I SA/Ke 330/13

Dnia 6 sierpnia 2013 roku Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach – Wydział I w składzie następującym: Referendarz sądowy WSA Agnieszka Karyś-Adamczyk po rozpoznaniu w dniu 6 sierpnia 2013 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku M. S. o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi M. S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] 2013 r. znak: [...] w przedmiocie odpowiedzialności członka zarządu za zaległości podatkowe w podatku od towarów i usług p o s t a n a w i a oddalić wniosek. W odpowiedzi na zarządzenie o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego z dnia 28 maja 2013 r. od skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] 2013 r. znak: [...] w przedmiocie odpowiedzialności członka zarządu za zaległości podatkowe w podatku od towarów i usług M. S. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od wpisu sądowego oraz ustanowienia radcy prawnego. Zgodnie z art. 252 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm. zwanej dalej ustawą P.p.s.a.) wniosek taki powinien być złożony na urzędowym formularzu PPF. Skarżąca nie dopełniła tego wymagania, w związku z tym za pismem z dnia 19 czerwca 2013 r. Sąd przesłał skarżącej urzędowy formularz PPF i zobowiązał do złożenia wypełnionego w/w formularza w terminie siedmiu dni od daty doręczenia niniejszego pisma pod rygorem pozostawienia wniosku o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania. W odpowiedzi skarżąca w dniu 11 lipca 2013 r. złożyła urzędowy formularz PPF, w którym wniosła o zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia radcy prawnego. Uzasadniając wniosek skarżąca wskazała, że nie stać jej na samodzielne opłacenie radcy prawnego kosztów sądowych. Jej miesięczne wynagrodzenie to kwota 1182,00 zł netto miesięcznie i z takiej kwoty nie ma możliwości zgromadzenia oszczędności. Pieniądze te wystarczają na bieżące utrzymanie. Skarżąca pozostaje sama w gospodarstwie domowym. Jako posiadany majątek wykazała dom wielkości 80m² (współwłasność) oraz działkę rolną o pow. 0,46 ha. Pismem z dnia 16 lipca 2013 r. skarżąca na podstawie art. 255 ustawy P.p.s.a. została wezwana w terminie siedmiu dni od daty doręczenia pisma sądowego pod rygorem oddalenia wniosku o przyznanie prawa pomocy do jego uzupełnienia poprzez przedłożenie odpisu/kserokopii zeznania podatkowego za rok 2012, wyciągu lub wykazu z posiadanych rachunków bankowych, w tym kont i kart kredytowych obejmujących operacje z ostatnich 3 miesięcy, aktualnych zaświadczeń z właściwego Wydziału Ewidencji Pojazdów i Kierowców o posiadanych/nieposiadanych samochodach (obejmującego ich markę i rok produkcji). Wezwanie doręczono na wskazany adres w dniu 23 lipca 2013 r. W wyznaczonym terminie skarżąca nie uzupełniła braków złożonego wniosku. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy P.p.s.a., przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym - czyli w myśl art. 245 § 3 w zw. z art. 211 P.p.s.a. obejmującym m.in. zwolnienie od kosztów sądowych - następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Z treści przywołanego przepisu wynika, że ustawodawca przez użycie sformułowania "wykaże" przesunął ciężar udowodnienia okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy na stronę. Zatem to na skutek wskazanych przez wnioskującego dowodów musi zostać osiągnięty stan pewności co do tego, iż nie jest on w stanie pokryć jakichkolwiek kosztów postępowania. Rola Sądu (referendarza sądowego) sprowadza się zaś do oceny informacji dostarczonych przez stronę w kontekście przesłanki określonej w art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., która - co trzeba podkreślić - ma charakter ekonomiczny. Przepis ten nakłada na Sąd (referendarza sądowego) obowiązek zbadania zasadności wniosku strony w dwóch aspektach: przy uwzględnieniu wysokości obciążeń finansowych spoczywających na stronie w ramach jej udziału w postępowaniu oraz jej (rzeczywistych) możliwości finansowych. Z kolei w myśl art. 255 P.p.s.a., "jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku, o którym mowa w art. 252 P.p.s.a. [druk PPF], okaże się niewystarczające do oceny jego rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego." Przepis ten, który dodatkowo miał w tej sprawie zastosowanie, nakłada zatem na stronę obowiązek współdziałania z Sądem w zakresie gromadzenia dowodów źródłowych i wyjaśnienia wszystkich okoliczności w celu ustalenia jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego akcentuje się, że to na stronie ciąży obowiązek udowodnienia, że znajduje się w sytuacji uprawniającej do skorzystania z prawa pomocy (por. postanowienia NSA: z dnia 5 września 2005 r., sygn. akt II FZ 414/05, z dnia 18 lutego 2005 r., sygn. akt OZ 1510/04, z dnia 14 lutego 2005 r., sygn. akt FZ 760/04, z dnia 31 grudnia 2004 r., sygn. akt GZ 146/04, z dnia 28 października 2008 r., sygn. akt II FZ 344/08, niepubl.). W toku rozpoznawania wniosku skarżąca wykazała brak współpracy z Sądem w zakresie wyjaśnienia wątpliwości dotyczących jej sytuacji materialnej. Skarżąca w zakreślonym terminie nie przedłożyła dokumentów, które były niezbędne do oceny jego rzeczywistej sytuacji finansowej. Reasumując, skarżąca nie uczyniła zadość obowiązkowi współpracy z Sądem w ramach toczącego się postępowania z wniosku o przyznanie praw pomocy. Fakt ten uniemożliwia weryfikację oświadczeń skarżącej, co więcej wzmacnia wątpliwości co do ich wiarygodności, a co za tym idzie wyłącza wolną od wątpliwości ocenę jej możliwości płatniczych. Biorąc pod uwagę powyższe należy stwierdzić, że przedstawiona wyżej postawa skarżącej nie pozwala w konsekwencji uwzględnić wniosku. W związku z powyższym na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia.