I SA/Ke 33/08

WyrokWSA w Kielcach2008-03-14

Skład orzekający: Maria Grabowska, Andrzej Jagiełło, Mirosław Surma

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo przeprowadził postępowanie w sprawie uchylenia decyzji o przyznaniu płatności na zalesianie gruntów rolnych, w szczególności czy zapewnił czynny udział pełnomocnika strony w każdym stadium postępowania oraz czy prawidłowo zastosował przepisy prawa wspólnotowego?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, uznając, że postępowanie zostało przeprowadzone z naruszeniem przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, w szczególności zasady czynnego udziału strony w każdym stadium postępowania poprzez pominięcie jej pełnomocnika. Ponadto, sąd wskazał na nieprawidłowe zastosowanie przez organ przepisów prawa wspólnotowego, które zostały uchylone w dacie wydania decyzji, bez odpowiedniego uzasadnienia podstawy prawnej ich zastosowania.
Stan faktyczny
Decyzją Dyrektora ARiMR utrzymano w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR o uchyleniu decyzji przyznającej płatności na zalesianie gruntów rolnych. Podstawą uchylenia było stwierdzenie, że zadeklarowana we wniosku powierzchnia działki rolnej była wyższa niż faktyczna powierzchnia działki uprawnionej do płatności, co zgodnie z przepisami prawa wspólnotowego skutkowało odmową przyznania pomocy. Skarżąca J.K. zarzuciła nierzetelność pomiaru z powodu złych warunków atmosferycznych oraz brak ustaleń dotyczących przesłanek wznowienia postępowania w decyzji.
Rozstrzygnięcie
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, określił, że uchylone decyzje nie mogą być wykonane w całości, oraz zasądził od Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR na rzecz J.K. kwotę 200 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Grabowska (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Andrzej Jagiełło,, Asesor WSA Mirosław Surma, Protokolant Asystent sędziego Emilia Kundera, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 14 marca 2008r. sprawy ze skargi J.K. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji ostatecznej 1. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, 2. określa, że uchylone decyzje nie mogą być wykonane w całości, 3. zasądza od Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa na rzecz J. K. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. I SA/Ke33/08 Uzasadnienie Decyzją z dnia [...] Nr [...] Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa po rozpoznaniu odwołania J.K. utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w B. z dnia [...] znak [...] w przedmiocie uchylenia decyzji dotychczasowej i odmowie przyznania płatności na zalesianie gruntów rolnych. W motywach decyzji organ wskazał, że w dniu [...] J.K. złożyła wniosek o przyznanie płatności na zalesianie gruntów rolnych na rok 2006. W złożonym wniosku zadeklarowała jedną działkę rolną o powierzchni [...] ha znajdującą się na działce ewidencyjnej nr [...] w obrębie S., w gminie B. Postanowieniem Nr [...] z dnia [...] Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w B. stwierdził, że J.K. spełnia warunki niezbędne do przyznania płatności na zalesianie gruntów rolnych. W dniu [...] do Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w B. wpłynęło oświadczenie J.K. o wykonaniu zalesienia zgodnie z planem zalesienia. Decyzją z dnia [...] Kierownik ARiMR przyznał J.K. płatności na zalesianie gruntów rolnych w łącznej kwocie [...] zł, w tym wsparcia na zalesienie w kwocie [...] zł, premii pielęgnacyjnej w kwocie [...] zł płatne corocznie przez okres 5 lat, oraz premii zalesieniowej w kwocie [...] zł płatne corocznie przez okres 20 lat. Kontrola na miejscu przeprowadzona w gospodarstwie J.K. wykazała, iż powierzchnia działki zalesionej wynosi [...] ha zamiast zadeklarowanej powierzchni [...] ha. Postanowieniem z dnia [....] Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w B. wznowił postępowanie w sprawie przyznania J.K. płatności na zalesianie z uwagi na nowe okoliczności ujawnione w trakcie kontroli, istniejące w dacie wydania decyzji z dnia [...] lecz nieznane organowi zaś decyzją z dnia [...] uchylił decyzję dotychczasową i odmówił przyznania płatności na zalesienie gruntów rolnych. Rozpatrując odwołanie organ wskazał, że szczegółowe warunki i tryb udzielania płatności na zalesiania gruntów rolnych określają przepisy ustawy z dnia 28 listopada 2003r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich ze środków pochodzących z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej (Dz. U. z 2003r. Nr 229, poz. 2273ze zm.) oraz przepisy Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 11 sierpnia 2004r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na zalesianie gruntów rolnych objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U. Z 2004R. Nr 187, poz. 1929 ze zm.). Zgodnie z art. 70 i art. 71 Rozporządzenia (WE) Nr 817/2004 z dnia 21 kwietnia 2004r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania Rozporządzenia Rady (WE) Nr 1257/1999 w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich z Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej (EFOGR)( Dz. Urz. L 153 z 30 04 2004r.) oraz z art. 51 ust 1 Rozporządzenia Komisji ( WE) Nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych schematów w rozporządzeniu Rady(WE) Nr 1782/2003 ustanawiającym wspólne zasady dla systemów pomocy bezpośredniej w zakresie wspólnej polityki rolnej oraz określonych systemów wsparcia dla rolników ( Dz. Urz. WE L141 z 30 04 2004 r) jeżeli dla danej grupy upraw obszar zadeklarowany na cele jakichkolwiek systemów pomocy obszarowej, przekracza obszar zatwierdzony zgodnie z art. 50 ust 3 do 5 rozporządzenia wysokość pomocy oblicza się na podstawie obszaru zatwierdzonego pomniejszonego o dwukrotność stwierdzonej różnicy, jeżeli różnica ta wynosi 3% lub dwa hektary, ale nie więcej niż 20% zatwierdzonego obszaru. Jeżeli różnica ta przekracza 20% zatwierdzonego obszaru, dla danej grupy upraw nie zostanie przyznana żadna pomoc obszarowa. J.K. ubiegała się o przyznanie płatności na zalesianie gruntów rolnych do działki rolnej o powierzchni [...] ha. Powierzchnia działki uprawnionej do płatności wynosi [...] ha. Zawyżenie powierzchni działki we wniosku stanowi 152 % co skutkuje nie przyznaniem pomocy. Organ nie podzielił zarzutu, iż na wynik pomiaru miały wpływ niekorzystne warunki atmosferyczne. Wskazał, że w czasie pomiaru nie występowały żadne utrudnienia mające wpływ na wynik pomiaru. Na powyższą decyzję J. K. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach. Wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji zarzuciła, że z uwagi na złe warunki atmosferyczne dokonany pomiar mógł być wykonany nierzetelnie. W jej ocenie cały obszar został zalesiony. W piśmie z dnia [...] uzupełniając skargę podniosła, iż mimo, że zaskarżona decyzja została wydana w wyniku wznowienia postępowania, nie zawiera ustaleń czy przesłanka wznowienia, wskazana w postanowieniu o wznowieniu postępowania, rzeczywiście nastąpiła. W ocenie skarżącej podstawy wznowienia postępowania nie może stanowić protokół kontroli wykonanej następczo, gdyż jest to dowód nowy nie istniejący w dacie wydania uchylonej decyzji. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa wnosząc o jej oddalenie podtrzymał argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wskazał, że jakkolwiek Rozporządzenie (WE) Nr 817/2004 zostało uchylone z dniem 1 stycznia 2007r.rozporzadzeniem Komisji (WE) nr 1974/2006 z dnia 15 grudnia 2006r, ma zastosowanie do środków zatwierdzonych przed dniem 1 stycznia 2007r. na mocy rozporządzenia (WE) 1257/1999. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył co następuje: Zgodnie z zasadami wyrażonymi w art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) i art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm.), określanej dalej jako ustawa p.p.s.a., sąd bada zaskarżone orzeczenie pod kątem jego zgodności z obowiązującym prawem, zarówno materialnym, jak i procesowym, nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną Dokonując oceny zaskarżonej decyzji z punktu widzenia wskazanego kryterium należy stwierdzić, iż została wydana z naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania. Postępowanie zostało przeprowadzone z naruszeniem art. 10 § 1 kodeksu postępowania administracyjnego powoływanego dalej jako k.p.a. wyrażającego zasadę czynnego udziału strony w każdym stadium postępowania. Stosownie do przepisu art. 32 k.p.a. strona może działać przez pełnomocnika, chyba że charakter czynności wymaga jej osobistego działania. Potwierdzeniem ustanowienia pełnomocnika jest złożenie dokumentu pełnomocnictwa. Z momentem ustanowienia pełnomocnika staje się on podmiotem wszystkich praw i obowiązków procesowych strony pozostających w zakresie pełnomocnictwa. Oznacza to, że od momentu doręczenia organowi dokumentu pełnomocnictwa, organ jest zobowiązany do zawiadamiania pełnomocnika o wszystkich czynnościach i wzywania do udziału w nich, a zgodnie z art. 40 § 2 k.p.a. do doręczania pełnomocnikowi wszystkich pism w tym decyzji i postanowień. Od dnia powiadomienia organu o ustanowieniu pełnomocnika powinien mieć on zapewniony udział w postępowaniu tak samo jak strona, pominięcie pełnomocnika strony w czynnościach postępowania jest równoznaczne z pominięciem strony i wywołuje takie same skutki prawne (post. SN z dnia 9 września 1993 r. III ARN 45/93, OSNC1994). Brak udziału pełnomocnika w postępowaniu administracyjnym powinien być traktowany na równi z brakiem udziału strony (wyrok NSA z dnia 16 czerwca 1998 r. IIISA 1597//96). W aktach przedmiotowej sprawy znajduje się pisemne pełnomocnictwo z dnia [...] którym J.K. upoważniła zięcia M.F. do reprezentowania jej interesów związanych z zalesianiem gruntów. O zakresie pełnomocnictwa decyduje w postępowaniu administracyjnym wola mocodawcy. Treść pełnomocnictwa wskazuje, że ma ono charakter ogólny, że intencją skarżącej nie było ograniczenie jego zakresu wyłącznie do czynności kontrolnych w których pełnomocnik brał udział i protokół z których został mu doręczony. Sformułowanie pełnomocnictwa w sposób ogólny - reprezentowanie interesów związanych z zalesianiem wskazuje, że wolą mocodawcy było objęcie zakresem pełnomocnictwa wszystkich łączących się ze sprawą czynności procesowych, nie wyłączając wznowienia postępowania, wszczętego związku z okolicznościami ujawnionymi w toku kontroli. Skutkiem udzielenia pełnomocnictwa jest wejście umocowanego we wszystkie prawa i obowiązki strony. Pełnomocnik działa za stronę i skutki jego działania odnoszą się wprost do mocodawcy. Zatem, od daty przedłożenia pełnomocnictwa z dnia [...] doręczanie wszelkich pism w sprawie w przedmiocie wznowienia postępowania, w tym orzeczeń winno następować do rąk pełnomocnika. Zarówno postanowienie o wznowieniu postępowania jak i wszystkie czynności postępowania zakończonego zaskarżoną decyzją prowadzone były zarówno przez organ pierwszej instancji jak i organ odwoławczy bez udziału pełnomocnika. Pominięcie przez organ administracji pełnomocnika strony jest równoznaczne z pominięciem strony w postępowaniu administracyjnym i uzasadnia wznowienie postępowania. (wyrok NSA z dnia 10 lutego 1987r.,SA/Wr 875/86). Należy ponadto wskazać, na inne uchybienia postępowania wznowionego. Za prawidłowe należy uznać stanowisko skarżącej, wyrażone w piśmie z dnia [...] , że wydając na podstawie art. 149 k.p.a. postanowienie o wznowieniu postępowania organ bada jedynie przesłanki formalne wznowienia. Kwestia istnienia lub nie podstaw wznowienia może być badana dopiero w następnej fazie postępowania. Stwierdzenie, że przyczyna wznowienia rzeczywiście wystąpiła w sprawie i jakie skutki wynikają dla rozstrzygnięcia sprawy może być wyłącznie efektem postępowania przeprowadzonego po wydaniu postanowienia z art. 149 k.p.a. Ocena czy zachodzą przesłanki wznowienia określone w art. 145 k.p.a stanowi podstawę rozstrzygnięcia w postępowaniu wznowionym i winna znaleźć odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji wydanej w trybie art. 151 kpa. Nie spełnia zatem wymogu z art. 151 § 1 k.p.a. ograniczenie się organu do rozpoznania istoty sprawy. Przepis art. 107 §1 i § 3 k.p.a. nakłada na organ obowiązek dokładnego powołania i wyjaśnienia podstawy prawnej decyzji. Rozporządzeniem Komisji (WE) Nr 1974/2006 ustanawiającym szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) z dniem 1 stycznia 2007r. zostało uchylone rozporządzenie nr 817/2004 przywołane jako podstawa rozstrzygnięcia. Stosowanie przepisów nieobowiązujących w dacie wydania decyzji jest możliwe o ile przewidują taką możliwość przepisy przejściowe. Obowiązkiem organu, w przypadku gdy stosuje przepis nieobowiązujący w dacie wydania rozstrzygnięcia, jest wskazanie podstawy prawnej zastosowania przepisu uchylonego oraz wyjaśnienie jego zastosowania w uzasadnieniu decyzji. Organ podjął próbę wyjaśnienia powyższej kwestii w odpowiedzi na skargę. Należy podnieść, że odpowiedź na skargę nie może uzupełniać zaskarżonego aktu przez zamieszczanie w niej rozważań i ocen które zgodnie z art. 107 § 3 kpa powinno zawierać uzasadnienie prawne rozstrzygnięcia. Rozpoznając ponownie sprawę, organ mając na uwadze powyższe wywody, przeprowadzi postępowanie zapewniając udział pełnomocnika w każdym jego stadium. Z powyższych względów Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt. 1 lit "b", art. 135 i art. 152 ustawy p.p.s.a orzekł jak w sentencji . O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 powołanej ustawy.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło