I SA/Ke 35/18
WyrokWSA w Kielcach2018-03-29
Skład orzekający: Danuta Kuchta, Artur Adamiec, Magdalena Chraniuk-Stępniak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy budynek niemieszkalny, posadowiony na gruncie wpisanym do rejestru zabytków, może korzystać ze zwolnienia z podatku od nieruchomości na podstawie art. 7 ust. 1 pkt 6 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, jeśli sam budynek nie został indywidualnie wpisany do rejestru zabytków?Ratio decidendi
Zwolnienie z podatku od nieruchomości na podstawie art. 7 ust. 1 pkt 6 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych wymaga indywidualnego wpisu do rejestru zabytków zarówno gruntu, jak i posadowionego na nim budynku. Brak indywidualnego wpisu budynku do rejestru zabytków, nawet jeśli grunt jest wpisany, wyklucza możliwość skorzystania ze zwolnienia podatkowego w odniesieniu do tego budynku.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła wymiaru podatku od nieruchomości za rok 2017. Organ I instancji opodatkował budynek mieszkalny o pow. 8 m2 zajęty na działalność gospodarczą oraz budynek pozostały o pow. 32,85 m2. Strony kwestionowały opodatkowanie budynku niemieszkalnego, twierdząc, że jest on zabytkiem i powinien korzystać ze zwolnienia. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu I instancji, wskazując, że budynek niemieszkalny nie został indywidualnie wpisany do rejestru zabytków, mimo że grunt wokół domu był wpisany. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę, podzielając stanowisko organów.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Danuta Kuchta (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Artur Adamiec, Sędzia WSA Magdalena Chraniuk-Stępniak, Protokolant Starszy inspektor sądowy Celestyna Niedziela, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 marca 2018 r. sprawy ze skargi E. S.-D. i K. D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2017 r. oddala skargę.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. (SKO) decyzją z [...] nr [...] po rozpatrzeniu odwołania ES.-D. oraz K.D. utrzymało w mocy decyzję wydaną z upoważnienia Prezydenta Miasta K. z [...] r. znak: [...]w sprawie wymiaru podatku od nieruchomości za rok 2017 w kwocie 279,00 zł.
W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji SKO przedstawiło stan faktyczny z którego wynika, że organ I instancji dokonując ES.-D. oraz K.D. wymiaru podatku od nieruchomości za rok 2017, objął opodatkowaniem podatkiem od nieruchomości: budynki mieszkalne o pow. 8 m2 zajęte na działalność gospodarczą w zakresie świadczeń zdrowotnych (stawka podatku 4,46 zi./m2) oraz budynki pozostałe o pow. 32,85 m2 (stawka podatku
7,40 zł/m2). Organ przy wymiarze łącznego zobowiązania pieniężnego uwzględnił złożoną przez stronę informację podatkową, dane z ewidencji gruntów, pismo Ś. Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w K. z
27.03.2017 r. znak: RDN.5135.7.2017 oraz protokół oględzin nieruchomości.
Od decyzji organu I instancji odwołanie wniosły strony postępowania kwestionując jej merytoryczną prawidłowość. W ocenie odwołujących decyzją organu podatkowego został niezasadnie naliczony podatek od budynku o charakterze niemieszkalnym. Obiekt ten, zdaniem stron przez niedopatrzenie Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w K. nie został wpisany indywidualnie do rejestru zabytków. Ponadto w odwołaniu wskazano na decyzje tegoż Konserwatora z 1987 r. oraz z 1989 r. nakazujące zabezpieczenie oraz odbudowę drwalek znajdujących się na nieruchomości położonej w K. przy ul. Ś. 21 oraz na decyzję Wydziału Urbanistyki UM z dnia 10 marca 1986 r. wstrzymującą prace rozbiórkowe komórek z uwagi na ich zabytkowy charakter. Odwołujący wskazali jednocześnie, że skoro z decyzji z dnia 28.12.2009 r. wynika, że ochroną prawną objęta jest cała posesja przy ulicy Ś. nr 21, tym samym taką ochroną objęty jest położony na niej budynek niemieszkalny. Odwołujący wnieśli o uchylenie decyzji podatkowej
w tym zakresie.
Dokonując oceny zaskarżonej decyzji Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło, że w niniejszym postępowaniu spór dotyczy zasadności opodatkowania budynku o charakterze niemieszkalnym o ustalonej w postępowaniu podatkowym powierzchni 32,85 m2, znajdującym się na działce nr 1291 położonej w K. przy ulicy Ś. 21. Ponieważ strony wskazując na decyzje wydane przez Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z 1.10.1987 r. oraz z 8.05.1989 r. wydane w sprawach dotyczących m.in. odbudowy i remontu znajdujących się na nieruchomości obiektów nazwanych w przedmiotowych decyzjach drwalkami - komórkami uznały, że sporny budynek stanowi zabytek oraz iż podlega zwolnieniu na podstawie
art. 7 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych.
Samrządowe Kolegium Odwoławcze przytoczyło treść art. 7 ust. 1 pkt 6 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych: ,,Zwalnia się od podatku od nieruchomości: grunty i budynki wpisane indywidualnie do rejestru zabytków, pod warunkiem ich utrzymania i konserwacji, zgodnie z przepisami o ochronie zabytków, z wyjątkiem części zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej."
Utrzymując w mocy deczyję organu I instancji, SKO podkreśliło, że organ ten odmówił zastosowania zwolnienia przedmiotowego budynku niemieszkalnego
z powodu niewpisania go indywidualnie do rejestru zabytków. W tym zakresie Prezydent Miasta K. odwołał się do dokumentu sporządzonego przez Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w K., tj. pisma z 27.03.2017 r.,
w którym Konserwator stwierdził, że indywidualnym wpisem do rejestru zabytków
nr A.389, na podstawie decyzji z 28.12.2009 r. znak: WUOZ Ki440/4487/09 objęty został dom mieszkalny przy ul. Ś. 21 wraz z otaczającym go terenem
w granicach ogrodzenia.
Odwołując się do orzecznictwa sądowo administracyjnego, SKO wskazało na konieczność indywidualnego wpisania do rejestru zabytków gruntów
i budynków jako warunku skorzystania ze zwolnienia z podatku od nieruchomości. Zdaniem oragnu odwoławczego konieczne jest zatem, by zarówno budynek,
jak i grunt, na którym jest on posadowiony, były wpisane do rejestru zabytków. Jeśli grunty nie są wpisane indywidualnie do rejestru zabytków, to nie są zwolnione z podatku, nawet jeśli budynki znajdujące się na tych gruntach i stanowiące odrębny przedmiot opodatkowania są wpisane do tego rejestru i korzystają ze zwolnienia (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 sierpnia 2010 r.
II FSK 450/2009, Przegląd Podatkowy 2010/11 str. 47.)
Odnosząc się do powyższego, organ odwoławczy zauważa, że zaświadczenie Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w K. z 27.03.2017 r. ma walor dokumentu urzędowego, o którym mowa w art. 194 Ordynacji podatkowej. Przepis ten ustanawia domniemanie prawdziwości oraz zgodności z prawdą dokumentu urzędowego co oznacza, że dokument urzędowy nie podlega swobodnej ocenie dokonywanej przez organy administracji państwowej i za udowodnione należy przyjąć to co wynika wprost z jego treści.
Skoro zatem z przedmiotowego zaświadczenia wynika, że zabudowania gospodarcze zlokalizowane na nieruchomości nie są wpisane indywidualnie do rejestru zabytków nieruchomych województwa Ś., a jedynie znajdują się na terenie wpisanym do tego rejestru, Kolegium stwierdza, że sporny budynek niemieszkalny nie może zostać objęty zwolnieniem z art. 7 ust. 1 pkt 6 u.p.o.l.
Zdaniem Kolegium organ I instancji podjął niezbędne działania w celu dokładanego wyjaśnienia okoliczności stanu faktycznego sprawy oraz zebrał
i rozpatrzył w sposób wyczerpujący materiał dowodowy. Jak również zapewnił stronom możliwość czynnego udziału w postępowaniu prowadząc postępowanie w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych.
Reasumując, Kolegium stwierdza, że organ I instancji właściwie określił przedmioty, które podlegają opodatkowaniu oraz te które korzystają ze zwolnienia przewidzianego zapisem art. 7 ust. 1 pkt 6 u.o.p.l. oraz zastosował prawidłowe stawki do przedmiotów opodatkowanych.
Kolegium wskazało ponadto, że na podstawie art. 21 ust. 1 ustawy z dnia
17 maja 1989r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 1629
z późn. zm.) podstawę wymiaru podatków stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków prowadzonych przez starostów. Strony zatem posiadające zastrzeżenia, co do danych zawartych w tej ewidencji (dotyczące daty wpisania budynku do przedmiotowego rejestru oraz jego funkcji) winny zwrócić się do tego organu o wyjaśnienie.
Biorąc powyższe pod uwagę, Samorządowe Kolegium Odwoławcze orzekło jak na wstępie.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z [...] r. utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta Miasta K. z 8 09 2017 r. w sprawie wymiaru podatku od nieruchomości za rok 2017 r. wnieśli ES.-D. oraz K.D.. W treści skargi zawarli wniosek o uchylenie zaskarżonej decyzji jako wydanej z naruszeniem prawa.
Zdaniem skarżących jest nieprawdziwe stwierdzenie Kolegium, że organ
I instancji podjął niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i zebrał wyczerpujący materiał dowodowy. Skarżący zarzucają bowiem, że Prezydent nie zbadał dokładnie sprawy, gdyż błędnie przyjęto, iż budynek niemieszkalny wybudowany został w 1990 r. podczas gdy w rzeczywistości wybudowany został w 1900 r., i już tylko z tego powodu jest zabytkiem. Ponadto podnoszą, że każdy budynek wybudowany przed 1914 r. jest uznawany z mocy prawa za zabytek. Powołują się na dokumenty załączone do odwołania wskazujące - na starych mapach sprzed 1914 r. - istnienie tego budynku oraz na złożone do akt sprawy dokumenty Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z 1987 r. i 1989 r. nakazujące wykonanie remontu kapitalnego komórek.
W ocenie skarżących skoro Samorządowe Kolegium Odwoławcze przyznaje, że grunt wokół domu w granicach ogrodzenia jest wpisany do rejestru zabytków, a zatem wszystko co zostało wybudowane przed 1914 r., i jest posadowione na tym gruncie zalicza się do obiektów zabytkowych.
W tej sytuacji uznali, że zaskarżona decyzja wydana została
z naruszeniem prawa.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze podtrzymało argumentację zaprezentowaną w zaskarżonej decyzji i wniosło o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r. poz. 1066), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Z kolei przepis art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia
30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
(Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 z późn. zm., dalej: ,,P.p.s.a."), stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. W wyniku takiej kontroli decyzja może zostać uchylona w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, lit. b i lit.c) P.p.s.a.).
Rozpoznając sprawę w ramach wskazanych kryteriów, uwzględniając stan faktyczny i prawny sprawy, zarzuty skargi oraz wspierającą je argumentację, Sąd stwierdza brak podstaw do zakwestionowania stanowiska wyrażonego w zaskarżonej decyzji. Znajduje bowiem ta decyzja dostateczne podstawy w przepisach prawa materialnego, a jej wydanie poprzedziło postępowanie podatkowe, które nie uchybia przepisom postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
W związku z wydaniem dla ES.-D. oraz K.D. przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. decyzji utrzymującej w mocy decyzję Prezydenta Miasta K. w sprawie wymiaru podatku od nieruchomości za rok 2017, zaistniał spór dotyczący zasadności opodatkowania budynku o charakterze niemieszkalnym (drwalek-komórek) o powierzchni 32,85 m2, znajdującym się na działce nr 1291 położonej w K. przy ulicy Ś. 21.
W nawiązaniu do spornej kwestii, a mianowicie zasadności odmówienia stronie prawa do objęcia tego budynku zwolnieniem podatkowym z art. 7 ust. 1 pkt 6 u.p.o.l. zauważyć należy, że zastosowanie zwolnienia podatkowego ustawodawca uzależnił od spełnienia określonych warunków.
Przesłanki zwolnienia od opodatkowania podatkiem od nieruchomości uregulowane w art. 7 ust. 1 pkt 6 u.p.o.l. stanowią:
- wpisanie budynku indywidualnie do rejestru zabytków,
- utrzymanie i konserwacja, zgodnie z przepisami o ochronie zabytków,
- wyłączenie części zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej.
W rozstrzyganej sprawie w istocie sporna jest właściwa wykładnia powołanego przepisu w zakresie pierwszej z wymienionych przesłanek - wpisanie budynku indywidualnie do rejestru zabytków, mimo że skarżący w ogóle nie koncentrują uwagi na konieczności spełnienia omawianej przesłanki. Podkreślają głównie fakty świadczące w ich ocenie, że sporny budynek jest zabytkiem. W związku z tym wskazują datę budowy drwalek-komórek oraz ich remontów i konserwacji zgodnie z nakazem wynikającym z decyzji Konserwatora z 1987 r. oraz z 1989 r. Podczas gdy dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy istotne znaczenie ma spełnienie omawianej przesłanki, określonej w art. 7 ust. 1 pkt 6 u.p.o.l.
W pierwszej kolejności należy dokonać wykładni językowej pojęcia ,, grunty
i budynki wpisane indywidualnie do rejestru zabytków,...". Rozumienie tego pojęcia, zdaniem Sądu, nie powinno budzić wątpliwości interpretacyjnych ponieważ omawiana przesłanka zwolnienia została w komentowanym przepisie określona w sposób jednoznaczny i zrozumiały. Oznacza ona, że wpis musi odnosić się odrębnie do każdego z tych przedmiotów opodatkowania (gruntów i budynków). Wpis do rejestru zabytków musi mieć bowiem charakter "indywidualny", czyli musi być właściwy dla danego przedmiotu opodatkowania, określać jego jednostkowe cechy odrębne od innych przedmiotów (por.: S. Skorupki, Mały Słownik języka polskiego, Wyd. PWN, Warszawa 1968, str. 234-235). Takie też rozumienie omawianej przesłanki zwolnienia prezentowane jest w orzecznictwie sądów administracyjnych – dla przykładu w wyrokach: Naczelnego Sądu Administracyjnego z 20 lipca 2017 r., sygn. akt II FSK 1884/15 oraz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z 11 stycznia 2018 r., sygn. akt I SA/Gl 496/17.
Przyznane zwolnienie oznacza, że z uwagi na indywidualną cechę grunty
i budynki mieszczące się w zakresie przedmiotowym (art. 2 ust. 1 pkt 1 i 2 u.p.o.l.) nie będą brane pod uwagę przy wymiarze podatku. Określone w ten sposób zwolnienie przedmiotowe powinno być wyjaśniane w związku z przepisami wskazującymi przedmiot opodatkowania podatkiem od nieruchomości. Dla celów opodatkowania podatkiem od nieruchomości w każdym przypadku grunty i budynki stanowią odrębne przedmioty opodatkowania. Stanowi o tym nie tylko podział wprowadzony w art. 2 ust. 1 pkt 1 i 2 u.p.o.l., lecz przede wszystkim te przepisy ustawy zgodnie, z którymi odrębnie dla każdego z tych przedmiotów opodatkowania określono podstawę opodatkowania, stawki podatkowe oraz warunki zwolnień podatkowych. W odniesieniu do gruntów stanowią o tym m. in. przepisy
art. 2 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 1a ust. 1 pkt 3, art. 4 ust. 1 pkt 1,
art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. a-c/ u.p.o.l., z kolei w odniesieniu do budynków lub ich części przepisy art. 2 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 1a ust. 1 pkt 3, art. 4 ust. 1 pkt 1,
art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. a-c/ u.p.o.l. Taka konstrukcja w zakresie przedmiotu opodatkowania oznacza, że skorzystanie ze zwolnienia na podstawie
art. 7 ust. 1 pkt 6 u.p.o.l. wymaga w odniesieniu do każdego przedmiotu opodatkowania wymienionego w tym przepisie, tj. gruntu i budynku indywidualnego wpisu do rejestru zabytków. Potwierdzeniem takiego rozumienia omawianego przepisu stanowią regulacje wprowadzające zwolnienia przedmiotowe wskazując obok objętych zwolnieniem budowli lub budynków również "zajęte pod nie grunty" (por.: art. 7 ust. 1 pkt 1 (infrastruktura kolejowa), art. 7 ust. 1 pkt 2 (infrastruktura portowa), art. 7 ust. 1 pkt 3 (części lotnicze lotnisk). (zob. wyrok NSA
z 13.08.2010 r., II GSK 450/09).
Przy zastosowaniu wykładni systemowej zewnętrznej należało natomiast odwołać się do przepisów o ochronie zabytków. Tego rodzaju odesłanie znalazło się w omawianym przepisie art. 7 ust. 1 pkt 6 u.p.o.l. wskazując na to, że wyłącznie wpis do rejestru dokonany zgodnie z obowiązującymi w tym zakresie przepisami może mieć znaczenie dla oceny prawa do zwolnienia od opodatkowania podatkiem od nieruchomości. W rozpoznawanej sprawie indywidualnego wpisu do rejestru zabytków nr A.389 dokonano na podstawie decyzji z 28.12.2009 r. znak:
WUOZ Ki440/4487/09, w odniesieniu do domu mieszkalnego przy ul. Ś. 21 wraz z otaczającym go terenem w granicach ogrodzenia. Okoliczność powyższa została bezspornie ustalona przez Prezydenta Miasta K. w oparciu
o zaświadczenie z 27.03.2017 r. Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w K., mające charakter dokumentu urzędowego w rozumieniu art. 194 § 1 Ordynacji podatkowej. Zatem treść powyższego dokumentu nie budzi wątpliwości co do rzeczywistego stanu faktycznego i prawnego, zresztą nie była przez strony kwestionowana.
Wobec tego jak trafnie przyjął organ podatkowy zwolnienie obejmuje tylko ten przedmiot opodatkowania, który został "indywidualnie wpisany do rejestru zabytków".
W takim też zakresie indywidualny wpis do rejestru zabytków decyduje o istnieniu bądź nie prawa do zwolnienia. Wymienione okoliczności, poparte stanowiskiem Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w K. (wyrażonym w szczególności w piśmie z 27.03.2017 r.) bezsprzecznie dowodzą tego, że skarżący w 2017 r.
w odniesieniu do budynku niemieszkalnego (drwalek) nie spełnili warunków uprawniających do zastosowania zwolnienia z art. 7 ust. 1 pkt 6 u.p.o.l.
Ponadto Kolegium dokonało wymiaru podatku od nieruchomości stanowiących współwłasność ES.-D. ora K.D. na podstawie danych zawartych w ewidencji gruntów i budynków prowadzonych przez starostów, co jest zgodne z art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne
i kartograficzne (t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 1629 z późn. zm.).
W świetle powyższych wywodów Sądu, błędne jest stanowisko skarżących, że skoro Samorządowe Kolegium Odwoławcze przyznaje, iż grunt wokół domu w granicach ogrodzenia jest wpisany do rejestru zabytków, a zatem wszystko co zostało wybudowane przed 1914 r., i jest posadowione na tym gruncie zalicza się do obiektów zabytkowych. Dopóki budynek niemieszkalny nie zostanie indywidualnie wpisany do rejestru zabytków, to w obecnym stanie prawnym, brak będzie podstaw do zastosowania zwolnienia podatkowego w odniesieniu do tego przedmiotu opodatkowania.
Wskazując na powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w K. uznał, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa, co skutkowało oddaleniem skargi na podstawie art. 151 P.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło