. 239b § 1 Ordynacji podatkowej. Następnie powinien ocenić na podstawie zebranego materiału dowodowego, jakie jest prawdopodobieństwo niewykonania decyzji. W omawianej sprawie organ zaczerpnął informacji o stanie majątkowym podatniczki, jednakże jeżeli chodzi o posiadane przez nią mienie, poszukiwał go jedynie w bardzo ograniczonym zakresie nie badając między innymi, czy podatniczka nie posiada nieruchomości poza powiatem K. albo oszczędności w bankach. Organ poprzestał jedynie na ustaleniach Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej, który nie prowadził postępowania wyjaśniającego w omawianym zakresie. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej w K. wniósł o jej oddalenie oraz podtrzymał stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w K. zważył, co następuje. Zgodnie z zasadami wyrażonymi w art.1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r.- Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) i art. 134 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm.), określanej dalej jako ustawa p.p.s.a., Sąd bada zaskarżone orzeczenie pod kątem jego zgodności z obowiązującym prawem i nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżone postanowienie nie narusza prawa. Zgodnie z treścią art. 239a Ordynacji podatkowej decyzja nieostateczna nakładająca na stronę obowiązek podlegający wykonaniu w trybie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji podlega wykonaniu, jeżeli nadano jej rygor wykonalności. Aby można było nadać decyzji nieostatecznej rygor natychmiastowej wykonalności muszą zostać spełnione kumulatywnie dwie przesłanki: - musi zaistnieć co najmniej jeden z czterech warunków określonych w § 1 art. 239 b Ordynacji podatkowej, - organ podatkowy musi uprawdopodobnić, że zobowiązanie wynikające z decyzji nie zostanie wykonane - art. 239 b § 2 Ordynacji podatkowej. W § 1 art. 239 b Ordynacji podatkowej przewidziane zostały cztery warunki do nadania decyzji podatkowej rygoru natychmiastowej wykonalności: 1. organ podatkowy posiada informacje, z których wynika, że wobec strony toczy się postępowanie egzekucyjne w zakresie innych należności pieniężnych lub 2. strona nie posiada majątku o wartości odpowiadającej wysokości zaległości podatkowej wraz z odsetkami za zwłokę, na którym można ustanowić hipotekę przymusową lub zastaw skarbowy, które korzystałyby z pierwszeństwa zaspokojenia, lub 3. strona dokonuje czynności polegających na zbywaniu majątku znacznej wartości, lub 4. okres do upływu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego jest krótszy niż 3 miesiące. W przedmiotowej sprawie prawidłowym było działanie organu, który po otrzymaniu wniosku od Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w K. o nadanie rygoru natychmiastowej wykonalności w pierwszej kolejności pismem z dnia 10 września 2009r. wystąpił do Izby Celnej Referatu Egzekucji i Likwidacji Towarów o przekazanie informacji dotyczących przesłanek wydania przedmiotowego postanowienia i ustalił, że w stosunku do skarżącej toczy się postępowanie egzekucyjne na wniosek Dyrektora Izby Celnej w W. z tytułu nieuiszczenia podatku akcyzowego oraz podatku VAT określonego w decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w P.. Podjęte czynności egzekucyjne w postaci zajęcia rachunku bankowego okazały się nieskuteczne, a podatniczka w złożonym zeznaniu podatkowym za rok 2008 wykazała stratę z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej. W związku z powyższymi informacjami organ doszedł do uzasadnionego przekonania, że w sprawie zaszła przesłanka, o której mowa w art. 239 b § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej. W tej sytuacji kolejnym etapem postępowania była ocena, czy zaistnienie ww. przesłanki daje prawdopodobieństwo, że zobowiązanie wynikające z decyzji nie zostanie wykonane. W § 2 cyt. przepisu mowa jest o uprawdopodobnieniu, które jest środkiem zastępczym dowodu w znaczeniu ścisłym, niedającym pewności, lecz tylko wiarygodność (prawdopodobieństwo) twierdzenia o fakcie. Jest to środek zwolniony od ścisłych formalności dowodowych. W doktrynie prawa podatkowego najczęściej podkreśla się, że z uprawdopodobnieniem wiąże się ustalenie jakiegoś faktu w oparciu o wiarygodne środki dowodowe, pozwalające na przekonanie się przez organ podatkowy o zgodności danych faktów z rzeczywistością. Biorąc za podstawę z jednej strony nieskuteczność prowadzonej egzekucji w zakresie innych należności pieniężnych z drugiej strony wysokość zaległości podatkowej podatniczki za kwiecień 2004r., tj. kwotę 46 820 zł., organy były w pełni uprawnione stwierdzić, że prawdopodobnym jest, iż zobowiązanie wynikające z decyzji wymiarowej nie zostanie wykonane. W ocenie Sądu, wniosek ten jest w pełni racjonalny, logiczny i uzasadniony. Za pozbawiony podstaw należy uznać zarzut skarżącej, co do niewłaściwości organu I instancji (błędnie określonego jako Naczelnik Urzędu Skarbowego w K.) i naruszenia art. 239 b § 3 Ordynacji podatkowej. Zgodnie z treścią tego przepisu, rygor natychmiastowej wykonalności decyzji nadawany jest przez organ pierwszej instancji w drodze postanowienia. W przedmiotowej sprawie decyzja określająca skarżącej zobowiązanie podatkowe w podatku akcyzowym za kwiecień 2004r. wydana została przez Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w K.. Zgodnie z treścią art. 24 ust. 1 pkt 1 lit. "a" ustawy z dnia 28 września 1991r. o kontroli skarbowej (t. jedn. Dz. U. z 2004r. Nr 8, poz. 65 ze zm.) organ kontroli skarbowej, w przypadku gdy jego ustalenia dotyczą podatku akcyzowego, postępowanie kontrolne kończy decyzją. Decyzję doręcza się kontrolowanemu oraz właściwemu organowi podatkowemu reprezentującemu Skarb Państwa, który staje się wierzycielem obowiązków wynikających z tej decyzji (art. 25 ustawy o kontroli skarbowej). Przepis ten ustanawia zatem wierzycielem obowiązków wynikających z decyzji organu kontroli skarbowej organ podatkowy właściwy w sprawie daniny publicznej, której dotyczy decyzja. W niniejszej sprawie wierzycielem tym jest Naczelnik Urzędu Celnego w K.. Przy czym ustanowienie wierzycielem organu podatkowego oznacza przeniesienie na ten organ nie tylko wszelkich praw w zakresie realizacji obowiązków wynikających z decyzji, ale również wszelkich obowiązków związanych z doprowadzeniem jej do wykonania. I tak zgodnie z art. 25 ust. 2 ustawy o kontroli skarbowej, organ ten uprawniony jest również do nadania decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności, co też w niniejszej sprawie uczynił. Mając powyższe na uwadze należy wskazać, że Dyrektor Izby Celnej w K. wydając zaskarżone postanowienie postąpił zgodnie z przytoczonymi wyżej przepisami Ordynacji podatkowej, co czyni zarzuty skargi bezzasadnymi. Rozstrzygnięcie o przyznaniu wynagrodzenia za pomoc prawną udzieloną z urzędu uzasadnia przepis art. 250 ustawy p.p.s.a. w zw. z § 2 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 2 grudnia 2003r w sprawie wynagrodzenia za czynności doradcy podatkowego w postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz szczegółowych zasad ponoszenia kosztów pomocy prawnej udzielonej przez doradcę podatkowego z urzędu (Dz. U. Nr 212, poz.2075). Mając powyższe na uwadze, Sąd uznając skargę za nieuzasadnioną, na podstawie art. 151 ustawy p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.