I SA/Ke 340/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirosław Surma, Sędziowie Sędzia WSA Maria Grabowska (spr.),, Sędzia WSA Danuta Kuchta, Protokolant Starszy sekretarz sądowy Anna Adamczyk, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 27 listopada 2008r. sprawy ze skargi K. S. na postanowienie Dyrektora Izby Celnej w K. z dnia [...]. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego 1. stwierdza nieważność zaskarżonego postanowienia, 2. określa, że zaskarżone postanowienie nie może być wykonane w całości. I SA/Ke 340/08 Uzasadnienie Postanowieniem z dnia [...] nr [...] Dyrektor Izby Celnej w K., po rozpatrzeniu odwołania K. S. od decyzji z dnia [...] stwierdzającej nadpłatę w podatku akcyzowym z tytułu sprowadzenia na polski obszar celny samochodu osobowego marki Peugeot 306, umorzył postępowanie odwoławcze jako bezprzedmiotowe. Jako podstawę rozstrzygnięcia wskazał przepisy art. 216, art. 218 oraz 208 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa. W motywach wskazał, że w wyniku weryfikacji zgłoszenia celnego, którego przedmiotem był samochód osobowy marki Peugeot 306, organ celny uznał zadeklarowaną przez K. S. wartość celną towaru za niewiarygodną i decyzją z dnia [...]określił kwotę wynikającą z długu celnego. Decyzja została utrzymana w mocy przez Prezesa Głównego Urzędu Ceł. Wyrokiem z dnia 15 marca 2004r. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję Prezesa Głównego Urzędu Ceł oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji. Naczelnik Urzędu Celnego w K. umorzył prowadzone postępowanie jako bezprzedmiotowe. Decyzjami z dnia [...] nr [...]Naczelnik Urzędu Celnego w K. określił prawidłową wysokość podatku akcyzowego oraz podatku VAT od wprowadzonego na polski obszar celny samochodu osobowego marki Peugeot 306, zaś z dnia [...] znak [...] stwierdził nadpłatę w podatku akcyzowym. Następnie decyzją z dnia [...]. znak [...] ponownie określił nadpłatę w podatku akcyzowym od tego samego pojazdu. Od powyższego rozstrzygnięcia K. S. złożył w dniu 22 kwietnia 2008r. odwołanie. Po przekazaniu odwołania organowi odwoławczemu, Dyrektor Izby Celnej w K. wszczął z urzędu postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w K. i uznając, że zachodzi przesłanka z art. 247 § 1 Ordynacji podatkowej, decyzją z dnia [...]. nr [...]stwierdził jej nieważność. W związku z wyeliminowaniem decyzji będącej przedmiotem odwołania, Dyrektor Izby Celnej w K. stwierdzając bezprzedmiotowość postępowania odwoławczego na podstawie art. 208 § 1 Ordynacji podatkowej umorzył zaskarżonym postanowieniem postępowanie odwoławcze K. S. wniósł skargę na powyższe rozstrzygnięcie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach. W jej motywach podniósł, ze organy celne nie miały podstaw do zakwestionowania wartości samochodu osobowego marki Peugeot 306, co do którego dysponował fakturą zakupu wystawioną przez firmę francuską M. Zarzucił, że sprawa zwrotu nadpłaty podatku akcyzowego i VAT trwa od siedmiu lat. Organy celne mimo wyroku sądu nie dokonały zwrotu pieniędzy. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej w K. wnosząc o jej oddalenie podtrzymał argumenty zawarte w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zgodnie z zasadami wyrażonymi w art.1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r.- Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) i art. 134 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm.), określanej dalej jako ustawa P.p.s.a., Sąd bada zaskarżone orzeczenie pod kątem jego zgodności z obowiązującym prawem i nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Stosownie do art. 145 § 1 pkt. 2 p.p.s.a stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli ustali, że są one dotknięte jedną z wad określonych w art. 156 § 1 k.p.a. lub w innych przepisach. Na gruncie procedury podatkowej odpowiednikiem art. 156§ 1 k.p.a. jest przepis art. 247 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa ( Dz. U. nr 8 z 2005r. poz. 60 ze zm.), zwanej dalej Ord. pod. Należy podnieść, że sąd administracyjny jest obowiązany stwierdzić nieważność decyzji lub postanowienia, jeżeli ustali zaistnienie wady powodującej ich nieważność, nie badając wpływu tej wady na treść zaskarżonej decyzji lub postanowienia. Przy tak zakreślonych ramach zakresu kontroli ze strony Sądu, należy stwierdzić, że skarga zasługuje na uwzględnienie, jednakże nie ze względu na zarzuty w niej zawarte. Zaskarżone postanowienie jest dotknięte wadą kwalifikowaną powodującą jego nieważność, zostało wydane z rażącym naruszeniem prawa, o którym mowa w art. 247 § 1 pkt 3 Ord. pod. Pojęcie rażącego naruszenia prawa jest utrwalone w orzecznictwie i doktrynie. Powszechnie przyjmuje się, że naruszenie prawa będzie miało cechę rażącego, jeżeli czynność postępowania organu, lub istota załatwienia sprawy, są w swej treści zaprzeczeniem obowiązującej regulacji prawnej. Naruszenie norm prawnych musi mieć szczególny ciężar gatunkowy, co ma miejsce w przypadku, gdy czynności zmierzające do wydania decyzji administracyjnej oraz treść załatwienia danej sprawy w niej wyrażona, stanowią zaprzeczenie stanu prawnego .( por wyrok NSA z dnia IFSK 390/05, wyrok NSA z dnia 21. 08. 2001r. IISA 1726/00). Innymi słowy, rażące naruszenie prawa występuje w sytuacji, gdy orzeczenie wydane przez organ w sposób ewidentny odbiega od obowiązującej normy prawnej, przy czym wykładnia tej normy nie budzi wątpliwości (wyrok NSA z 13 lipca 2001r., sygn. akt III SA 1110/00, niepubl.). Przedmiotem rozpoznania przez Dyrektora Izby Celnej w K. było odwołanie złożone przez K. S. w dniu [...]. od decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w K. z dnia [...]znak [...]określającej nadpłatę w podatku akcyzowym. Wniesienie odwołania przenosi na organ wyższego stopnia kompetencje do rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy. Rodzaje i formę rozstrzygnięć w postępowaniu odwoławczym określa w sposób wyczerpujący przepis art. 233 Ord. pod. Stan prawny wynikający z tego przepisu jest jednoznaczny, można go ustalić w sposób niewątpliwy, nie wywołuje rozbieżności interpretacyjnych. Przepis art. 233 Ord pod jednoznacznie wskazuje, że moc prawna decyzji a więc aktu w którym organ w sposób władczy i jednostronny orzeka o prawach i obowiązkach podatnika może być podważana wyłącznie w formie decyzji. Przepis nie zwalnia z obowiązku zachowania formy decyzji rozstrzygnięcia, którego przedmiotem jest umorzenie postępowania odwoławczego z uwagi na jego bezprzedmiotowość. Należy podnieść, że co do zasady postanowienia nie służą do załatwienia istoty sprawy, są wydawane w odniesieniu do kwestii procesowych, w toku postępowania. Wyjątki od tej zasady stosownie do unormowania art. 216 § 2 Ord. pod. muszą być ustanowione wprost w przepisach tej ustawy. W związku z powyższym wydanie rozstrzygnięcia, które nie zachowuje formy i nie mieści się w katalogu wymienionym w przepisie art. 233 Ord. pod. stanowi rażące naruszenie prawa. W rozpoznawanej sprawie organ stwierdził bezprzedmiotowość postępowania odwoławczego z uwagi na wyeliminowanie z obrotu decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w K. z dnia [...]. znak [...] określającej nadpłatę w podatku akcyzowym, od której zostało wniesione odwołanie. Mimo jednoznacznego brzmienia art. 233 § 1 pkt. 3 Ord pod. i wskazania decyzji jako formy rozstrzygnięcia w przypadku umorzenia postępowania odwoławczego, Dyrektor Izby Celnej postanowieniem umorzył postępowanie odwoławcze. Oznacza to, że zostało podjęte rozstrzygnięcie, które nie zachowuje formy i nie mieści się w katalogu wymienionym w tym przepisie. Umorzenie postępowania odwoławczego postanowieniem w sposób rażący narusza prawo. Na marginesie należy podnieść, ze przywołany w podstawie prawnej postanowienia przepis art. 208 § 1 Ord. pod., jakkolwiek dotyczący umorzenia postępowania podatkowego, a zatem zakończenia procesu stosowania prawa bez ingerowania w sferę prawną podatnika, także przewiduje rozstrzygnięcie w formie decyzji. Rozpoznając ponownie sprawę organ uwzględni powyższe uwagi i wyda stosowne rozstrzygnięcie Mając powyższe na uwadze na podstawie art.145 § 1 pkt 2 w związku z § 2 tego artykułu ustawy P.p.s.a Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji. O wstrzymaniu wykonania zaskarżonego rozstrzygnięcia Sąd orzekł na podstawie art. 152 ustawy P.p.s.a.