I SA/Ke 351/15
PostanowienieWSA w Kielcach2015-08-10
Skład orzekający: Sędzia WSA Mirosław Surma
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżący, który wykazał trudną sytuację materialną i brak środków na pokrycie kosztów sądowych, powinien zostać zwolniony od tych kosztów oraz mieć ustanowionego doradcę podatkowego w postępowaniu sądowo-administracyjnym?Ratio decidendi
Sąd uznał, że skarżący wykazał brak możliwości ponoszenia jakichkolwiek kosztów postępowania, co uzasadnia przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Niskie dochody, brak majątku oraz wysoka suma wpisów w wielu prowadzonych sprawach wskazują na konieczność zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia doradcy podatkowego.Stan faktyczny
Skarżący A.P. złożył skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w sprawie podatku VAT. W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu od skargi, złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie doradcy podatkowego, wskazując na trudną sytuację materialną. Do wniosku dołączył dokumenty potwierdzające jego niskie dochody, brak majątku i inne okoliczności mające wpływ na jego sytuację finansową. Sąd rozpoznał wniosek na posiedzeniu niejawnym.Rozstrzygnięcie
Sąd postanowił zwolnić skarżącego od kosztów sądowych oraz ustanowić dla niego doradcę podatkowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Mirosław Surma po rozpoznaniu w dniu 10 sierpnia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym, wniosku A.P. o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie doradcy podatkowego w sprawie ze skargi A.P. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za czerwiec 2008 r. postanawia: 1. zwolnić skarżącego od kosztów sądowych; 2. ustanowić dla A.P. doradcę podatkowego, którego wyznaczy Krajowa Izba Doradców Podatkowych.
A.P. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia 16 marca 2015 r. w przedmiocie podatku od towarów i usług za czerwiec 2008 r. W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu od skargi złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie doradcy podatkowego. Wyjaśnił w nim, że trudna sytuacja materialna nie pozwala mu na uiszczenie kosztów sądowych, których wysokość we wszystkich sprawach wynosi ponad 12.000 zł. Wskazał, że źródło jego utrzymania stanowi wynagrodzenie za pracę w wysokości 875 zł brutto. Sam prowadzi gospodarstwo domowe. Nie posiada żadnych nieruchomości ani przedmiotów wartościowych. Jako zasoby pieniężne wskazał 200 zł.
Wezwany do uzupełnienia wniosku zarządzeniem referendarza sądowego z dnia 9 lipca 2015 r. skarżący wskazał, że w związku z brakiem dochodu nie miał obowiązku składania zeznania podatkowego za 2014 r. Nie korzysta z pomocy społecznej. Odnosząc się do kwestii nieruchomości położonej w [...] podawanej za adres podatnika w postępowaniu podatkowym, skarżący wyjaśnił, że nie wie kto aktualnie jest jej właścicielem. Zwrócił się do starostwa powiatowego o wydanie zaświadczenia o nieposiadaniu samochodów, które ma zostać wydane w ciągu czternastu dni. Kopię tego wniosku skarżący przedłożył. Załączył również kopie:
- odpisu skróconego aktu małżeństwa z dnia 31 lipca 2015 r. zawartego pomiędzy A.P. i K.A.K. w dniu 25 kwietnia 1987 r.,
- zaświadczenia z dnia 27 lipca 2015 r. o zatrudnieniu skarżącego w firmie Usługi Remontowo – Budowlane D.O. od dnia 1 stycznia 2015 r.; w zaświadczeniu wskazano, że w okresie od kwietnia 2015 r. do czerwca 2015 r. A.P. osiągnął dochody miesięczne w kwocie 875 zł brutto, 676,08 zł netto,
- zaświadczenia wydanego przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w K. z dnia 29 lipca 2015 r., stwierdzającego, że A.P. na dzień wydania dokumentu nie zgłaszał prowadzenia działalności gospodarczej oraz że w 2014 r. figurował w ewidencji urzędu jako osoba fizyczna nieprowadząca działalności gospodarczej,
- czterech wyciągów z rachunku bankowego prowadzonego w Banku [...] za okres od 5 marca 2015 r. do 5 lipca 2015 r., z których wynika saldo w wysokości 3,57 zł,
- umowy najmu lokalu mieszkalnego zawartej w dniu 28 stycznia 2015 r. z B.N. na najem jednego pokoju w domu pod adresem [...], na okres od 28 stycznia 2015 r. do 31 grudnia 2015 r., czynsz ustalono na kwotę 150 zł miesięcznie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje:
Stosownie do art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) dalej określaną jako ustawa p.p.s.a., strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Przyznanie prawa pomocy jako odstępstwo od tej zasady, może być zastosowane kiedy zostanie wykazane w sposób jednoznaczny spełnienie przesłanek określonych w art. 246 ustawy p.p.s.a. Zgodnie z § 1 tego artykułu, instytucja przyznania prawa pomocy przysługuje osobie, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (prawo pomocy w zakresie całkowitym) bądź osobie, która wykaże że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (prawo pomocy w zakresie częściowym). Przez uszczerbek koniecznego utrzymania należy rozumieć zachwianie sytuacji materialnej i bytowej strony skarżącej w taki sposób, że nie jest ona w stanie zapewnić sobie minimum warunków socjalnych.
W przedmiotowej sprawie skarżący ubiega się o przyznanie prawa pomocy
w zakresie całkowitym, tj. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie doradcy podatkowego.
Zdaniem Sądu skarżący wykazał, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Przyznanie skarżącemu prawa pomocy uzasadnia przede wszystkim jego sytuacja materialna, tj. brak majątku. Wprawdzie skarżący posiada stałe źródło dochodu w postaci wynagrodzenia w kwocie netto 676 zł oraz niewielkie oszczędności - 200 zł, jednak należy uznać, że są to kwoty wystarczające jedynie na pokrycie wydatków niezbędnych, związanych z zaspokojeniem potrzeb egzystencjalnych (mieszkanie, wyżywienie). Istotna jest przy tym okoliczność, że w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Kielcach prowadzonych jest dwanaście spraw ze skarg A.P. (sygn. akt od I SA/Ke 345/15 do I SA/Ke 356/15), z których wynika, że łączna suma wpisów wynosi 12.101 zł. Uwzględnienie konieczności uiszczenia tej kwoty w zestawieniu z niskimi dochodami skarżącego wzmacnia przekonanie o zasadności i celowości przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, poprzez zwolnienie go od kosztów sądowych i ustanowienie doradcy podatkowego.
Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 244, art. 245 § 1 i § 2
oraz art. 246 § 1 pkt 1 ustawy p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło