I SA/Ke 349/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Artur Adamiec, Sędziowie Sędzia WSA Maria Grabowska (spr.), Sędzia WSA Danuta Kuchta, Protokolant Starszy inspektor sądowy Anna Adamczyk, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 marca 2018 r. sprawy ze skargi J.K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie łącznego zobowiązania pieniężnego na 2017 r. 1. oddala skargę; 2. przyznaje od Skarbu Państwa (Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach) na rzecz adwokat K.K.-W. kwotę 442,80 (czterysta czterdzieści dwa 80/100) złotych, w tym 82,80 (osiemdziesiąt dwa 80/100) złotych podatku od towarów i usług, tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. decyzją z [...]nr [...] utrzymało w mocy decyzję Burmistrza Gminy W. z [...] r. nr [...] w przedmiocie ustalenia łacznego zobowiązania pieniężnego na rok 2017 w łacznej kwocie 46 zł, w stosunku do solidarnie zobowiązanych: J.k., A.k. i M.k.. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia wskazano, że przedmiotem sprawy jest opodatkowanie gruntów o pow. 0,09 ha oznaczonych symbolem S, R w klasie V oraz budynku mieszkalnego, których w ewidencji gruntów i budynków jako współwłaściciele uwidocznieni są: J.k., A.k. i M.k. Kolegium powołało się na zasadę związania organów podatkowych danymi z ewidencji gruntów i budynków wynikającą z art. 21 ust. 1 ustawy z 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (j.t. Dz.U.2015.520 ze zm.), wskazało na przepisy ustawy z 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym (Dz.U.2013.1381 ze zm.) dalej "ustawa o podatku rolnym" oraz ustawy z 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (j.t. Dz.U.2014.849 ze zm.) dalej "u.p.o.l." określające podmiot opodatkowania, przedmiot opodatkowania. Podkreśliło, że organ jest związany zarówno zakresem przedmiotowym jak i podmiotowym zapisów zawartych w ewidencji gruntów i nie jest uprawniony do dokonywania własnych ustaleń w tym przedmiocie. Ustalenia stanu faktycznego co do określenia podatników solidarnie zobowiązanych do zapłaty łącznego zobowiązania pieniężnego zostały dokonane stosownie do art. 21 ust. 1 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne. Odnosząc się podnoszonej w odwołaniu kwestii braku masy spadkowej i rozliczenia nakładów poniesionych przez żonę J.k., Kolegium wyjaśniło, że okoliczności te nie mają wpływu na wynik sprawy. Kwestionowanie danych w ewidencji winno być dokonywane nie w postępowaniu podatkowym, lecz w odrębnym postępowaniu w zakresie zmiany ewidencji gruntów zaś kwestia rozliczenia poniesionych nakładów może stanowić przedmiot badania w postępowaniu cywilnym, a nie w postępowaniu podatkowym, którego celem jest dokonanie wymiaru podatku w oparciu o zapisy zawarte w ewidencji gruntów. Na powyższą decyzję J.k. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w K.. Zaskarżonemu rozstrzygnięciu zarzucił błędne ustalenie stanu faktycznego mające wpływ na orzeczenie. Skarżący podniósł, że Kolegium bezzasadnie pomija przy wymiarze podatku K. K., która jest podatnikiem w Urzędzie Skarbowym we W. od 1990 r. Zdaniem skarżącego organ bezpodstawnie nie uwzględnił jego zarzutów w zakresie niezgodnego z prawem nadania uprawnień właścicielskich A. K. i M. K., którzy nie są spadkobiercami i nie zamieszkają na nieruchomości. Pomimo, że nie było działu spadku, spadkobiercy pomijając sąd cywilny zgłosili w starostwie zmiany, na które skarżący nie wyraził zgody. Zarzucił, że Kolegium nie wystąpiło do Urzędu Skarbowego we W. o informację na jakie posesje wpływały rachunki spadkobierców A.k. i M.k., ponadto decyzja została wydana przez Kolegium mimo, że Wiceprezes Kolegium została poinformowana, o możliwości złożenia przez nich dokumentów potwierdzających, że K. K. jest podatnikiem. W odpowiedzi na skargę Kolegium podtrzymało stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji i wniosło o oddalenie skargi, W złożonych w toku postepowania sądowego pismach procesowych J.k. podtrzymał stanowisko o niezgodności z prawem zaskarżonej decyzji zarzucając, że nie powinna obejmować spadkobierców A.k. i M.k.. Zdaniem skarżącego decyzja została wydana na podstawie fałszywych dowodów. Skarżący złożył wniosek dowodowy o wystąpienie do Urzędu Skarbowego we W. o informację na jakie posesje były rozliczane materiały budowlane przez A.k. i M.k. oraz o wystąpienie do Starostwa Powiatowego we W. o nadesłanie wniosku J.k., z potwierdzeniem grafologa, na podstawie którego zostały wprowadzone zmiany w ewidencji gruntów. Pismem datowanym na dzień 4 marca 2018 r., złożonym na rozprawie pełnomocnik skarżącego na okoliczność prawidłowości wpisu w ewidencji gruntów a tym samym prawidłowości zaskarżonej decyzji, wniósł o przeprowadzenie dowodu z akt i dokumentów zgromadzonych w ewidencji gruntów i budynków na podstawie których zostali wpisani jako współwłaściciele działki 234/2 M.k. i A.k., wnosząc jednocześnie o zwrócenie się do organu prowadzącego ewidencję o przekazanie dokumentów jak również informacji, czy w związku z wpisem jako współwłaścicieli M.k. i A.k. były prowadzone w stosunku do urzędników postepowania dyscyplinarne, karne, jakie były ustalenia organów w tym zakresie wraz z wydaną prawomocną decyzją, orzeczeniem. Na rozprawie w dniu 8 marca 2018 r. Sąd, na podstawie art. 106 § 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz.U.2016.718) - dalej jako "ustawa p.p.s.a.", odmówił przeprowadzenia zawnioskowanych dowodów. Wojewódzki Sąd Administracyjny w K. zważył, co następuje: Zgodnie z zasadami wyrażonymi w art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (jt. Dz.U.2016.1066) i art. 134 § 1 ustawy p.p.s.a.", sąd bada zaskarżone orzeczenie pod kątem jego zgodności z obowiązującym prawem, zarówno materialnym, jak i procesowym, nie jest przy tym związany, co do zasady, zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Rozpatrując sprawę w wyżej zakreślonych granicach Sąd stwierdził, że skarga nie jest uzasadniona, ponieważ zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Przedmiotem sporu jest ocena zasadności ustalenia przez organy podatkowe wymiaru łącznego zobowiązania pieniężnego na rok 2017., w stosunku do solidarnie zobowiązanych: J.k., A.k. i M.k., przy czym istotą sporu jest uznanie za podatników oprócz J.k. także M.k. i A.k. W ocenie Sądu, prawidłowe stanowisko wyraziły organy podatkowe. Dokonując wymiaru podatku zasadnie zastosowały przepis art. 21 ust.1 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne zgodnie z którym podstawę wymiaru podatków stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków, powołując się na moc wiążącą danych wynikających z ewidencji gruntów. Do klasyfikacji zawartej w ewidencji gruntów i budynków odsyła bezpośrednio także przepis art. 1 ustawy o podatku rolnym zgodnie z którym opodatkowaniu podatkiem rolnym podlegają grunty sklasyfikowane w ewidencji gruntów i budynków jako użytki rolne lub jako grunty zadrzewione i zakrzewione na użytkach rolnych, z wyjątkiem gruntów zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej innej niż działalność rolnicza. Natomiast ustawa o podatkach i opłatach lokalnych wskazuje w art. 1a ust. 3, że przez użyte w ustawie określenia, między innymi: użytki rolne, lasy, nieużytki, rozumie się grunty sklasyfikowane w ten sposób w ewidencji gruntów i budynków. W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmowany jest pogląd w świetle którego, stosownie do przywołanych regulacji, organ podatkowy nie może samodzielnie dokonywać klasyfikacji funkcji nieruchomości, lecz powinien odwołać się do odpowiednich zapisów ewidencji gruntów i budynków (por. m.in. uchwała siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 kwietnia 2009 r., sygn. akt II FPS 1/09 (Lex nr 489351). Wskazana reguła bezwzględnego związania danymi ewidencyjnymi, w pewnych - niejako wyjątkowych - przypadkach może zostać w ramach postępowania podatkowego podważona, nawet bez potrzeby uprzedniej zmiany samej ewidencji. Zwracał na to uwagę Naczelny Sąd Administracyjny, m.in. w uchwale składu siedmiu sędziów z dnia 18 listopada 2013 r. sygn. akt II FPS 2/13 (dostępny www.orzeczenia.nsa.gov.pl). W wyroku z 26 września 2014 r. sygn. akt II FSK 3099/12 (dostępnywww.orzeczenia.nsa.gov.pl) Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że uwzględniając kryterium mocy wiążącej ewidencji gruntów i budynków dla wymiaru podatku od nieruchomości, tj. ustalenia elementów przedmiotowych i podmiotowych zobowiązania podatkowego, zawarte w niej informacje można podzielić na dwie kategorie. Pierwszą z nich tworzą dane bezwzględnie wiążące organ podatkowy (dopóki ewidencja nie zostanie zmieniona w przewidzianym prawem trybie administracyjnym, dane te nie mogą być przez organ w toku postępowania podatkowego samodzielnie korygowane). Do tej grupy zaliczyć można dane ewidencyjne wskazujące położenie, granice i powierzchnię gruntów oraz rodzaj użytków gruntowych i klasy gleboznawcze, a w odniesieniu do budynków i lokali stanowiących odrębny przedmiot własności - także informacje dotyczące ich położenia, przeznaczenia, funkcji użytkowych i powierzchni użytkowej lokali (art. 20 ust. 1 Prawa geodezyjnego i kartograficznego). Drugą kategorię stanowią natomiast informacje o względnej mocy wiążącej, tj. takie, których zgodność z rzeczywistym stanem prawnym lub faktycznym może być przy wymiarze podatku weryfikowana, przy zastosowaniu dopuszczalnych instrumentów procesowych (art. 180 § 1 w zw. z art. 194 § 3 ustawy Ordynacja podatkowa. Ewidencja gruntów nie może również przesądzać o własności nieruchomości (prawie użytkowania wieczystego), co przekłada się na ustalenie podmiotu opodatkowania podatkiem od nieruchomości. W tym zakresie, zgodnie z rękojmią wiary publicznej ksiąg wieczystych, należy w pierwszej kolejności uwzględniać wpisy ujawnione w dziale drugim księgi wieczystej (dotyczące własności i użytkowania wieczystego). Sąd w składzie orzekającym stanowisko przedstawione we wskazanych wyrokach w całości podziela. Dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków mają walor dokumentu urzędowego, o którym mowa w art. 194 Ordynacji podatkowej, stanowią więc dowód tego co zostało w nich urzędowo stwierdzone. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem sądów administracyjnych ewidencja gruntów jest niewątpliwie urzędowym źródłem informacji faktycznych wykorzystywanych w postępowaniach administracyjnych i w każdym przypadku, gdy dane zawarte w deklaracji, czy informacji złożonej przez podatnika są niezgodne z danymi wynikającymi z ewidencji, rozstrzygające znaczenie dla opodatkowania gruntów mają zapisy wynikające z ewidencji (zob. np. wyrok NSA z dnia 15 kwietnia 2008 r., sygn. akt II FSK 372/07, lex nr 490966; wyrok WSA w Warszawie z dnia 28 marca 2006 r., sygn. akt III SA/Wa 3501/05, lex nr 201545 ). W przedmiotowej sprawie organy podatkowe dokonując wymiaru podatku w formie łącznego zobowiązania pieniężnego zasadnie odwołały się do danych wynikających z ewidencji ustalając krąg osób zobowiązanych w oparciu o dane zawarte w ewidencji gruntów. Z danych wynika, że współwłaścicielami działki oznaczonej nr 234/2 są J.k. w 4/6 częściach oraz A.k. i M.k. po 1/6 części. W wypisie z rejestru z 5 maja 2017 r. został wskazany nr księgi wieczystej prowadzonej dla nieruchomości, oznaczenie aktu notarialnego oraz sygn.. postanowienia sądowego. Domniemanie prawidłowości tych danych nie zostało przez strony postępowania podważone. Organy podatkowe, nie były zatem uprawnione do przyjęcia innych danych niż dane wskazane w ewidencji gruntów. Co więcej, nie jest także możliwe w postępowaniu podatkowym przeprowadzenie postępowania zmieniającego dane zawarte w przedmiotowej ewidencji. Przy braku zaś dokumentów mogących podważyć domniemanie prawidłowości danych ujętych w ewidencji niezasadne okazały się zarzuty błędnego ustalenia stanu faktycznego, co do określenia podatników solidarnie zobowiązanych do zapłaty łącznego zobowiązania pieniężnego. Ewentualne kwestionowanie prawidłowości wpisu w ewidencji może być dokonane nie w postępowaniu podatkowym, lecz odrębnym postępowaniu w zakresie zmiany w ewidencji gruntów. Stosownie do art. 22 ust. 1 Prawa geodezyjnego i kartograficznego, ewidencję gruntów i budynków oraz gleboznawczą klasyfikację gruntów prowadzą starostowie i właściciele są obowiązani zgłaszać właściwemu staroście wszelkie zmiany danych objętych ewidencją gruntów i budynków (ust. 2 ww. przepisu). Do czasu ewentualnej weryfikacji danych ujętych w tejże ewidencji brak jest podstaw dla jej kwestionowania, jako podstawy wymiaru podatku. Z powyższych względów podnoszony przez skarżącego zarzut, że wpis w ewidencji gruntów został dokonany mimo, że nie zostało przeprowadzone postepowanie o dział spadku nie jest skuteczny. Organy ustalając krąg osób solidarnie zobowiązanych przyjęły udziały we współwłasności w oparciu o dane zawarte w ewidencji gruntów. Dla rozstrzygnięcia nie może mieć znaczenia kwestia rozliczeń K. K. z Urzędem Skarbowym we W., rozliczenia ewentualnych nakładów jak również rozliczania materiałów budowlanych przez A.k. i M.k.. Z powyższych względów Sąd odmówił przeprowadzenia wnioskowanych dowodów. Należy wyjaśnić, że zgodnie z zapisem art. 106 § 3 ustawy p.p.s.a sąd może przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Jak wskazano wyżej w sprawie nie zachodzą wątpliwości w zakresie podmiotu i przedmiotu zobowiązania, zaś kwestie związane z wpisem do ewidencji gruntów jak również rozliczania nakładów stanowią odrębne postępowania od podatkowych. Z tych względów Sąd, na podstawie art. 151 ustawy p.p.s.a., oddalił skargę. Wynagrodzenie pełnomocnikowi ustanowionemu w ramach pomocy prawnej Sąd przyznał na podstawie art. 250 § 1 ustawy p.p.s.a. w zw. z § 21 ust. 1 pkt 1 lit. c i ust. 2 lit d oraz § 4 ust. 1 i 3 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz. U. z 2016 r. poz. 1714).