I SA/Ke 347/18

Dnia 3 października 2018 roku Starszy Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach Agnieszka Karyś-Adamczyk po rozpoznaniu w dniu 3 października 2018 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku skarżącego o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi K. E. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w K. z dnia [...] r. [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za marzec 2011 r. p o s t a n a w i a 1. zwolnić stronę skarżącą od wpisu sądowego od skargi z 9 sierpnia 2018 r. w kwocie powyżej 200 /słownie: dwieście/ zł oraz od pozostałych kosztów sądowych w całości. Przedmiotem skargi K. E. reprezentowanego przez pełnomocnika adwokata M. S., wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach, jest decyzja Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w K.z [...] w sprawie podatku od towarów i usług za marzec 2011 r. Skarżący w sprawie niniejszej został zobowiązany do uiszczenia wpisu w kwocie 2.000 zł. W dniu 11 września 2018 r. skarżący uiścił wpis od wniesionej skargi w wysokości 200 zł, zaś pismem z 21 września 2018 r. zwrócił się z wnioskiem o zwolnienie od kosztów sądowych. Z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątkowym i uzyskiwanych dochodach zawartego we wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że wnioskodawca pozostaje w gospodarstwie domowym wraz z żoną i trojgiem małoletnich dzieci. Skarżący nie wykazał majątku. Źródłem utrzymanie rodziny skarżącego są dochody uzyskiwane przez skarżącego z tytułu wynagrodzenia za pracę w wysokości 1670 euro miesięcznie. Jako zobowiązania i stałe wydatki skarżący wykazał wynajem mieszkania – 700 euro, koszty kredytów – 600 euro, prąd – 97 euro, gaz – 40 euro, ubezpieczenia – 550 euro, koszty edukacji dzieci – 80 euro. W uzasadnieniu wniosku skarżący wskazał, na trudną sytuację materialną wynikającą z faktu, że obecnie skarżący jest jedyną osobą pracującą w rodzinie. Żona skarżącego jest osobą chorą na stwardnienie rozsiane. W załączeniu skarżący przedłożył kopie dokumentów potwierdzających przedstawioną we wniosku sytuację finansową i rodzinną. Mając na uwadze powyższe zważyć należało co następuje: Na gruncie obowiązujących przepisów postępowań sądowych obowiązuje zasada, według której koszty sądowe pokrywa strona dochodząca swych roszczeń. Regulacje postępowania sądowoadministracyjnego pozwalają skarżącym, nie posiadającym wystarczających środków finansowych koniecznych do ochrony ich interesu prawnego na ubieganie się o przyznanie tzw. prawa pomocy. Instytucja przyznania prawa pomocy przysługuje osobie, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania lub pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W istocie instytucja ta stanowi pomoc państwa dla osób, które z uwagi na trudną sytuację finansową nie mogą uiścić kosztów bez wywołania uszczerbku w koniecznych kosztach utrzymania dla siebie i rodziny. Strona ubiegająca się przed Sądem Administracyjnym o przyznanie prawa pomocy musi wykazać, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, bądź też ponieść tych kosztów bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Udowodnienie przez wnioskodawcę tych okoliczności daje podstawę do pozytywnego rozpatrzenia wniosku. Jeżeli pokrycie kosztów postępowania sądowego może spowodować, że strona postępowania nie będzie mogła uiścić opłat za usługi konieczne do prawidłowej egzystencji czy kupić żywności należy przyznać stronie prawo pomocy w zakresie pełnym lub częściowym. Skarżący, wnosząc o zwolnienie od kosztów sądowych, czyli stosownie do art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ) zwanej dalej ustawą p.p.s.a, o prawo pomocy w zakresie częściowym powinien wykazać, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Analiza złożonego przez skarżącego wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych wykazała, że zachodzą okoliczności, które dają podstawę do jego uwzględnienia. Skarżący jest jedyną osobą w rodzinie uzyskującą dochody, ma na utrzymaniu troje małoletnich dzieci i chorą żonę, nie posiada majątku. W tym miejscu należy jednak odnotować, że w sprawie został już uiszczony 11 września 2018 r. w części wpis od wniesionej skargi tj. w kwocie 200 zł, zatem zwolnienie od opłaty sądowej w tej części nie mogło być brane pod uwagę przy rozpoznawaniu wniosku o przyznanie prawa pomocy, albowiem zwolnienie od kosztów nie ma mocy wstecznej, a zatem nie obejmuje już uiszczonych opłat lub ich części (por. postanowienie WSA w Warszawie z 5 września 2006 r., sygn. akt II SA/Wa 791/06). Niewątpliwie, w przedmiotowej sprawie skarżący zwrócił się o zwolnienie od kosztów sądowych już po częściowym opłaceniu skargi, dlatego uiszczony wpis w tej części nie mógł stanowić przedmiotu zwolnienia. Reasumując, uznać należało, że sytuacja finansowa w jakiej znajduje się skarżący, wskazuje, że jest on osobą, której należy przyznać prawo pomocy, lecz prawo to nie obejmuje - z powodów omówionych wcześniej - uiszczonego wpisu od skargi w kwocie 200 zł. Wobec powyższego orzeczono jak w sentencji postanowienia, na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 i art. 246 § 1 pkt 2 ustawy p.p.s.a.