I SA/Ke 324/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Danuta Kuchta (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Maria Grabowska,, Sędzia WSA Mirosław Surma, Protokolant Starszy sekretarz sądowy Anna Szyszka, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 22 września 2010r. sprawy ze skargi J. S. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego oddala skargę. Dyrektor Izby Skarbowej w K. postanowieniem z dnia [...]. nr [...]utrzymał w mocy postanowienie Dyrektora Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w K. z dnia [...]. znak: [...]w sprawie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego przez Dyrektora Oddziału ZUS w K., na podstawie tytułów wykonawczych o numerach: Rb-36645/2009 i Rb-3 6644/2009 z dnia 9 grudnia 2009r., wystawionych przez ZUS Oddział w K. na należności z tytułu nienależnie pobranych świadczeń. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wskazał, że w związku z wystawionymi przez wierzyciela ww. tytułami wykonawczymi, Dyrektor ZUS Oddział w K., na podstawie zawiadomień nr Rb-36645/09 i Rb-36644/09 z dnia 9 grudnia 2009r. o zajęciu prawa majątkowego stanowiącego wierzytelność z rachunku bankowego u dłużnika zajętej wierzytelności będącego bankiem, dokonał zajęcia rachunku bankowego w Bank Zachodni WBK S.A. W dniu 22 grudnia 2009r. J. S. wystąpiła do Dyrektora ZUS Oddział w K. z wnioskiem o wstrzymanie postępowania egzekucyjnego, prowadzonego na podstawie ww. tytułów wykonawczych uzasadniając go wniesieniem do Sądu Okręgowego w K., Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji znak: [...]z dnia [...]., w związku z wniesioną skargą o wznowienie postępowania za pośrednictwem Rzecznika Praw Obywatelskich. W świetle z art. 23 § 7 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji dyrektor izby skarbowej może wstrzymać postępowanie egzekucyjne, dotyczące innych należności pieniężnych, niż pozostające we właściwości urzędów skarbowych wyłącznie za zgodą wierzyciela. Postanowieniem z dnia 11 stycznia 2010r. ZUS Oddział w K., będący wierzycielem w przedmiotowej sprawie, nie wyraził zgody na wstrzymanie postępowania egzekucyjnego prowadzonego w stosunku do majątku J. S.. W dniu 28 stycznia 2010r. Dyrektor Izby Skarbowej w K., zgodnie ze stanowiskiem wierzyciela postanowił odmówić wstrzymania przedmiotowego postępowania egzekucyjnego. W dniu 23 grudnia 2009r. J. S. złożyła wniosek zakwalifikowany jako zarzuty na przedmiotowe postępowanie egzekucyjne podnosząc nie doręczenie w wymaganym terminie upomnienia. W dniu 29 grudnia 2009r. J. S. wniosła o umorzenie postępowania egzekucyjnego. Postanowieniem z dnia 7 stycznia .2010r., Dyrektor ZUS Oddział w K. odmówił rozpatrzenia złożonych przez J. S. zarzutów na postępowanie egzekucyjne, z uwagi na wniesienie ich po terminie. Na postanowienie to zobowiązana wniosła zażalenie wnioskując o uznanie pisma z dnia 22 grudnia 2009r. jako wniosku o umorzenie postępowania egzekucyjnego z uwzględnieniem treści protokołu z dnia 29 grudnia 2009r. Postanowieniem z dnia [...]. Dyrektor Izby Skarbowej w K. uchylił w całości zaskarżone postanowienie i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Postanowieniem z dnia [...]. Dyrektor ZUS Oddział w K. postanowił odmówić umorzenia ww. postępowania egzekucyjnego. Postanowienie to zostało doręczone zobowiązanej w siedzibie Oddziału ZUS w dniu 19 lutego 2010r. W tym samym dniu zobowiązana złożyła zażalenie na to postanowienie jednocześnie zgłaszając wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia zarzutów na prowadzone postępowanie egzekucyjne. Dyrektor Izby Skarbowej w K. utrzymując w mocy zaskarżone postanowienie stwierdził, iż w przedmiotowej sprawie nie zachodzą przesłanki do umorzenia przedmiotowego postępowania egzekucyjnego. Przytoczył treść art. 59 § 1 pkt 7 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji i wskazał, że upomnienia o nr up 518, up 519/2009 zostały wysłane na adres wskazany w decyzji i jako nie podjęte w terminie zostały zwrócone do ZUS Oddział w K.. Stąd organ odwoławczy nie zgodził się z twierdzeniem zobowiązanej odnośnie braku skutecznego doręczenia upomnienia i przytoczył treść art. 44 § 1 pkt 1 i § 4 k.p.a. Organ odwoławczy odnosząc się do kwestii telefonicznego zawiadamiania strony o możliwości osobistego odbioru korespondencji w siedzibie ZUS w K. wskazał, że z treści prośby wyrażonej przez zobowiązaną w piśmie z dnia 18 listopada 2008r. wynika, iż dotyczy ona jedynie korespondencji w zakresie ulg w spłacie zobowiązań wobec ZUS. Ponadto, w obowiązujących przepisach, brak jest przepisów, które nakazują organowi doręczanie pism w jego siedzibie. Treść art. 42 § 2 k.p.a. wskazuje jedynie, iż pisma mogą być doręczone również w lokalu organu administracji publicznej, jednakże zasadą jest, wynikająca z § 1 powinność doręczania pism osobom fizycznym w ich mieszkaniu lub miejscu pracy. Organ drugiej instancji wskazał, że zgodnie z art. 15 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, egzekucja administracyjna może być wszczęta, jeżeli wierzyciel, po upływie terminu do wykonania przez zobowiązanego obowiązku, uprzednio przesłał mu pisemne upomnienie, zawierające wezwanie do wykonania obowiązku z zagrożeniem skierowania sprawy na drogę postępowania egzekucyjnego. Postępowanie egzekucyjne może zostać wszczęte dopiero po upływie 7 dni od dnia doręczenia tego upomnienia. W przedmiotowej sprawie upomnienie zostało doręczone zastępczo w dniu 29 października 2009r., natomiast tytuły wykonawcze zostały wystawione w dniu 9 grudnia 2009r., a zatem po upływie siedmiodniowego terminu od doręczenia zobowiązanej upomnienia. Dyrektor Izby Skarbowej odnosząc się do kwestii wniosku z dnia 19 lutego 2009r. o przywrócenie terminu do złożenia zarzutów na prowadzone postępowanie egzekucyjne wskazał, iż jest on przedmiotem odrębnego postępowania prowadzonego przez właściwy organ tj. Dyrektora ZUS w K.. Na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w K. J. S. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach wnosząc o jego uchylenie. W uzasadnieniu skargi skarżąca wskazała, że stan faktyczny sprawy został ustalony przez organy prawidłowo, w części dotyczącej nie doręczenia upomnienia. W ocenie skarżącej organy natomiast błędnie uznały skuteczność jego doręczenia. Skarżąca wskazała, że z orzecznictwa sądownictwa administracyjnego wynika, że tylko skutecznie doręczona decyzja wywiera skutki prawne (nie ma zastosowania doręczenie zastępcze). Zdaniem skarżącej na zasadzie analogii warunkiem wszczęcia postępowania egzekucyjnego jest faktyczne doręczenie upomnienia . Skarżąca dodała, że wnioskowała o odbiór korespondencji, faktycznie dotyczącej ulg w spłacie należności, w siedzibie ZUS. Jej zdaniem organy potraktowały ten wniosek dosłownie, a faktycznie zawężająco, wymagając od skarżącej przewidywania czy i kiedy zostanie wszczęte postępowanie egzekucyjne. Skarżąca wskazała także, że za pośrednictwem Sądu Okręgowego w K. skierowała w sierpniu 2009r. skargę do Rzecznika Praw Obywatelskich o wznowienie postępowania w sprawie zasiłku chorobowego. Jednocześnie skarżąca wniosła o umorzenie zasiłku do ZUS. Postępowanie w tym zakresie jest w toku. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w K. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Sąd administracyjny bada zaskarżone orzeczenie pod kątem jego zgodności z obowiązującym prawem, zarówno materialnym, jak i procesowym, nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Powyższy zakres kognicji Sądu wyznacza przepis art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r.- Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) i art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm.), określanej dalej jako ustawa p.p.s.a. Kontrola sądowoadministracyjna, której przedmiotem stała się także niniejsza sprawa, sprowadza się tym samym, a jednocześnie ogranicza, do zbadania, czy organy w toku rozpoznawania sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zaskarżone postanowienie nie narusza przepisów prawa. Przedmiotem postępowania w niniejszej sprawie był wniosek skarżącej o umorzenie postępowania egzekucyjnego z uwagi na nie doręczenie jej upomnienia. Podjęcie decyzji o wszczęciu egzekucji administracyjnej musi być poprzedzone spełnieniem określonych czynności o charakterze procesowym, wymienionych w przepisach ustawy z 17 czerwca 1966 roku o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 1991r. Nr 36, poz. 161 ze zm.), określana dalej jako u.p.e.a. Po pierwsze zgodnie z brzmieniem art. 15 § 1 u.p.e.a., egzekucja administracyjna może być wszczęta, jeżeli wierzyciel, po upływie terminu do wykonania przez zobowiązanego obowiązku, uprzednio przesłał mu pisemne upomnienie, zawierające wezwanie do wykonania obowiązku z zagrożeniem skierowania sprawy na drogę postępowania egzekucyjnego, chyba że przepisy szczególne stanowią inaczej. Postępowanie egzekucyjne może zostać wszczęte dopiero po upływie 7 dni od dnia doręczenia tego upomnienia. Natomiast brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia stanowi podstawę do umorzenia postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 59 § 1 pkt 7 u.p.e.a. Z materiału dowodowego zebranego w sprawie wynika, że wierzyciel Dyrektor Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w K. dokonał czynności, o których mowa w art. 15 § 1 u.p.e.a. bowiem wbrew zarzutom skargi, skutecznie doręczył zastępczo w dniu 29 października 2009r. upomnienia Nr 518-519 WO/580/FC z dnia 12 października 2009 roku, skierowane do J. S. w trybie art. 44 § 1 pkt 1 i § 4 k.p.a. Tytuły wykonawcze zostały natomiast wystawione w dniu 9 grudnia 2009r., a zatem po upływie siedmiodniowego terminu od doręczenia zobowiązanej upomnienia. Jak stanowi przepis art. 39 k.p.a. organ administracji publicznej doręcza pisma za pokwitowaniem przez pocztę, przez swoich pracowników lub przez inne upoważnione osoby lub organy. Zgodnie z przepisem art. 42 k.p.a. pisma doręcza się osobom fizycznym w ich mieszkaniu lub miejscu pracy (§ 1), niemniej pisma mogą być doręczane również w lokalu organu administracji publicznej, jeżeli przepisy szczególne nie stanowią inaczej (§ 2). W razie niemożności doręczenia pisma w sposób określony w § 1 i 2, a także w razie koniecznej potrzeby, pisma doręcza się w każdym miejscu, gdzie się adresata zastanie (§ 3). Doręczenie pism w trybie określonym w art. 42 k.p.a., z uwagi na to, że pismo adresat odbiera osobiście, jest doręczeniem właściwym. Z treści przepisu art. 42 k.p.a. nie wynika, ażeby adresat nie mógł z własnej woli zgodzić się na przyjęcie pisma w okolicznościach wymienionych w § 2 i 3, a więc doręczenie takie nie powinno być traktowane jako wadliwe, ponieważ nie narusza to celu regulacji prawnej, którym jest odebranie pisma osobiście przez adresata w sposób dla niego najmniej uciążliwy (podobnie: J. Borkowski (w:) B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Wydawnictwo C.H. Beck, Warszawa 2004, s. 298). Jednakże w aktach sprawy, na co zwraca uwagę organ w zaskarżonym postanowieniu, znajduje się pismo skarżącej z dnia 18.11.2008r. w którym wskazała na możliwość osobistego odbioru wszelkiej korespondencji dotyczącej udzielania ulg w spłacie zobowiązania wobec ZUS. Treść tego pisma w ocenie Sądu jest czytelna nie budzi wątpliwość co do intencji strony, zatem nie można czynić, jak tego oczekuje skarżąca, zarzutu organowi, że jej wniosek został potraktowany dosłownie, a faktycznie zawężająco. W konsekwencji za organem przyjąć należy, że pismo J. S. z dnia 18.11.2008r. nie dotyczyło przedmiotu sprawy. Organ wbrew zarzutom skargi nie miał zatem obowiązku doręczania pism skarżącej dotyczących umorzenia postępowania egzekucyjnego w trybie art. 42 § 2 k.p.a., czyli w siedzibie organu. Zasadą bowiem w doręczaniu pism jest tryb opisany w art. 39 k.p.a. i art. 42 § 1 k.p.a., czyli za pośrednictwem poczty i w mieszkaniu strony. Brak jest w aktach sprawy argumentów aby organ był zobowiązany do pominięcia tej zasady. W takiej sytuacji należy uznać, że wierzyciel wywiązał się z obowiązku wynikającego z art. 15 § 1 u.p.e.a. W konsekwencji wbrew stanowisku skarżącej nie ziściła się przesłanka konieczna do umorzenia postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 59 § 1 pkt 7 u.p.e.a. W ocenie Sądu zaskarżone postanowienie odpowiada w ustalonym stanie faktycznym prawu, a skarga J. S. w zakresie w jakim dotyczy zaskarżonego postanowienia z przyczyn wyżej wskazanych okazała się więc niezasadna. Dokonując oceny zgodności z prawem zaskarżonego postanowienia, Sąd miał na względzie obowiązujące przepisy ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz przepisy kodeksu postępowania administracyjnego na odpowiednie stosowanie, których zezwala art. 18 u.p.e.a. Sąd rozpoznając przedmiotową sprawę nie miał wątpliwości co do stosowania przepisów prawa i ich interpretacji do prawidłowo ustalonego przez organ stanu faktycznego. Mając powyższe na względzie, Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 151 prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.