I SA/Ke 339/17

PostanowienieWSA w Kielcach2017-07-07

Skład orzekający: Agnieszka Karyś-Adamczyk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy syndykowi masy upadłości przysługuje prawo pomocy w zakresie częściowym (zwolnienie od kosztów sądowych) w postępowaniu sądowo-administracyjnym, jeśli spółka posiada na rachunku bankowym środki wielokrotnie przewyższające wysokość wpisu sądowego od skargi?
Ratio decidendi
Syndykowi masy upadłości nie przysługuje prawo pomocy w zakresie częściowym, gdy spółka posiada na rachunku bankowym środki pieniężne znacznie przewyższające wysokość wpisu sądowego od złożonej skargi. W takiej sytuacji nie można stwierdzić, że podmiot skarżący nie dysponuje dostatecznymi środkami na poniesienie kosztów postępowania. Prawo pomocy jest instytucją wyjątkową, stosowaną, gdy wnioskodawca obiektywnie nie jest w stanie ponieść kosztów, a nie gdy brak możliwości uiszczenia kosztów jest subiektywnym przekonaniem strony.
Stan faktyczny
Syndyk masy upadłości Zakładów Wyrobów K. M. S.A. w K. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. o pozostawieniu odwołania bez rozpatrzenia. Wraz ze skargą syndyk złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych, uzasadniając go trudną sytuacją finansową spółki w postępowaniu upadłościowym. Syndyk wykazał posiadanie znacznych aktywów, ale również wysokie zobowiązania i stratę za ostatni rok obrotowy, a także ujemny stan rachunków bankowych na dzień złożenia wniosku.
Rozstrzygnięcie
Oddalono wniosek Syndyka masy upadłości Zakładów Wyrobów K. M. S.A. w K. o zwolnienie od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 7 lipca 2017 roku Starszy Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach Agnieszka Karyś-Adamczyk po rozpoznaniu w dniu 7 lipca 2017 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku Syndyka masy upadłości Zakładów Wyrobów K. M. S.A. w K. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi Syndyka masy upadłości Zakładów Wyrobów K. M. S.A. w K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie pozostawienia odwołania bez rozpatrzenia p o s t a n a w i a oddalić wniosek. Syndyk masy upadłości Zakładów Wyrobów K. M. S.A. w K. w skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K.z [...] r. w przedmiocie pozostawienia odwołania bez rozpatrzenia zawarł wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych. Wniosek złożony na urzędowym formularzu Syndyk uzasadnia wysokością opłaty sądowej, która w jego ocenie z uwagi na wartość przedmiotu sporu będzie wysoka, a w związku z toczącym się postępowaniem upadłościowym skarżący nie dysponuje tak dużymi rezerwami środków finansowych. Syndyk wskazał wysokość kapitału zakładowego, majątku lub środków finansowych w kwocie 7 000 000,00 zł, wartość środków trwałych (według bilansu za ostatni rok) w kwocie 1 613 981,51 zł oraz stratę za ostatni rok obrotowy według bilansu w kwocie 3 654,78 zł. Wykazał stan rachunków bankowego strony skarżącej na dzień złożenia wniosku w kwocie – 900 000,00 zł. Ponadto Syndyk wskazał stan środków na koniec 2016 r. w kwocie 984 644,42 zł, zobowiązania w kwocie 8 746 055,43 zł, koszty/wydatki w kwocie 728 693,99 zł, przychody w kwocie 725 039,21 zł. Rozpoznając wniosek zważyć należało, co następuje: Zasadą postępowania sądowoadministracyjnego jest - zgodnie z art. 199 ustawy z 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz.U.2016.718) dalej ustawa p.p.s.a. ponoszenie przez strony kosztów postępowania związanych ze swym udziałem w sprawie. Przyznanie prawa pomocy ze środków publicznych jest instytucją wyjątkową i następuje tylko w przypadkach określonych w cytowanej ustawie, po spełnieniu przez stronę określonych przesłanek. Przesłanki te są każdorazowo odnoszone do stanu majątkowego strony ubiegającej się o przyznanie rzeczonego prawa. Treść i warunki przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym określa art. 245 § 3 i art. 246 § 2 pkt 2 ustawy p.p.s.a. W myśl art. 245 § 3 ustawy p.p.s.a. prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym, zgodnie z art. 246 § 2 pkt 2 ustawy p.p.s.a, może być przyznane osobie prawnej, a także innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. W tym miejscu należy zauważyć, iż przywołany przepis stanowi odstępstwo od generalnej zasady odpłatności wymiaru sprawiedliwości obowiązującej w postępowaniu przed wojewódzkim sądem administracyjnym, zatem jego stosowanie może mieć miejsce jedynie w takich sytuacjach, kiedy uzasadnione jest zapewnienie stronie skarżącej będącej osobą prawną – prawa do sądu pod warunkiem, iż ta wykaże, tj. udowodni w sposób wystarczająco przekonujący istnienie okoliczności uzasadniających zwolnienie jej z obowiązku uiszczania należnych w sprawie kosztów sądowych. Odnosząc przywołaną wyżej regulację prawną do realiów rozpoznawanej sprawy stwierdzić należy, że brak jest podstaw do uwzględnienia zgłoszonego żądania. Na obecnym etapie postępowanie sądowego konieczne koszty sądowe ograniczają się do uiszczenie wpisu od wniesionej skargi, który stosownie do § 2 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193 ze zm.) w niniejszej sprawie winien wynieść kwotę 100,00 zł. W tym miejscu należy zatem skonstatować, że fakt posiadania przez spółkę na rachunku bankowym środków pieniężnych w wysokości 900 000,00 tj. w kwocie wielokrotnie przekraczającej wysokość wpisu sądowego od wniesionej skargi, uniemożliwia przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Powyższe wskazuje bowiem, że podmiot skarżący dysponuje środkami pieniężnymi, których wysokość znacznie przewyższa wysokość kosztów sądowych sprowadzających się obecnie do wpisu od złożonej skargi, tym samym nie można stwierdzić, że nie posiada on dostatecznych środków na poniesienie kosztów postępowania. Uwzględniając powołane wyżej okoliczności negatywnie ocenić należy próbę przeniesienia na Skarb Państwa kosztów postępowania sądowego, bowiem możliwość przyznania prawa pomocy dotyczy sytuacji, gdy wnioskodawca nie jest w stanie obiektywnie ponieść kosztów postępowania, a nie takich, w których brak możliwości uiszczenia kosztów sądowych jest subiektywnym przekonaniem strony o braku możliwości uiszczenia takich kosztów. Z tych względów orzeczono jak w sentencji postanowienia na podstawie art. 245 § 3, § 4, art. 246 § 2 pkt 2 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło