I SA/Ke 334/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Banach Sędziowie Sędzia WSA Magdalena Chraniuk-Stępniak Asesor WSA Andrzej Mącznik (spr.) Protokolant Starszy inspektor sądowy Anna Szyszka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 listopada 2025 r. sprawy ze skargi M. W. i syndyka masy upadłości A. W. na postanowienie Zarządu Województwa z dnia [...] maja 2025 r. [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji 1. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie z dnia 4 grudnia 2024 r. nr [...]; 2. zasądza od Zarządu Województwa solidarnie na rzecz M. W. i syndyka masy upadłości A. W. kwotę 680 (sześćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Przedmiotem zaskarżenia jest postanowienie Zarządu Województwa (organ, zarząd) z 14 maja 2025 r. [...] utrzymujące w mocy własne postanowienie z 4 grudnia 2024 r. nr [...] odmawiające M. W. i syndykowi masy upadłości A. W. (strona skarżąca, skarżący) wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji nr [...] Zarządu Województwa z 10 sierpnia 2022 r. Z uzasadnienia zaskarżonego postanowienia i akt sprawy wynika, że zarząd podpisał ze spółką Z. sp. z o.o. z siedzibą w Ł. (beneficjent) 25 sierpnia 2017 r. PRE-UMOWĘ nr [...] do projektu pn.: "Wdrożenie wyników prac B+R i uruchomienie produkcji innowacyjnych, funkcjonalnych opakowań do owoców poprzez zakup nowoczesnej linii technologicznej w spółce Z.". Następnie 2 października 2018 r. została zawarta z beneficjentem umowa o dofinasowanie nr [...] ww. projektu, na kwotę dofinansowania ze środków Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego (EFRR) w łącznej wysokości [...] zł. Z uwagi na stwierdzone w trakcie realizacji projektu nieprawidłowości zarząd wydał 10 sierpnia 2022 r. decyzję [...] określającą beneficjentowi przypadającą do zwrotu kwotę dofinansowania, termin od którego naliczone zostaną odsetki oraz sposób zwrotu środków. Następnie 15 lutego 2023 r. zarząd podjął decyzję nr [...], która utrzymała w mocy decyzję [...]. W dniu 10 stycznia 2024 r. zostało wszczęte z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie solidarnej odpowiedzialności wobec członków zarządu zlikwidowanej spółki Z. sp. z o. o. z siedzibą w Ł., zakończone wydaniem 5 lutego 2025 r. decyzji nr [...] orzekającej o solidarnej odpowiedzialności członków zarządu tej spółki. W dniu 8 sierpnia 2024 r. do zarządu wpłynął wniosek z 31 lipca 2024 r. (uzupełniony pismem z 30 sierpnia 2024 r.) o wszczęcie postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji [...]. Po rozpatrzeniu ww. wniosku, organ 4 grudnia 2024 r. wydał postanowienie [...] odmawiające wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji [...]. Po rozpoznaniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, organ wydał zaskarżone postanowienie. Po przeprowadzeniu analizy całości zgromadzonego materiału dowodowego organ stwierdził, że zarówno A. R. W. (obecnie: syndyk masy upadłości A. W.-K. G. K.), jak i M. A. W. nie byli stronami w postępowaniu administracyjnym dotyczącym określenia beneficjentowi - Z. sp. z o.o. w likwidacji przypadającej do zwrotu kwoty dofinansowania ze środków dofinansowania ze środków EFRR. Z. A. R. W. (obecnie: syndyk masy upadłości A. W.), jak i M. A. W. nie posiadali statusu strony w ww. postępowaniu administracyjnym. Stroną była Z. sp. z o.o. w likwidacji, w związku z powyższym nie mają oni umocowania prawnego w sprawie złożenia wniosków o stwierdzenie nieważności decyzji [...]. Ponadto, zgodnie z art. 144 Prawa upadłościowego syndyk masy upadłościowej występuje w miejsce upadłego w postępowaniach administracyjnych dotyczących masy upadłości. Decyzja nr [...] określała przypadającą do zwrotu kwotę dofinansowania, termin od którego naliczone zostaną odsetki oraz sposób zwrotu środków spółce Z. sp. z o.o., a więc nie dotyczyła masy upadłości A. W.. Tym samym nie ma podstawy prawnej do tego, aby syndyk masy upadłości A. W. mógł być uznany za stronę w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji [...]