I SA/Ke 328/09
WyrokWSA w Kielcach2009-10-08
Skład orzekający: Maria Grabowska, Danuta Kuchta, Ewa Rojek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Zakład Ubezpieczeń Społecznych prawidłowo odmówił umorzenia części należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne i Fundusz Pracy, w tym odsetek za zwłokę, pomimo trudnej sytuacji finansowej i zdrowotnej wnioskodawczyni?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że organ rentowy prawidłowo zastosował przepisy dotyczące umorzenia należności składkowych. Choć sytuacja finansowa i zdrowotna wnioskodawczyni była trudna, nie wystąpiła przesłanka całkowitej nieściągalności składek, która jest warunkiem umorzenia w pierwszej kolejności. Ponadto, decyzja o umorzeniu należności, nawet w uzasadnionych przypadkach, pozostaje w sferze uznania administracyjnego organu, który musi brać pod uwagę zarówno sytuację wnioskodawcy, jak i stan finansów ubezpieczeń społecznych. Odsetki od składek finansowanych przez ubezpieczonych nie podlegają umorzeniu na podstawie przepisów o umorzeniu składek.Stan faktyczny
A. S. złożyła wniosek o umorzenie należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, zdrowotne i Fundusz Pracy za okres od lutego 1999 r. do kwietnia 1999 r. oraz od lutego 2000 r. do marca 2000 r., powołując się na trudną sytuację finansową. Zakład Ubezpieczeń Społecznych (ZUS) umorzył część należności (własne składki wnioskodawczyni), ale odmówił umorzenia składek za zatrudnionych pracowników (część finansowana przez płatnika) oraz odsetek za zwłokę. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, ZUS utrzymał w mocy swoją poprzednią decyzję, wskazując na nieskuteczność egzekucji w przeszłości, ale skuteczne zajęcie wynagrodzenia w lutym 2009 r. Skarżąca wniosła skargę do WSA, zarzucając m.in. niewłaściwe rozliczenie środków uzyskanych z egzekucji nieruchomości i trudną sytuację materialną.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Grabowska, Sędziowie Sędzia WSA Danuta Kuchta (spr.),, Sędzia WSA Ewa Rojek, Protokolant Sekretarz sądowy Michał Gajda, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 8 października 2009r. sprawy ze skargi A. S. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 19 maja 2009 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia części należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne oddala skargę.
Decyzją z dnia 19 maja 2009r. nr [...] Zakład Ubezpieczeń Społecznych utrzymał w mocy decyzję z dnia 14 kwietnia 2009r. nr [...] w przedmiocie częściowego umorzenia A. S. należności z tytułu składek na własne ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne i Fundusz Pracy w łącznej kwocie [...] zł, odmowy umorzenia należności z tytułu składek za zatrudnionych pracowników w części finansowanej przez płatnika w łącznej kwocie [...] zł oraz odmowy umorzenia odsetek za zwłokę w łącznej kwocie [...] zł liczonych na dzień złożenia wniosku o umorzenie, od nieopłaconych składek za zatrudnionych pracowników w części finansowanej przez ubezpieczonych.
W motywach decyzji organ wskazał, iż w dniu 17 lutego 2009r. A. S. wystąpiła z wnioskiem o umorzenie należności z tytułu składek za okres od lutego 1999r. do kwietnia 1999r. oraz od lutego 2000r. do marca 2000r. powstałych
w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą. Wnioskodawczyni powołała się na trudną sytuację finansową. Decyzją z dnia 14 kwietnia 2009r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych umorzył należności A. S. z tytułu składek na własne ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne i Fundusz Pracy, natomiast odmówił jej umorzenia należności z tytułu zaległych składek za zatrudnionych pracowników w części finansowanej przez płatnika i umorzenia odsetek za zwłokę od nieopłaconych składek za zatrudnionych pracowników w części finansowanej przez ubezpieczonych, według stanu na dzień złożenia wniosku.
W dniu 27 kwietnia 2009r. A. S. złożyła wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy w przedmiocie umorzenia nieopłaconych składek za pracowników na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych, nie dołączając jednak żadnych nowych dowodów.
Po analizie materiału zgromadzonego w sprawie, w świetle obowiązującego stanu prawnego, organ nie znalazł podstaw do zmiany decyzji z dnia 14 kwietnia 2009r. Zważył, iż na mocy art. 28 ustawy z dnia 13 października 1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2007r. Nr 11 poz. 74 ze zm., dalej jako ustawa
o s.u.s.), Zakład Ubezpieczeń Społecznych może umorzyć w całości lub w części należności z tytułu składek w razie całkowitej ich nieściągalności, z zastrzeżeniem, iż należności z tytułu składek ubezpieczonych będących równocześnie płatnikami składek na te ubezpieczenia, mogą być w uzasadnionych przypadkach umarzane pomimo braku ich całkowitej nieściągalności na zasadach określonych w § 3 ust. 1 pkt 1-3 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne (Dz. U. 2003. Nr 141 poz. 1365). Organ wyjaśnił przy tym, na czym polega całkowita nieściągalność, powołując się na przepis art. 28 ust.
3 ustawy o s.u.s., a następnie wskazał na przesłanki umorzenia należności składkowych pomimo braku całkowitej ich nieściągalności. Podkreślił, iż instytucja umorzenia zawarta w art. 28 ust 3a i 3b ustawy o s.u.s. ma charakter wyjątkowy
i według woli ustawodawcy jest zastrzeżona dla bardzo szczególnych przypadków enumeratywnie wyliczonych w wyżej powołanych aktach prawnych.
Podjęcie pozytywnego dla wnioskodawcy rozstrzygnięcia pozostawione zostało uznaniu organu podejmującego decyzję w przedmiocie umorzenia, co oznacza, iż nawet w sytuacji wystąpienia przesłanek warunkujących umorzenie, organ może wydać decyzję o odmowie umorzenia należności składkowych. Nie oznacza to jednak dowolności, Zakład podejmuje rozstrzygnięcie w granicach obowiązujących przepisów prawa oraz zebranego w sprawie materiału dowodowego.
Jak wyjaśnił organ, do wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy nie zostały dołączone przez zobowiązaną żadne nowe dowody, które mogłyby wpłynąć na zmianę decyzji. Ze zgromadzonego natomiast w sprawie materiału dowodowego wynika, że A. S. prowadziła działalność gospodarczą pod firmą Przedsiębiorstwo Produkcyjno- Handlowo - Usługowe "A.X" w okresie od dnia
6 maja 1996r. do dnia 31 marca 2000r. W okresie od stycznia 1999r. do lutego 1999r. zatrudniała pracowników. Zadłużenie płatnika stanowiło przedmiot postępowania egzekucyjnego. Wdrożona w 2003r. oraz w 2004r. egzekucja za pośrednictwem Naczelnika Urzędu Skarbowego okazała się nieskuteczna. Natomiast w wyniku egzekucji wdrożonej w lutym 2009r. z wynagrodzenia za pracę otrzymywanego przez A. S. wyegzekwowano należności w ogólnej kwocie 1285,84 zł. Zobowiązania zatrudniona jest na podstawie umowy o pracę na czas określony
w Świętokrzyskim Centrum Rehabilitacji w C. G. od dnia 30 października 2007r. z wynagrodzeniem w kwocie 2166,46 zł brutto (1581,18 zł netto). Umowa
o pracę została zawarta na czas usprawiedliwionej nieobecności innego pracownika spowodowanej urlopem macierzyńskim i wychowawczym. Mąż Z. S. pobiera rentę z tytułu całkowitej niezdolności do pracy w wysokości 1060 zł brutto (895,36 zł netto) przyznaną do dnia 31 grudnia 2009r. Pozostaje on pod stałą kontrolą lekarską z powodu przewlekłej obustronnej choroby zakrzepowo - zatorowej płuc, choroby niedokrwiennej serca, uszkodzenia mięśnia sercowego, zwyrodnienia zniekształcającego stawy, zwyrodnienia kręgosłupa (odcinka szyjnego i lędźwiowo -krzyżowego), niedosłuchu prawostronnego z nawracającymi zawrotami głowy.
Z powodu w/w chorób mąż zobowiązanej bardzo często przebywa w szpitalach specjalistycznych t.j. w Zespole Opieki Zdrowotnej w K., Wojewódzkim Specjalistycznym Zespole Opieki Zdrowotnej, a także Instytucie Gruźlicy i Chorób Płuc w W.. Ponadto Z. S. leczony jest na Oddziale Dziennym Ś. Centrum Rehabilitacji w C. G. z powodu zaostrzonych dolegliwości zwyrodnieniowych kręgosłupa. Przebywał również w Klinice Okulistycznej i Rehabilitacji Szpitala Klinicznego w Ł. z powodu zaćmy oka lewego. W związku z poważnymi schorzeniami małżonka, rodzina S. ponosi koszty związane z zakupem leków w wysokości 371,59 zł miesięcznie.
Z zebranych dokumentów wynika również, że wydatki związane
z utrzymaniem mieszkania wynoszą 575,48 zł. W związku z brakiem możliwości dojazdu na dyżury do pracy środkami komunikacji miejskiej, A. S. dojeżdża do pracy własnym samochodem i ponosi koszty związane z zakupem paliwa
w wysokości 200 zł. Małżonkowie S. korzystają z pomocy społecznej. Mieszkają w domu drewnianym, który znajduje się na działce o powierzchni 1 ha 9 a, na której znajdują się również takie zabudowania jak garaż i budynki gospodarcze. Właścicielem tych nieruchomości jest Z. S., który otrzymał je w spadku po rodzicach. Ich wartość według polisy ubezpieczeniowej wynosi 51 500,00 zł. Małżonkowie posiadają samochód osobowy Volkswagen Polo z 1998r. o wartości 6000,00 zł. Samochód jest niezbędnym środkiem komunikacji. Służy on zarówno A. S. przy dojazdach do pracy, jak również umożliwia Z. S. dojazd na zabiegi rehabilitacyjne, wizyty lekarskie i badania. Ponadto A. S. posiada zadłużenie w Powiatowym Urzędzie Pracy w K. z tytułu pożyczki udzielonej ze środków Funduszu Pracy - spłata po 100 zł miesięcznie i w GE Money Bank zgodnie z planem spłaty zawartym na okres 24 miesięcy począwszy od września 2008r. - spłata po 114,58 zł miesięcznie.
Organ skonkludował więc, że dochód rodziny po pomniejszeniu o koszty utrzymania mieszkania, zakup paliwa, spłatę rat kredytu wynosi 1114,89 zł miesięcznie. Na jedną osobę przypada kwota 557,44 zł i jest to kwota niewystarczająca na zaspokojenie podstawowych potrzeb rodziny.
W związku z powyższym organ podtrzymał stanowisko Zakładu
w przedmiocie umorzenia w całości składek na własne ubezpieczenia płatnika.
Z uwagi na fakt, że w stosunku do wnioskodawczyni nie zostały spełnione przesłanki całkowitej nieściągalności, o których mowa w art. 28 ust. 3 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, ponieważ wdrożone w 2009r. postępowanie egzekucyjne
w postaci zajęcia wynagrodzenia za pracę jest skuteczne, organ utrzymał również decyzję Zakładu w pozostałej części. Sytuacja finansowa płatnika w żadnym wypadku nie zwalnia go od obowiązku odprowadzania do Funduszu Ubezpieczeń Społecznych części składki potrącanej z wynagrodzenia pracownika. Płatnik jest jedynie dysponentem środków, jakie z mocy ustawy po obliczeniu i potrąceniu winien przekazać na konto Zakładu. Ponadto, jak wyjaśnił organ, decyzja o umorzeniu jest decyzją uznaniową, Zakład, podejmując decyzję, musi kierować się nie tylko sytuacją materialno - bytową płatnika, ale również brać pod uwagę stan finansów ubezpieczeń społecznych.
Nadto organ podniósł, że przepisy art. 28 ustawy o s.u.s. dotyczące umorzenia należności z tytułu składek mają zastosowanie wyłącznie do składek
w części finansowanej przez płatnika, ponieważ, jak stanowi art. 30 ustawy o s.u.s., składki w części finansowanej przez ubezpieczonych nie podlegają umorzeniu.
Na marginesie organ wskazał, że jest możliwość spłaty przedmiotowego zadłużenia w dogodnym układzie ratalnym.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach A. S. wniosła o uchylenie powyższej decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych
i rozstrzygnięcie zgodnie z żądaniem zawartym we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Strona wniosła również o uchylenie tytułów wykonawczych z dnia 30 stycznia 2009r. o nr [...].
W uzasadnieniu skargi A. S. zarzuciła, iż nie została poinformowana przez ZUS o sposobie rozliczenia kwot uzyskanych w toku egzekucji z należących do niej nieruchomości prowadzonej przez Komornika sądowego. Środki uzyskane ze sprzedaży nieruchomości zostały podzielone postanowieniem Sądu Rejonowego
w K. w sprawie sygn. akt I [...], niemniej jednak nie rozliczono ich zgodnie z tym postanowieniem. Po otrzymaniu w dniu 30 stycznia 2009r. tytułów wykonawczych okazało się bowiem, że skarżąca posiada zadłużenie w zakresie Funduszu Pracy i Gwarantowanych Świadczeń Pieniężnych, Funduszu Ubezpieczeń Zdrowotnych, Fundusz Ubezpieczeń Społecznych. W związku z tym wniosła
o skorygowanie rozliczenia zgodnie z postanowieniem Sądu tj. na należności główne
i o umorzenie odsetek.
Strona przedstawiła dalej przebieg postępowania przed ZUS w przedmiocie umorzenia należności składkowych. Wyjaśniła, iż odsetki narastające przez okres
8 lat powstały z powodu przedłużającej się sprzedaży jej zakładu. Szczegółowo opisała także powody, dla których złożyła wniosek o umorzenie należności głównych
i odsetek, choć jak stwierdziła, należności główne zostały uregulowane w całości co wynika z postanowienia Sądu Rejonowego w K..
Skarżąca podniosła, iż jej sytuacja materialna jest bardzo trudna. Pomimo uzyskiwania wynagrodzenia za pracę, sytuacja finansowa nie uległa poprawie
z powodu wszczęcia przez ZUS egzekucji z powyższego wynagrodzenia. Prowadzenie egzekucji spowoduje poważne pogorszenie sytuacji materialnej i ciągły wzrost odsetek.
Zdaniem zobowiązanej spełnia ona przesłanki umorzenia odsetek od należności składkowych uregulowane rozporządzeniem z dnia 31 lipca 2003r. (Dz. U. nr 141 poz. 1365). Podniosła, iż nie widzi możliwości zawarcia z Zakładem układu ratalnego celem spłaty zadłużenia albowiem warunkiem zawarcia takiego układu jest wpłata gotówką kwoty 3821,60 zł.
W odpowiedzi na skargę Zakład Ubezpieczeń Społecznych podtrzymał stanowisko w sprawie wyrażone w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi.
Organ dodatkowo podniósł, iż zarzuty podnoszone w skardze dotyczące niewłaściwego rozliczenia konta ubezpieczonej nie zasługują na uwzględnienie. Kwoty uzyskane w drodze postępowania egzekucyjnego z nieruchomości prowadzonego przez Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w K. zostały rozliczone zgodnie z § 9, § 10 i § 11 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 grudnia 1998r. w sprawie szczegółowych zasad i trybu postępowania
w sprawach rozliczania składek, wypłaconych zasiłków z ubezpieczenia chorobowego i wypadkowego, zasiłków rodzinnych, pielęgnacyjnych
i wychowawczych oraz kolejności zaliczania wpłat na poszczególne fundusze (Dz. U. Nr 165, poz. 1197 ze zm.). Wysokość zaległości A. S. jest ustalona prawidłowo. Ponadto ubezpieczona w toku postępowania nie kwestionowała rozliczenia konta i nie domagała się wyjaśnień w zakresie wysokości posiadanych zaległości. Pozostałe kwestie podnoszone przez stronę w skardze nie mają zaś wpływu na prawidłowość rozstrzygnięcia. Uzasadnienie skarżonej decyzji, zdaniem organu, w sposób wyczerpujący, a nawet drobiazgowy, analizuje sytuację A. S. i wyjaśnia powody, dla których organ odmówił umorzenia części składek. Wszystkie okoliczności dotyczące sytuacji finansowej skarżącej, wskazane w skardze, były organowi rentowemu znane i zostały uwzględnione przy podejmowaniu decyzji o odmowie umorzenia zaległości.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje:
Sąd administracyjny został wyposażony w funkcje kontrolne działalności administracji publicznej, co oznacza, że w przypadku zaskarżenia decyzji, sąd bada jej zgodność z przepisami prawa (art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo
o ustroju sądów administracyjnych - Dz. U. Nr 153, poz. 1269 oraz art. 3 i art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., określanej dalej jako p.p.s.a.). Podstawowym celem i efektem kontroli sądowej jest więc eliminowanie z obrotu aktów i czynności organów administracji publicznych niezgodnych z prawem
i przywrócenie stanu zgodnego z prawem poprzez wydanie orzeczenia odpowiedniej treści. Sąd rozpoznając sprawę bada zatem, czy organy do ustalonego stanu faktycznego zastosowały właściwą normę prawa materialnego oraz czy nie uchybiły przepisom prawa regulującym zasady postępowania, a jeśli dopuściły się takich uchybień, to czy te uchybienia mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd rozstrzygając w granicach danej sprawy, nie jest jednak związany zarzutami
i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 §1 p.p.s.a.).
