I SA/Ke 323/12

Dnia 25 września 2012 roku Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach – Wydział I w składzie następującym: Referendarz sądowy WSA Agnieszka Karyś-Adamczyk po rozpoznaniu w dniu 25 września 2012 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku J.L. o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie doradcy podatkowego w sprawie ze skargi J. L. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...]2012 r. znak: [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za styczeń 2007 r. p o s t a n a w i a 1. oddalić wniosek o zwolnienie od kosztów sadowych; 2. oddalić wniosek o ustanowienie doradcy podatkowego. J. L. w dniu 17 września 2012 r. (data stempla pocztowego) złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie doradcy podatkowego. W złożonym wniosku wskazuje, że po przeprowadzeniu kontroli UKS nie prowadzi działalności gospodarczej, ima się dorywczych zajęć. Nie ma zdolności kredytowej, ani wartościowych rzeczy, które można szybko spieniężyć. Oświadcza, że ma niewielkie oszczędności. Skarżący ma 62 lata i ciężko choruje, co jest przyczyną częstych niedyspozycji i z tego powodu może mieć trudności w samodzielnym prowadzeniu spraw. Ponadto skarżący wskazuje, że koszty sądowe do jakich został wezwany stanowią kwotę prawie 24 tys. zł. Oświadcza, że pozostaje w gospodarstwie domowym wraz z żoną i szesnastoletnią córką. Rodzina skarżącego mieszka w mieszkaniu, które jest własnością żony i też zostało zajęte. Żona skarżącego nie pracowała od lat, gdyż opiekowała się domem i małoletnim dzieckiem. Skarżący nie wykazuje żadnych dochodów ani majątku. Zgodnie z treścią art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270) zwaną dalej ustawą "p.p.s.a." prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Prawo pomocy obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 244 § 1 ustawy "p.p.s.a."). W myśl art. 245 § 1 ustawy "p.p.s.a." prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. W przedmiotowej sprawie skarżący ubiega się o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, tj. o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie doradcy podatkowego. W pierwszej kolejności należy podkreślić, że prawomocnym postanowieniem z dnia 13 sierpnia 2012r. wydanym w tej samej sprawie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach oddalił wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia doradcy podatkowego. W ocenie Sądu skarżący nie wykazał, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, bez uszczerbku koniecznego utrzymania. Informacje przedstawione w złożonym wniosku o przyznanie prawa pomocy Sąd uznał za niewystarczające i budzące wątpliwości co do oceny rzeczywistej sytuacji finansowej skarżącego i jego rodziny. Sądowi mimo wezwania do uzupełnienia braków wniosku (art. 255 ustawy "p.p.s.a") nie został przedstawiony pełen obraz sytuacji materialnej w jakiej znajduje się skarżący. Nie wyklucza to jednak możliwości ponownego ubiegania się przez stronę o przyznanie prawa pomocy, ponieważ stosownie do treści 243 § 1 zdanie pierwsze ustawy "p.p.s.a." prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w jego toku (na każdym jego etapie). Zgodnie bowiem z art. 165 ustawy "p.p.s.a." postanowienia niekończące postępowania w sprawie mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne. Mając na uwadze brzmienie cytowanego przepisu należy podkreślić, iż przepisy wspomnianej ustawy przewidują możliwość wielokrotnego składania wniosku o przyznanie prawa pomocy, jednakże odmienna ocena sytuacji materialnej wnioskodawcy przy rozpoznawaniu kolejnego wniosku możliwa jest wyłącznie po zmianie istotnych okoliczności mających wpływ na tę ocenę, a rozpoznanie kolejnego wniosku nie może polegać na weryfikowaniu ocen i rozstrzygnięcia zawartych we wcześniejszym prawomocnym postanowieniu. Prawomocne postanowienie w tym zakresie wiąże bowiem nie tylko strony, ale także sąd (art. 170 ustawy "p.p.s.a."). Ponowne rozstrzygnięcie w przedmiocie prawa pomocy jest więc dopuszczalne, ale tylko z uwagi na takie okoliczności, które powstały później i w sposób zasadniczy zmieniają - pogarszają sytuację materialną strony. W obecnie rozpoznawanym, drugim wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy nie wskazano na żadne nowe, istotne okoliczności, które mogłyby prowadzić do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Skarżący w swoim wniosku ponownie lakonicznie przedstawił swoją sytuację rodzinną i materialną, nie wykazując żadnego dochodu ani majątku. W postanowieniu z dnia 13 sierpnia 2012 r. Sąd obszernie uzasadnił przyczyny odmowy przyznania prawa pomocy, których podstawą było nierzetelne przedstawienie sytuacji materialnej skarżącego i jego rodziny. Skarżący został wezwany do przedłożenia dodatkowych informacji oraz dokumentów i z tego obowiązku nie wywiązał się, przy czym obowiązek wskazania okoliczności, które uzasadniają przyznanie prawa pomocy obciąża osobę ubiegającą się o przyznanie prawa pomocy. Wątpliwości co do rzeczywistej sytuacji materialnej skarżącego nie zostały wyjaśnione, ani po wezwaniu Sądu do uzupełnienia wniosku z dnia 25 lipca 2012 r. ani w ponownie złożonym wniosku z dnia 17 września 2012 r. (data stempla pocztowego). Skoro zatem skarżący wiedząc jakie informacje dotyczące jego sytuacji finansowej, jak również sytuacji finansowej jego małżonki winien przedłożyć, aby orzekający miał pełny obraz jego sytuacji materialnej - informacji tych nie przedkłada nie może oczekiwać pozytywnego dla siebie rozpatrzenia wniosku. Sytuacja majątkowa i rodzinna skarżącego wykazana w ponownie złożonym wniosku o prawo pomocy prowadzi do konkluzji, że skarżący nie wskazał, aby sytuacja ta uległa pogorszeniu wobec tej, która była przedmiotem rozpoznania przez Sąd przy wydawaniu postanowienia z dnia 13 sierpnia 2012 r. Brak zatem podstaw do uznania, że skarżący zasługuje na przyznanie prawa pomocy w zakresie objętym wnioskiem z dnia 17 września 2012 r., czyli w zakresie całkowitym. Wobec powyższego na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 1 i 2 pkt 7 oraz art. 170 ustawy "p.p.s.a." orzeczono jak w sentencji postanowienia.