. Na postanowienie organu z 14 maja 2025 r., reprezentowani przez pełnomocnika, skarżący wnieśli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach. Zarzucili rażące naruszenie: 1/ przepisów postępowania, a to art. 28 k.p.a. w zw. z art. 157 § 1 i 2 k.p.a. poprzez ich błędną wykładnię i w konsekwencji bezzasadne zastosowanie art. 61a § 1 k.p.a. polegające na utrzymaniu w mocy postanowienia nr [...] Zarządu Województwa z 4 grudnia 2024 r. odmawiającego wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji nr [...] Zarządu Województwa z 10 sierpnia 2022 r. określającej spółce Z. sp. z o.o. z siedzibą w Ł. kwotę środków przypadającą do zwrotu jako zwrot dofinansowania ze środków Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, udzielonego w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Ś. na lata 2014-2020, na podstawie umowy o dofinansowanie nr [...], uznając że wnioskodawcy, tj. A. W., syndyk masy upadłości A. W. prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą A. W. P. Produkcyjno-Handlowo- Usługowe "W." oraz M. W. nie są stroną postępowania, podczas gdy w realiach sprawy ww., jako byli członkowie zarządu spółki, wobec której wydano decyzję dotkniętą sankcją nieważności, a która to decyzja może rodzić ich subsydiarną odpowiedzialność, mają interes prawny we wszczęciu postępowania, a nadto mając na uwadze forsowaną przez organ koncepcję, jakoby wierzytelność o zwrot kwoty dofinansowania (a zarazem subsydiarna odpowiedzialność byłych członków zarządu) powstała "z dniem zaistnienia nieprawidłowości" (tj. przed dniem ogłoszenia upadłości A. W.), wierzytelność z tytułu zwrotu weszłaby do masy upadłości, a zatem syndyk posiada legitymację do wniesienia skargi w sprawie; 2/ przepisów postępowania, a to art. 28 k.p.a. w zw. z art. 157 § 1 i 2 k.p.a. w zw. z art. 6 k.p.a. w zw. z art. 7 k.p.a. w zw. z art. 8 k.p.a. poprzez ich błędną wykładnię i w konsekwencji zaniechanie rozważenia wszczęcia z urzędu postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji nr [...] Zarządu Województwa z 10 sierpnia 2022 r., podczas gdy organy administracji publicznej są zobligowane działać na podstawie przepisów prawa oraz stać na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmować wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli, a poprzez zaniechanie wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji wydanej dotkniętej sankcją nieważności organ (oraz jego pracownicy) dopuścił się sui generis niedopełnienia obowiązków, zatem w realiach sprawy wręcz obowiązkiem organu (w szczególności, że kwestia ta była podnoszona przez pełnomocnika skarżących) było zajęcie stanowiska i wskazanie z jakich przyczyn uważa, że pozostawienie w obrocie prawnym decyzji dotkniętej sankcją nieważności nie narusza interesu państwa, obywateli oraz powszechnie obowiązujących norm prawnych (także rangi konstytucyjnej); 3/ przepisów postępowania, a to art. 61 a § 1 k.p.a. w zw. z art. 28 k.p.a. w zw. z art. 66b ust. 2 ustawy z 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1270; z późn. zm.) poprzez ich błędną wykładnię polegającą na uznaniu, że członkowie zarządu spółki, która została wykreślona z rejestru (Z. sp. z o.o. z siedzibą w Ł.), a która jest adresatem decyzji dotkniętej sankcją nieważności - zobowiązującej do zwrotu środków przeznaczonych na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich oraz innych należności związanych z realizacją projektów finansowanych z udziałem tych środków, a także odsetek od tych środków i od tych należności, uzyskanych na podstawie umowy o dofinansowanie nr [...] będącej prejudykatem dla prowadzenia wobec członków zarządu postępowania "w sprawie solidarnej odpowiedzialności członków zarządu za zaległe zobowiązania Z. Sp. z o.o. ( . . .)" nie legitymują się statusem "strony" uprawnionej do złożenia wniosku o stwierdzenie nieważności tej decyzji, podczas gdy stroną postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności konkretnego aktu będzie nie tylko strona postępowania zwykłego, zakończonego wydaniem kwestionowanej decyzji, lecz również każdy czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczyć mogą skutki stwierdzenia nieważności takiej decyzji, a stwierdzenie istnienia interesu prawnego wymaga ustalenia związku o charakterze materialnoprawnym pomiędzy obowiązującą normą prawa a sytuacją prawną konkretnego podmiotu prawa, który w sprawie ewidentnie występuje; 4/ przepisów postępowania, a to art. 61a § 1 k.p.a. w zw. z art. 157 § 1 i 2 k.p.a. w zw. z art. 28 k.p.a. poprzez ich błędną wykładnię i w konsekwencji bezzasadne niezastosowanie polegające na przyjęciu, że w sprawie, zgodnie z art. 157 ust. 2 k.p.a. "Postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu.", a "wszczęcie postępowania z urzędu następuje tylko i wyłącznie z woli Organu, a przepisy prawa nie nakazują przedstawiania Stronom uzasadnienia nie wszczęcia postępowania z urzędu (por. wyrok WSA w Kielcach I Sa/Ke 347/24 z dnia 24 października 2024r.).", podczas gdy w realiach sprawy pozostawienie w obrocie prawnym decyzji dotkniętej sankcją nieważności rażąco narusza interes państwa, obywateli oraz powszechnie obowiązujące normy prawne (także rangi konstytucyjnej), co obliguje organ do podjęcia z urzędu wszelkich czynności, by w obrocie funkcjonowały wyłącznie orzeczenia, które z procesowego i materialnoprawnego punktu widzenia nie są nieważne, a nadto (i przede wszystkim) instytucja stwierdzenia nieważności decyzji służyć ma wzruszeniu decyzji dotkniętych sankcją nieważności, do katalogu których zalicza się wydanie decyzji względem spółki uprzednio wykreślonej z rejestru przedsiębiorców, a także w sytuacji, gdy postępowanie prowadzone było wobec podmiotu, którego organ odpowiedzialny za reprezentację (zarząd) nie był w ogóle obsadzony, a to obligowało do zawieszenia postępowania; 5/ przepisów postępowania, a to art. 15 k.p.a. w zw. z art. art. 138 k.p.a. w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 140 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. poprzez zaniechanie ponownego rozpoznania sprawy przez organ odwoławczy i ograniczenie się jedynie do powielenia uzasadnienia rozstrzygnięcia organu I instancji, w tym całkowite zaniechanie wywiązania się z obowiązku odniesienia się do zarzutów stawianych rozstrzygnięciu organu I instancji i braku uzasadnienia dlaczego organ II instancji nie uznaje ich za zasadne lub niezasadne oraz zaniechanie podjęcia jakichkolwiek czynności dowodowych celem przeprowadzenia uzupełniającego postępowania dowodowego i zgromadzenia kompletnego materiału dowodowego w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy w postępowaniu administracyjnym, co stanowi rażące naruszenie zasady dwuinstancyjności postępowania, zgodnie z którą organ II instancji jest zobowiązany do przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości, co w niniejszej sprawie nie miało miejsca; 6/ przepisów postępowania, a to art. 107 § 1 pkt 6 k.p.a. w zw. z art. 107 § 1 i 3 k.p.a. w zw. z art. 11 k.p.a. w zw. z art. 9 k.p.a. w zw. z art. 8 § 1 k.p.a. w zw. z art. 140 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. poprzez sporządzenie uzasadnienia postanowienia w sposób zdawkowy, minimalistyczny, nie odpowiadający wymogom stawianym przez przepisy postępowania administracyjnego, m.in. poprzez zaniechanie szczegółowego wyjaśnienia przyczyn, dla których organ podjął zaskarżone rozstrzygnięcie oraz niewyjaśnienie przesłanek, którymi organ kierował się przy załatwieniu sprawy, aby w ten sposób w miarę możności doprowadzić do wykonania przez stronę postanowienia bez potrzeby stosowania środków przymusu oraz braku wskazania dowodów, na których oparł się organ wydając przedmiotowe rozstrzygnięcie; a nadto poprzez zaniechanie odniesienia się do wszystkich zarzutów podnoszonych we wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy (który to obowiązek wynika z powszechnie obowiązujących przepisów postępowania, a który to brak prawidłowego odniesienia się przez organ do zarzutów zawartych we wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy stanowi naruszenie prawa procesowego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a samo naruszenie z uwagi na jego charakter (w tym skalę zaniechań ze strony organu II instancji) uzasadnia twierdzenie, że Zarząd Województwa działając jako organ II instancji, zaniechał ponownego rozpoznania sprawy z uwzględnieniem zarzutów zawartych we wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy, co winno znaleźć odzwierciedlenie w uzasadnieniu postanowienia; 7/ przepisów postępowania, a to art. 183 § 1 i 2 k.p.a. w zw. z art. 7 k.p.c. poprzez zaniechanie zawiadomienia prokuratora przez organ (Zarząd Województwa Ś.) o wszczęciu postępowania oraz o toczącym się postępowaniu, pomimo złożenia w tym przedmiocie wniosku, a nadto nierozpoznanie wniosku o zawiadomienie prokuratora w trybie art. 183 § 1 i 2 k.p.a. o toczącym się postępowaniu, na skutek czego doszło do rażącego naruszenia interesu społecznego i słusznego interesu obywateli oraz sui generis niedopełnienia obowiązku stania na straży praworządności; 8/ przepisów postępowania, a to art. 8 k.p.a. w zw. z art. 9 k.p.a. w zw. z art. 11 w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. poprzez zaniechanie przez organy wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogły mieć wpływ na ustalenie praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania, polegające na przeprowadzeniu postępowania w sposób naruszający zaufanie obywateli do władzy publicznej, podczas gdy nie sposób ustalić na podstawie jakich dokładnie dowodów postanowienie zostało podjęte oraz na nienależytym uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia z uwagi za zawarcie w nim zbyt ogólnych stwierdzeń, co uniemożliwia realizację zasady pogłębienia zaufania obywateli do organów państwa, a także poprzez niedostateczne wyjaśnienie podstaw faktycznych oraz prawnych i przesłanek utrzymania w mocy zaskarżonego postanowienia organu I instancji; 9/ przepisów postępowania, a to art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 w zw. z art. 80 w zw. z art. 81 k.p.a. w zw. z art. 84 k.p.a. poprzez zaniechanie przeprowadzenia z urzędu wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli, wybiórczego zgromadzenia i dowolnego rozpatrzenia materiału dowodowego, naruszającego zasady logiki i doświadczenia życiowego, które doprowadziły do błędnych ustaleń, że byli członkowie zarządu zlikwidowanej spółki oraz syndyk masy upadłości jednego z ww. nie legitymują się statusem strony, podczas gdy są to osoby posiadające "interes prawny" w złożeniu wniosku, a wierzytelność o zwrot kwoty dofinansowania wobec byłego członka zarządu ma rzekomo powstawać już w dniu "wystąpienia nieprawidłowości", a zatem weszłaby do masy upadłości; 10/ art. 27 § 1 k.p.a., art. 9 ust. 1 pkt 2 oraz art. 9 ust. 2 pkt 9 ustawy z 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020 (Dz. U. z 2020 r. poz. 818, z późn. zm.), art. 43 ust. 1 i art. 46 ust. 1 ustawy z 5 czerwca 1998 r. o samorządzie województwa (Dz. U. z 2024 r. poz. 566) poprzez ich błędne zastosowanie i odmowę wyłączenia Członków Organu Kolegialnego Zarządu Województwa w osobach: R. J. - Marszałek Województwa Ś., G. S. - W. Województwa Swiętokrzyskiego, M. B. - W. Województwa Ś., A. P. - C. Zarządu Województwa, A. K. - C. Zarządu Województwa w postępowaniu dotyczącym ponownego rozpatrzenia sprawy zakończonej postanowieniem [...] Zarządu Województwa z 4 grudnia 2024 roku w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji nr [...] Zarządu Województwa z 10 sierpnia 2022 r., z uwagi na rzekomy brak zaistnienia przesłanki określonej w art. 24 § 3 k.p.a., podczas gdy w realiach sprawy, mając na uwadze całokształt działań i zaniechań ww. wyłączenie Członków Organu Kolegialnego Zarządu Województwa (...) jest wręcz obligatoryjne i powinno nastąpić z urzędu, a to w konsekwencji skutkowało bezzasadnym niezastosowaniem art. 26 § 2 i 3 k.p.a. Przy tak sformułowanych zarzutach, wnieśli o: 1/uchylenie zaskarżonego postanowienia [...] Zarządu Województwa z 14 maja 2025 roku oraz poprzedzającego go postanowienia nr [...] Zarządu Województwa z 4 grudnia 2024 r. odmawiającego wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji nr [...] Zarządu Województwa z 10 sierpnia 2022 r. określającej spółce Z. sp. z o.o. z siedzibą w Ł. kwotę środków przypadającą do zwrotu jako zwrot dofinansowania ze środków Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, udzielonego w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Ś. na lata 2014-2020, na podstawie umowy o dofinansowanie nr [...] oraz nakazanie organowi wszczęcie postępowania i wydanie merytorycznego rozstrzygnięcia po przeprowadzeniu postępowania; względnie 2/ uchylenie zaskarżonego postanowienia [...] Zarządu Województwa z 14 maja 2025 roku utrzymującego w mocy postanowienie nr [...] Zarządu Województwa z 4 grudnia 2024 r. odmawiające wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji nr [...] Zarządu Województwa z 10 sierpnia 2022 r. określającej spółce Z. sp. z o.o. z siedzibą w Ł. kwotę środków przypadającą do zwrotu jako zwrot dofinansowania ze środków Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, udzielonego w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Ś. na lata 2014-2020, na podstawie umowy o dofinansowanie nr [...] oraz przekazanie sprawy organowi II instancji do ponownego rozpoznania; 3/ nakazanie Organowi - Zarządowi Województwa wszczęcie przez Organ, z urzędu lub na wniosek, postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji nr [...] Zarządu Województwa z 10 sierpnia 2022 r. określającej spółce Z. sp. z o.o. z siedzibą w Ł. kwotę środków przypadającą do zwrotu jako zwrot dofinansowania ze środków Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, udzielonego w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Ś. na lata 2014-2020, na podstawie umowy o dofinansowanie nr [...], albowiem decyzja ta została "skierowana do osoby niebędącej stroną w sprawie" i w konsekwencji została wydana "z rażącym naruszeniem prawa", tj. z uwagi na zaktualizowanie się przesłanek z art. 156 § 1 pkt 2 i 4 k.p.a. oraz zawiadomienia prokuratora przez Organ (Zarząd Województwa Ś.) o wszczęciu postępowania oraz o toczącym się postępowaniu w przypadku, gdy Organ uzna udział prokuratora w postępowaniu za potrzebny (por. art. 183 1 i 2 k.p.a.); 4/ orzeczenie, że zaskarżone postanowienie zostało wydane z rażącym naruszeniem przepisów; 5/ zasądzenie od organu kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw w oparciu o art. 200 p.p.s.a.; 6/ przeprowadzenie na podstawie art. 106 3 p.p.s.a. uzupełniającego dowodu z: a/ zeznań: stron, A. W., K. P., Ł. R., A. J., mgr inż. P. S., J. R., M. S., M. C., J. S., G. T., dr inż. A. C., G. A., H. T., K. E., L. G., Ł. B., R. M., R. D., S. B., S. M., S. P., T. D., Z. J., L. Z., R. S., D. T., P. E., S. M., S. M., S. J., R. W., K. W., A. U.; b/ wszystkich dokumentów zgromadzonych w aktach Krajowego Rejestru Sądowego Rejestru Przedsiębiorców prowadzonych dla spółki Z. sp. z o.o. z siedzibą w Ł. - dla ustalenia daty pełnienia przez każdą ze stron funkcji w organach spółki Z. sp. z o.o., braku podstaw wydania decyzji o "Odpowiedzialności podatkowej członków zarządu spółek kapitałowych za zaległości podatkowe", - wszystkie na fakt, iż decyzja nr [...] Zarządu Województwa z 10 sierpnia 2022 r. określająca spółce Z. sp. z o.o. z siedzibą w Ł. kwotę środków przypadającą do zwrotu jako zwrot dofinansowania ze środków Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, udzielonego w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Ś. na lata 2014-2020, na podstawie umowy o dofinansowanie nr [...] jest dotknięta sankcją nieważności, a wnioskodawcy legitymują się interesem prawnym we wszczęciu postępowania. W uzasadnieniu skarżący przedstawili obszerne i szczegółowe uzasadnienie zarzutów skargi. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Na etapie postępowania sądowego udział w nim zgłosiła P. K.. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje: Na podstawie art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2024 r., poz. 1267) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2024 r., poz. 935, dalej: p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości albo w części następuje w przypadku stwierdzenia przez sąd naruszenia przepisów prawa materialnego, jeżeli miało ono wpływ na wynik sprawy, lub naruszenia przepisów prawa procesowego, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a także dając podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a.). Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Realizując wyżej określone granice kontroli, sąd stwierdził, że skarga zasługiwała na uwzględnienie, ponieważ zaskarżone postanowienie narusza prawo. Przedmiotem kontroli sądu było postanowienie wydane w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji w przedmiocie określenia Z. sp. z o.o. w Ł. przypadającą do zwrotu kwotę dofinansowania, termin od którego naliczane są odsetki oraz sposób zwrotu środków (decyzja organu z 10 sierpnia 2022 r. nr [...]). Z wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzji wystąpiła M. W. oraz syndyk masy upadłości A. W.. Organ odmawiając wszczęcia postępowania, stwierdził, że wnioskodawcy nie posiadali statusu strony w postępowaniu toczącym się wobec Z. sp. z o.o. w likwidacji w Ł., w związku z czym nie mają umocowania prawnego w sprawie złożenia wniosków o stwierdzenie nieważności decyzji [...] (s. 15 zaskarżonego postanowienia). Ponadto, ww. decyzja nie dotyczyła masy upadłości A. W. (s. 16 zaskarżonego postanowienia). Z tymi twierdzeniami nie sposób się zgodzić. Z treści art. 28 k.p.a. wynika, że stroną postępowania administracyjnego jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Natomiast art. 157 § 2 k.p.a. stanowi, że postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu. Ponadto, stosownie do treści art. 61a § 1 k.p.a. wynika, że gdy żądanie, o którym mowa w art. 61, zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Przepis art. 61 § 5 stosuje się odpowiednio. Jedyną stroną zakończonego wydaniem decyzji z 10 sierpnia 2022 r. nr [...] postanowienia była Z. sp. z o.o. w likwidacji w Ł.. Zgodnie z utrwalonym już orzecznictwem sądowoadministracyjnym nie zawsze musi zachodzić tożsamość między podmiotami w postępowaniu zwykłym i w postępowaniu, którego przedmiotem jest stwierdzenie nieważności decyzji. To przedmiot decyzji badanej określa krąg podmiotów będących stroną postępowania zarówno zwykłego, jak i prowadzonego w tzw. trybie "nieważnościowym". Przy interpretacji pojęcia "strony" postępowania nieważnościowego należy wziąć pod uwagę taką interpretację art. 28 k.p.a., która nie utożsamia zakresu pojęcia strony postępowania o stwierdzenie nieważności z pojęciem strony postępowania "zwykłego" prowadzącego do wydania badanej decyzji. Stroną w postępowaniu w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji będzie każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy decyzja administracyjna, której żąda weryfikacji lub która jest przedmiotem weryfikacji w postępowaniu wszczętym z urzędu, w tym każdy, którego interesu prawnego lub obowiązku mogą dotyczyć skutki stwierdzenia nieważności decyzji (por. wyrok NSA z: 29 maja 2020 r., I OSK 1892/19; 24 maja 2023 r., I OSK 3341/19; dostępne w CBOSA na stronie internetowej orzeczenia.nsa.gov.pl). Stwierdzić zatem należy, że stronami postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności są nie tylko strony postępowania trybu zwykłego, lecz także osoby, których interesu prawnego lub obowiązku mogą dotyczyć skutki stwierdzenia nieważności decyzji. Ze złożonego w toku postępowania prowadzonego w przedmiocie solidarnej odpowiedzialności byłych członków zarządu zlikwidowanej Z. sp. z o.o. w Ł. wniosku skarżących wynika, że wydana wobec Z. sp. z o.o. w likwidacji w Ł. decyzja z 10 sierpnia 2022 r. nr [...] jest źródłem zobowiązania skarżących jako byłych członków zarządu tej spółki i w razie stwierdzenia nieważności tej decyzji odpadną wszelkie przesłanki do prowadzenia wobec nich tegoż postępowania. Należy podkreślić, że wydana 5 lutego 2025 r. decyzja nr [...] orzekająca o solidarnej odpowiedzialności członków zarządu zlikwidowanej Z. sp. z o.o. w Ł. została skierowana do stron postępowania: M. W. oraz syndyka masy upadłości A. W., co potwierdził na rozprawie 27 listopada 2025 r. pełnomocnik organu. Pełnomocnik organu wskazał także, że organ uchylił decyzję nr [...] w części dotyczącej M. W. i umorzył postępowanie w tym zakresie z uwagi na to, że w dacie powstania nieprawidłowości M. W. nie była członkiem zarządu spółki Z.. Z powyższego wynika, że co najmniej syndyk masy upadłości A. W. miał interes prawny w tym, by zainicjować postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji z 10 sierpnia 2022 r. nr [...]. Sąd orzekający w niniejszej sprawie podzielił przy tym wyrażony w uzasadnieniu wydanego w tym samym składzie sądu wyroku z 17 lipca 2025 r. (I SA/Ke 184/25) pogląd, że treść art. 66b ust. 1 ustawy z 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (obecnie t.j. Dz. U. z 2025 r. poz. 1483, dalej: u.f.p.) nakazuje przyjąć, że warunkiem wydania decyzji wobec osoby trzeciej za zobowiązania do zwrotu środków, o których mowa w art. 60 pkt 6 u.f.p. (w realiach sprawy skarżących) jest uprzednie wydanie decyzji, o której mowa w art. 189 ust. 3b u.f.p., albo decyzji, o której mowa w art. 207 ust. 9 u.f.p. (w okolicznościach sprawy wydanie decyzji wobec beneficjenta - Z. sp. z o.o. w likwidacji w Ł.). Zgodnie bowiem z treścią art. 66b ust. 1 u.f.p. decyzję o odpowiedzialności osób trzecich za zobowiązania do zwrotu środków, o których mowa w art. 60 pkt 6, wydaje się przed upływem pięciu lat od końca roku kalendarzowego, w którym decyzja, o której mowa w art. 189 ust. 3b, albo decyzja, o której mowa w art. 207 ust. 9, stała się ostateczna. Mimo deklaratoryjnego charakteru takiej decyzji, nie może ulegać wątpliwości, że decyzja taka winna zaistnieć w obrocie prawnym w celu skonkretyzowania, a następnie wyegzekwowania od beneficjenta obowiązku zwrotu dofinansowania. Wydanie na podstawie art. 207 ust. 9 u.f.p. decyzji wobec Z. sp. z o.o. w likwidacji w Ł. niewątpliwie stanowiło podstawę do orzeczenia o odpowiedzialności członka zarządu - skarżących (M. W. i syndyka masy upadłości A. W., a ostatecznie syndyka masy upadłości A. W.) z tytułu zwrotu dofinansowania. Idąc dalej, należy stwierdzić, że nie można orzec o odpowiedzialności tych osób za zaległość spółki (beneficjenta) w zakresie zwrotu uzyskanych przez tę spółkę środków, określonych w decyzji wydanej wobec spółki, jeśli decyzja ta utraciłaby swój byt prawny. W takiej bowiem sytuacji odpadłaby podstawa orzeczenia o odpowiedzialności członka zarządu za zaległości spółki z omawianego tytułu. Zatem stwierdzenie nieważności decyzji z 10 sierpnia 2022 r. nr [...] wydanej wobec Z. sp. z o.o. w likwidacji w Ł. wyłączałoby odpowiedzialność byłych członków zarządu tej spółki za stwierdzone w decyzji zobowiązanie. W konsekwencji w okolicznościach niniejszej sprawy co najmniej syndyk masy upadłości A. W. miał interes prawny do zainicjowania postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji z 10 sierpnia 2022 r. nr [...] wydanej dla Z. sp. z o.o. w likwidacji w Ł., będącej źródłem jego odpowiedzialności w świetle art. 66b ust. 1 u.f.p. Naruszenie przez organ art. 28 k.p.a., art. 61a § 1 k.p.a., art. 157 § 2 k.p.a. w zw. z art. 66b ust. 1 u.f.p. determinowało uchylenie zapadłych w sprawie rozstrzygnięć organu. Rozpatrując ponownie sprawę, organ weźmie pod uwagę powyższą ocenę prawną i rozważania sądu. Sąd nie uwzględnił wniosku pełnomocnika skarżących o odroczenie rozprawy. Stosownie bowiem do treści art. 109 p.p.s.a. rozprawa ulega odroczeniu, jeżeli sąd stwierdzi nieprawidłowość zawiadomienia którejkolwiek ze stron albo jeżeli nieobecność strony lub jej pełnomocnika jest wywołana nadzwyczajnym wydarzeniem lub inną znaną sądowi przeszkodą, której nie można przezwyciężyć, chyba że strona lub jej pełnomocnik wnieśli o rozpoznanie sprawy w ich nieobecności. Żadna z tych okoliczności, w ocenie sądu, nie wystąpiła. Odroczenie rozprawy w świetle tego przepisu jest sytuacją wyjątkową i nadzwyczajną i ocena tego, czy zachodzą uzasadnione podstawy do odroczenia rozprawy, należy każdorazowo do sądu. Jest to kolejny wniosek o odroczenie rozprawy wyartykułowany w podobny sposób (telefonicznie do sekretariatu Wydziału I WSA w Kielcach), przywołujący podobne okoliczności niestawiennictwa (15 października 2025 r. awaria samochodu, 27 listopada 2025 r. utknięcie w korku drogowym z uwagi na kolizję na drodze). Zaznaczyć w tym miejscu należy, że co do zasady obecność na rozprawie nie jest obowiązkowa. Ponadto fachowy pełnomocnik zobowiązany jest do dołożenia należytej staranności, by postępowanie sądowe przebiegało sprawnie. Skoro 15 października 2025 r. wystąpiła przeszkoda w dotarciu do sądu, a sąd uwzględnił z tego powodu wniosek o odroczenie, to pełnomocnik nie powinien dopuścić do ponownej niemożności wzięcia udziału w rozprawie z powodu trudności w dotarciu na czas do sądu. Nie może ujść uwadze również to, że adw. T. F. działa z substytucji adw. M. N., a więc skarżący są reprezentowani przez dwóch fachowych pełnomocników. Niemożność stawiennictwa jednego, nie wykluczała więc stawiennictwa drugiego. Na podstawie art. 106 § 3 p.p.s.a. sąd odmówił przeprowadzenia dowodów zawnioskowanych w skardze. W pierwszej kolejności zaznaczyć trzeba, że w postępowaniu przed sądem administracyjnym postępowanie dowodowe może być prowadzone tylko jako postępowanie uzupełniające, ograniczone do dowodów z dokumentów. Przeprowadzenie jakichkolwiek innych dowodów poza dowodami z dokumentów (tj. dowodu z zeznań świadka, przesłuchania stron, opinii biegłego czy też oględzin) jest niedopuszczalne, co w sposób oczywisty wykluczało przeprowadzenie dowodu określonego w pkt 6 lit. a zawartego we wnioskach skargi (s. 7 skargi). Ponadto, celem postępowania dowodowego, o którym mowa w art. 106 § 3 p.p.s.a. jest jedynie ocena, czy organy prawidłowo ustaliły stan faktyczny i czy prawidłowo zastosowały przepisy prawa materialnego do poczynionych ustaleń. To zaś oznacza, że w postępowaniu przed sądem administracyjnym kontrola aktów administracyjnych odbywa się na podstawie akt sprawy (art. 133 § 1 p.p.s.a.), tj. na podstawie ustalonego w sprawie stanu faktycznego i zgromadzonego materiału dowodowego, a zatem co do zasady nie jest możliwe prowadzenie postępowania dowodowego przed sądem administracyjnym, który kontrolę legalności opiera na materiale dowodowym zgromadzonym w postępowaniu przed organem administracji wydającym zaskarżone rozstrzygnięcie. Innymi słowy postępowanie dowodowe przed sądem administracyjnym nie może zmierzać do rozpatrzenia sprawy, w tym ustalania stanu faktycznego sprawy. W postępowaniu przed sądem administracyjnym strona nie może oczekiwać, iż sąd będzie prowadził postępowanie dowodowe i ustalał stan faktyczny sprawy. A tak byłoby w niniejszej sprawie, w przypadku przyprowadzenia dowodów określonych w pkt 6 lit. b zawartym we wnioskach skargi (s. 7-8 skargi). Mając na uwadze powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a. oraz art. 135 p.p.s.a. uchylił zarówno zaskarżone, jak i poprzedzające go, postanowienie organu. O kosztach postępowania Sąd orzekł w pkt 2 sentencji wyroku na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 w zw. z art. 202 § 2 p.p.s.a., uwzględniając wysokość uiszczonego wpisu od skargi (200 zł) oraz wysokość wynagrodzenia pełnomocnika skarżącego będącego adwokatem (480 zł), stosownie do § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2023 r. poz. 1964; z późn. zm.).