Skarga A. S. nie zasługuje na uwzględnienie.
Na wstępie zauważyć należy, iż strona skarżąca kwestionuje decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 19 maja 2009r. nr [...] w zasadzie w zakresie, w jakim organ odmówił jej umorzenia należności z tytułu składek za zatrudnionych pracowników w części finansowanej przez płatnika oraz w zakresie odmowy umorzenia odsetek za zwłokę od nieopłaconych składek za zatrudnionych pracowników w części finansowanej przez ubezpieczonych.
Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, iż przedmiotem swoich rozważań organ uczynił istnienie w sprawie przesłanek umorzenia należności składkowych,
o jakich mowa w art. 28 ustawy z dnia 13 października 1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych (tekst jedn. Dz. U. z 2007r. Nr 11 poz. 74 ze zm., dalej jako "ustawa
o s.u.s."), który stosownie do art. 32 ustawy o s.u.s., ma także zastosowanie do składek na Fundusz Pracy oraz składek na ubezpieczenia zdrowotne. W ustępie
2 tego przepisu określono jednoznacznie, że należności składkowe mogą być umorzone tylko w przypadku ich całkowitej nieściągalności chyba, że zachodzi sytuacja określona w art. 28 ust. 3a ustawy o s.u.s., kiedy organ może uwzględnić inne przesłanki umorzenia, ale wyłącznie w odniesieniu do ubezpieczonych będących równocześnie płatnikami składek na ubezpieczenie społeczne. Wówczas wytyczne, jakimi organ winien kierować się, podejmując decyzję w zakresie umorzenia należności, określa rozporządzenie Ministra Gospodarki Pracy i Polityki Społecznej
z dnia 31 lipca 2003r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne (Dz. U. z 2003r. Nr 141, poz. 1365). Przy czym nadmienić należy, iż pod pojęciem należności z tytułu składek rozumie się składki, odsetki za zwłokę, koszty egzekucyjne, koszty upomnienia i dodatkową opłatę zgodnie z art. 24 ust. 2 ustawy o s.u.s.
Z uwagi na powyższe, co do zasady organ może umorzyć należności z tytułu składek, w tym odsetki za zwłokę od niezapłaconych składek, w sytuacji, gdy
w sprawie zachodzi przesłanka tzw. całkowitej nieściągalności tych należności. Jak wynika z bezspornych ustaleń faktycznych poczynionych przez organ, w lutym 2009r. wdrożone zostało wobec A. S. postępowanie egzekucyjne w postaci zajęcia wynagrodzenia za pracę otrzymywanego przez stronę, w rezultacie którego egzekwuje się jej zadłużenie z tytułu składek. Postępowanie egzekucyjne jest skuteczne i niezakończone.
Zatem, w świetle regulacji art. 28 ust. 3 ustawy o s.u.s., zasadnie organ nie stwierdził w sprawie spełnienia przesłanki całkowitej nieściągalności należności składkowych, czego również strona skarżąca nie kwestionuje. Jeżeli zaś nie zachodzi przesłanka całkowitej nieściągalności należności składkowych, to słusznie organ dokonał w sprawie ustaleń faktycznych w zakresie sytuacji rodzinnej
i majątkowej zobowiązanej, rozpoznając wniosek o umorzenie w zakresie składek na jej własne ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne i Fundusz Pracy.
Z przepisu § 3 powołanego wyżej rozporządzenia Ministra Gospodarki Pracy
i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, wynika bowiem, że Zakład może umorzyć należności z tytułu składek, jeżeli zobowiązany wykaże, że ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną nie jest w stanie opłacić tych należności, że opłacenie należności z tytułu składek pozbawiłoby zobowiązanego
i jego rodzinę możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych. Przesłanką umożliwiającą umorzenie jest, w myśl tych przepisów, także przewlekła choroba zobowiązanego, konieczność sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny pozbawiająca zobowiązanego możliwości uzyskiwania dochodu umożliwiającego opłacenie należności.
Organ przedstawił w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji dokonane w sprawie ustalenia faktyczne i ich szczegółową analizę w kwestii stanu majątku skarżącej i jej rodziny, comiesięcznych dochodów i wydatków oraz stanu zdrowia małżonków S.. Te fakty nie są przedmiotem sporu. Skarżąca zarzuca jednak, że wbrew ocenie organu, spełnia przesłanki umorzenia na podstawie przepisów powołanego rozporządzenia z dnia 31 lipca 2003r. Odnosząc się do tego zarzutu, stwierdzić należy, iż organ, rozpoznając wniosek o umorzenie składek, działa w warunkach uznania administracyjnego. Zatem w sytuacji zastosowania przez organ właściwych przepisów prawa materialnego i dokonania właściwej ich interpretacji po przeprowadzeniu postępowania według obowiązujących w prawie zasad, co miało miejsce w sprawie niniejszej, Sąd nie może kwestionować słuszności rozstrzygnięcia. Ponadto, jak trafnie zauważył Zakład Ubezpieczeń Społecznych, w ramach uznania administracyjnego organ uwzględnia nie tylko sytuację materialną i rodzinną wnioskującego o umorzenie składek, ale również stan finansów ubezpieczeń społecznych. Skoro więc organ częściowo umorzył zobowiązanej składki na jej własne ubezpieczenie i nie przekroczył granic uznania administracyjnego, wydając takie rozstrzygnięcie, to brak jest podstaw do kwestionowania decyzji w tym zakresie.
Przechodząc do kontroli legalności zaskarżonej decyzji odnośnie odmowy umorzenia należności z tytułu składek za zatrudnionych pracowników w części finansowanej przez A. S. jako płatnika, Sąd również nie dopatrzył się naruszenia prawa przez organ. Umorzenie składek w odniesieniu do ubezpieczonych będących pracownikami skarżącej w części przez nią finansowanej, mając na uwadze treść powołanego przepisu art. 28 ust. 3a ustawy o s.u.s., możliwe jest jedynie
w przypadku całkowitej nieściągalności tych należności od płatnika składek, która
w przedmiotowej sprawie, jak wyżej wywiedziono, nie zachodzi. Sytuacja rodzinna
i majątkowa skarżącej nie może więc uzasadniać umorzenia należności składkowych z omawianego tytułu.
Rozstrzygnięcie zawarte w zaskarżonej decyzji dotyczyło również umorzenia odsetek od nieopłaconych składek za zatrudnionych pracowników w części finansowanej przez ubezpieczonych niebędących płatnikami składek. Jak wynika z art. 30 ustawy o s.u.s., do składek tych nie stosuje się art. 28 i 29 tej ustawy. W stosunku do wskazanych należności wykluczone jest podjęcie jakiegokolwiek rozstrzygnięcia opartego na normie prawnej wyinterpretowanej z przepisów art. 28 i 29 ustawy
o s.u.s., zarówno pozytywnego jak i negatywnego dla wnioskodawcy. Organ wydał więc decyzję w tym zakresie w oparciu o prawidłowe przepisy prawa, aczkolwiek, jak wynika z art. 30 ustawy o s.u.s., rozstrzygnięcie organu w tym zakresie powinno zapaść w formie umorzenia postępowania (art. 105 k.p.a.). Jednakże odmowa umorzenia należności składkowych z omawianego tytułu oznacza i tak w rezultacie brak pozytywnego dla strony rozstrzygnięcia.
Całkowicie chybione i zbędne jest wskazanie Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w nagłówku zaskarżonej decyzji. Nie jest on bowiem organem podejmującym tę decyzję. Zgodnie z art. 107 §1 k.p.a. decyzja powinna zawierać oznaczenie organu, który ją wydał. Ponieważ z treści sentencji wynika jednoznacznie, że podjął ją właściwy w sprawie organ tj. Zakład Ubezpieczeń Społecznych, Sąd uznał, że uchybienie powyższe nie mogło mieć istotnego wpływu na wynik sprawy.
Z uwagi natomiast na zakres kognicji sądu administracyjnego, żądanie skargi
w zakresie uchylenia tytułów wykonawczych nie mogło odnieść żadnego skutku.
Z tej przyczyny również wnioski i pozostałe postulaty skarżącej nie miały wpływu na rozstrzygnięcie.
Z powyższych przyczyn Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło