I SA/Ke 333/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA Danuta Kuchta po rozpoznaniu w dniu 18 maja 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. D. o przywrócenie terminu do wniesienia skargi w sprawie ze skargi M. D. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku akcyzowego postanawia przywrócić termin do wniesienia skargi. Dyrektor Izby Celnej w K. decyzją z dnia [...] nr [...] utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w K. z dnia [...] określającą M. D. zobowiązanie w podatku akcyzowym z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodu marki Toyota Land Cruiser w wysokości 21 121 zł. Decyzja została doręczona stronie 10 marca 2015 r. W dniu 17 kwietnia 2015 r. (data stempla pocztowego) podatniczka, reprezentowana przez pełnomocnika doradcę podatkowego A. W., złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w K. skargę na powyższą decyzję wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. W uzasadnieniu wniosku pełnomocnik wskazał, że skarżąca zleciła mu 1 kwietnia 2015 r. sporządzenie skargi. W dniu 2 kwietnia 2015 r., z uwagi na odczuwalne pogorszenie stanu zdrowia, pełnomocnik udał się do lekarza. Specjalista kardiolog zdiagnozował gwałtowne wystąpienie objawów ostrej choroby wieńcowej połączonej z niebezpiecznie wysokim nadciśnieniem tętniczym. Lekarz zalecił choremu stałe monitorowanie wysokości ciśnienia tętniczego oraz nakazał terapię polegającą przede wszystkim na bezwzględnym leżeniu i unikaniu jakiegokolwiek, nawet najmniejszego wysiłku. Wykluczył przy tym możliwość wykonywania pracy przynajmniej przez okres 10 dni. Pełnomocnikowi skarżącej zostało wystawione zwolnienie lekarskie, na którym lekarz wskazał obowiązek leżenia przez pacjenta. W ocenie wnioskodawcy powyższe okoliczności jednoznacznie wskazują, że następnego dnia po przyjęciu od skarżącej zlecenia przygotowania i wniesienia do sądu administracyjnego skargi pełnomocnik bardzo poważnie zachorował. Jednocześnie będąc świadomym toczących się spraw poprosił lekarza o zaświadczenie lekarskie, w którym za zgodą pacjenta lekarz ujawnił rozpoznanie i podkreślił niemożność wykonywania przez pacjenta jakichkolwiek czynności o charakterze zawodowym przynajmniej w okresie zwolnienia (lekarzowi wiadomy jest zawód pełnomocnika). W konsekwencji pełnomocnik nie mógł wywiązać się z przyjętego obowiązku wniesienia skargi w terminie. Niezastosowanie się przez pełnomocnika do zaleceń lekarza groziło znacznym pogorszeniem stanu zdrowia, a w skrajnym przypadku choroba mogłaby doprowadzić nawet do śmierci. Pełnomocnik nie miał też możliwości wyręczenia się inną osobą w dokonaniu czynności wniesienia do sądu skargi w terminie. Wszystkie dokumenty związane ze sprawą, a także dane kontaktowe do skarżącej przez okres trwania choroby pełnomocnika znajdowały w kancelarii pełnomocnika w miejscu, do którego dostęp ma jedynie on sam (zostały prawidłowo zabezpieczone). W konsekwencji A. W. nie mógł również ze względu na fizyczną niemożność przygotować pisma procesowego i tym samym dochować terminu do wniesienia skargi. Wnioskodawca dodatkowo podniósł, że jest osobą samotną i mieszka sam. Pełnomocnik skarżącej wskazał ponadto, że termin wskazany w art. 87 § 1 ustawy p.p.s.a. został zachowany, z uwagi na to, że zwolnienie lekarskie stwierdza niemożność wykonywania pracy przez pełnomocnika do 12 kwietnia 2015 r. Pełnomocnik do wniosku załączył kserokopię druku zwolnienia lekarskiego ZLA oraz zaświadczenia lekarskiego z 2 kwietnia 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Bezspornym w sprawie jest, że skarżąca uchybiła terminowi do wniesienia skargi. Stosownie zaś do art. 85 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), zwanej dalej "ustawą p.p.s.a.", czynność w postępowaniu sądowym podjęta przez stronę po upływie terminu jest bezskuteczna. Instytucją procesową, której celem jest ochrona strony przed negatywnymi skutkami uchybienia terminu do dokonania określonej czynności procesowej jest uregulowana w art. 86 § 1 ustawy p.p.s.a. instytucja przywrócenia terminu. Zgodnie z powołanym przepisem jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi o przywróceniu terminu do dokonania określonej czynności procesowej. Pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (art. 87 § 1, § 2, § 4 ustawy p.p.s.a.). Pozytywną przesłanką przywrócenia terminu jest zatem brak winy strony w uchybieniu terminu. Pod pojęciem braku winy rozumieć należy przeszkody zaistniałe niezależnie od strony, nie dające się przewidzieć zdarzenia nagłe, którym strona nie była w stanie zapobiec, a następnie usunąć ich skutków bez uchybienia terminom, do zachowania których była zobowiązania (por. postanowienie NSA z dnia 22 stycznia 2013 r. sygn. akt II FZ 1038/12; lex nr 1274266). Kryterium braku winy, jako przesłanka przywrócenia terminu, wiąże się z obowiązkiem szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Z przytoczonych przez pełnomocnika skarżącej argumentów wynika, że przeszkodą, która uniemożliwiła mu dotrzymanie terminu była choroba, z powodu której w okresie od 2 do 12 kwietnia 2015 r., nie mógł podjąć obowiązków zawodowych Zgodnie z ugruntowaną linią orzeczniczą sądów administracyjnych za brakiem winy w uchybieniu terminu, może przemawiać choroba, ale nie każda, a wyłącznie taka, która miała nagły i obłożny charakter, obiektywnie całkowicie uniemożliwiająca podjęcie działań albo wyręczenie się inną osobą. Sam fakt choroby, a nawet dysponowanie zwolnieniem lekarskim nie świadczy jeszcze o braku winy w uchybieniu wiążącego stronę terminu (por. postanowienie NSA z dnia 29 listopada 2012 r. sygn. akt I FZ 381/12, lex nr 1239193, z dnia 24 lutego 2012 r. sygn. akt II FZ 858/1, lex nr 1116237, z dnia 4 listopada 2010 r. sygn. akt I OZ 839/10, lex nr 742094 i z dnia 13 października 2010 r., sygn. akt I OZ 767/10, lex nr 742025). W świetle przedstawionych uwag Sąd stwierdził, że powołane przez stronę okoliczności uprawdopodabniają brak winy w niedochowaniu terminu do wniesienia skargi. Skarżący uprawdopodobnił nie tylko sam fakt nagłej choroby ("gwałtowne wystąpienie objawów ostrej choroby wieńcowej połączonej z niebezpiecznie wysokim nadciśnieniem tętniczym"), ale co istotne jej wpływ na niemożność działania. Okoliczności te potwierdzają dodatkowo załączone do wniosku kserokopie dokumentów: zwolnienie oraz zaświadczenie lekarskie z dnia 2 kwietnia 2015 r. Istotny jest ponadto podkreślany przez wnioskodawcę fakt niemożności wyręczenia się przy sporządzeniu i wniesieniu skargi przez inną osobę. Wymaga wyjaśnienia, że uprawdopodobnienie jest środkiem zastępczym dowodu w znaczeniu ścisłym, nie dającym pewności, lecz tylko wiarygodność (prawdopodobieństwo) twierdzenia o jakimś fakcie. Uprawdopodobnienie jest środkiem zwolnionym od ścisłych formalności, ale jego zadaniem jest przekonanie sądu o prawdziwości graniczącej niemalże z pewnością, co do formułowanych we wniosku o przywrócenie terminu twierdzeń. W ocenie Sądu w niniejszej sprawie argumenty zawarte we wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi uprawdopodobniają i przekonują Sąd, że pełnomocnik skarżącej ze względu na stan zdrowia uchybił terminowi do wniesienia skargi. W związku z tym należało uznać, że przesłanka uprawdopodobnienia braku winy wnioskującego została spełniona. Sąd stwierdził ponadto, że również pozostałe przesłanki przywrócenia terminu zostały spełnione. Wniosek został wniesiony w terminie (art. 87 § 1 ustawy p.p.s.a.) i strona dokonała czynności, której nie dokonała w terminie (art. 87 § 4 ustawy p.p.s.a.). Z tych względów Sąd, na podstawie art. 86 § 1 ustawy p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.