I SA/Ke 350/15
PostanowienieWSA w Kielcach2016-11-16
Skład orzekający: Maria Grabowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy opłata skarbowa za pełnomocnictwo substytucyjne oraz opłata za jej uiszczenie mogą stanowić niezbędne wydatki podlegające zwrotowi od Skarbu Państwa w ramach kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu?Ratio decidendi
Sąd uznał, że opłata skarbowa od pełnomocnictwa substytucyjnego w kwocie 17 zł jest wydatkiem niezbędnym, jeśli pełnomocnik wykazał konieczność ustanowienia substytuta z powodu wcześniej zaplanowanego i opłaconego wyjazdu. Natomiast dodatkowe opłaty za sposób uiszczenia tej opłaty skarbowej (np. przez spółkę) nie mogą obciążać Skarbu Państwa, gdyż wybór sposobu płatności jest kwestią wewnętrzną pełnomocnika i nie wykazano ich niezbędności dla celów obrony lub dochodzenia praw.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła wniosku pełnomocnika skarżącego o przyznanie wynagrodzenia z tytułu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu oraz zwrotu niezbędnych wydatków. Wcześniejsze postanowienie WSA w Kielcach w tej sprawie zostało uchylone przez NSA z powodu niepełnego rozstrzygnięcia kwestii zwrotu wydatków związanych z pełnomocnictwem substytucyjnym. Sąd rozpoznał sprawę ponownie, oceniając zasadność zwrotu opłaty skarbowej od pełnomocnictwa substytucyjnego oraz opłat za jej uiszczenie.Rozstrzygnięcie
Przyznano od Skarbu Państwa na rzecz doradcy podatkowego kwotę 2 952 zł, w tym 552 zł tytułem podatku od towarów i usług, oraz kwotę 17 zł tytułem zwrotu niezbędnych udokumentowanych wydatków (opłata skarbowa od pełnomocnictwa substytucyjnego).Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Grabowska po rozpoznaniu w dniu 16 listopada 2016 r., na posiedzeniu niejawnym, wniosku pełnomocnika skarżącego o przyznanie wynagrodzenia z tytułu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej stronie z urzędu oraz zwrotu niezbędnych wydatków w sprawie ze skargi A. P. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za [...] r. postanawia: przyznać od Skarbu Państwa (Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach) na rzecz doradcy podatkowego G. G.tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, kwotę 2 952 (dwa tysiące dziewięćset pięćdziesiąt dwa) złote, w tym kwotę 552 (pięćset pięćdziesiąt dwa) złote tytułem podatku od towarów i usług oraz kwotę 17 zł tytułem zwrotu niezbędnych udokumentowanych wydatków.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w postanowieniu zawartym
w pkt. 2 wyroku z 25 sierpnia 2016 r., sygn. akt I SA/Ke 350/15, przyznał od Skarbu Państwa (Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach) na rzecz doradcy podatkowego G. G. kwotę 2952 złotych, w tym 552 złotych podatku od towarów i usług, tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.
Pełnomocnik strony, pismem z 12 sierpnia 2016 r. złożonym na rozprawie
w dniu 25 sierpnia 2016 r. przez pełnomocnika substytucyjnego, złożył wniosek
o zwrot kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrot wydatków poniesionych
w związku z udzieleniem pełnomocnictwa substytucyjnego. Zaznaczył w nim, że poniesione wydatki z tytułu opłaty skarbowej za pełnomocnictwo oraz opłaty za jej uiszczenie były niezbędne, w związku z wcześniej zaplanowanym i opłaconym wyjazdem, a co za tym idzie koniecznością udzielenia pełnomocnictwa substytucyjnego. Do wniosku zostało załączone bankowe potwierdzenie
z 12 sierpnia 2016 r., wykonania operacji przelewu kwoty 17 zł, dokonanej przez B. Sp. z o.o. Spółka Doradztwa Podatkowego w K. (spółka) na rzecz
Urzędu Miasta K., oraz faktura VAT nr 3717/16/FVS na łączną kwotę 240 zł., na którą składa się po 17 zł za opłatę skarbową od każdej ze spraw ( 12 x17 zł ) oraz po 3 zł za opłatę od uiszczenia opłaty skarbowej od każdej ze spraw (12 x 3 zł ).
Na skutek złożonego przez pełnomocnika zażalenia, Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z 18 października 2016 r. sygn. akt I FZ 326/16, uchylił postanowienie zawarte w pkt. 2 wyroku z 25 sierpnia 2016 r.,
sygn. akt I SA/Ke 350/15 i w tym zakresie przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. W motywach rozstrzygnięcia NSA wskazał, że z treści wyroku
wynika, iż Sąd I instancji nie zanegował celowości wydatku z tytułu opłaty skarbowej od pełnomocnictwa substytucyjnego, a jednocześnie wysokość zasądzonych kosztów wskazuje, że zaskarżone rozstrzygnięcie w przedmiocie kosztów nie obejmowało tego elementu wynagrodzenia pełnomocnika strony. Naczelny Sąd Administracyjny podniósł, że w niniejszej sprawie argumentacja odnosząca się do konieczności udzielenia substytucji została przez pełnomocnika strony przedstawiona w treści pisma z 12 sierpnia 2016 r., a zarazem z akt sprawy wynika, iż opłata taka została przez pełnomocnika uiszczona. W związku z powyższym Naczelny Sąd Administracyjny uznał za celowe uchylić zaskarżone postanowienie i przekazać sprawę w tym zakresie do ponownego rozpoznania w celu ustalenia czy wskazana przez pełnomocnika strony wysokość wydatków, uwidoczniona w treści pisma
z 12 sierpnia 2016 r., była prawidłowa.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 250 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718, dalej jako "p.p.s.a.") wyznaczony doradca podatkowy otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad określonych w przepisach i opłatach za czynności doradców podatkowych w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków. Szczegółowe zasady ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez doradcę podatkowego ustanowionego z urzędu reguluje rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 31 stycznia 2011 r. w sprawie wynagrodzenia za czynności doradcy podatkowego w postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz szczegółowych zasad ponoszenia kosztów pomocy prawnej udzielonej przez doradcę podatkowego z urzędu (Dz. U. Nr 31, poz. 153, dalej jako "rozporządzenie"). Na podstawie § 4 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia koszty nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez doradcę podatkowego ustanowionego z urzędu ponoszone przez Skarb Państwa obejmują niezbędne udokumentowane wydatki doradcy podatkowego.
Z treści powyższych przepisów wynika, co podniósł również Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z 18 października 2016 r., że przesądzające znaczenie przy orzekaniu w przedmiocie zwrotu wydatków dla pełnomocnika strony, powinno mieć jedynie kryterium niezbędności określonego kosztu z punktu widzenia celowości dochodzenia praw lub podejmowanej obrony.
W niniejszej sprawie, w ocenie Sądu, wydatek w postaci opłaty od pełnomocnictwa substytucyjnego w kwocie 17 zł, spełnia powyższe kryterium niezbędności. Pełnomocnik strony wykazał, że ze względu na wcześniej zaplanowany i opłacony wyjazd zobligowany był do ustanowienia, w każdej ze spraw, pełnomocnika substytucyjnego, co wiązało się z koniecznością uiszczenia opłaty skarbowej w kwocie po 17 zł od każdego z pełnomocnictw. Poniesiony wydatek został również prawidłowo udokumentowany w oparciu o potwierdzenie wykonania operacji bankowej z dnia 12 sierpnia 2016 r. ( k. 115 akt) oraz przedłożoną fakturę VAT z dnia nr 3717/16/FVS z dnia 12 sierpnia 2016 r. ( k. 113 akt).
Co się natomiast tyczy zwrotu dodatkowych opłat za uiszczenie opłaty skarbowej od pełnomocnictwa substytucyjnego trudno uznać je za wydatek niezbędny. Kwestia wyboru sposobu w jaki wyznaczony pełnomocnik dokonuje opłaty od pełnomocnictwa tj. osobiście w kasie organu, przelewem bankowym bądź za pośrednictwem innego podmiotu, jest wyłącznie jego sprawą i taki wybór nie może dodatkowo obciążać Skarbu Państwa. Podkreślenia przy tym wymaga, że pełnomocnik strony w żadnym zakresie nie wykazał niezbędności poniesienia takiego wydatku, za pośrednictwem spółki, dla celów dochodzenia praw lub podjętej obrony w przedmiotowej sprawie.
W świetle § 3 ust. 1 pkt 1 lit. e rozporządzenia kwota wynagrodzenia doradcy podatkowego w postępowaniu przed sądem administracyjnym w pierwszej instancji
w sprawach, w których przedmiotem zaskarżenia jest należność pieniężna, przy wartości przedmiotu sprawy powyżej 10000 zł do 50000 zł wynosi 2400 zł. Zgodnie zaś z treścią § 2 ust. 3 rozporządzenia, wynagrodzenie w sprawach, w których strona korzysta z pomocy prawnej udzielonej przez doradcę podatkowego ustanowionego
z urzędu, sąd podwyższa o stawkę podatku od towarów i usług przewidzianą dla tego rodzaju czynności w przepisach o podatku od towarów i usług, obowiązującą w dniu orzekania o tej opłacie.
Wobec powyższego, na podstawie art. 250 § 1 p.p.s.a. w zw. z § 3 ust. 1 pkt 1 lit. e i § 4 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia, Sąd orzekł jak
w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło