I SA/Ke 351/23

WyrokWSA w Kielcach2023-11-30

Skład orzekający: Agnieszka Banach, Magdalena Chraniuk-Stępniak, Andrzej Mącznik

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy w sytuacji, gdy podatnik posiada znaczny majątek w postaci nieruchomości, który może generować dochód, można uznać, że zachodzi "ważny interes podatnika" uzasadniający umorzenie zaległości podatkowych, mimo jego trudnej sytuacji finansowej i zdrowotnej?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że posiadanie przez podatnika majątku w postaci nieruchomości, który może generować dochód poprzez sprzedaż, dzierżawę lub najem, wyklucza istnienie "ważnego interesu podatnika" uzasadniającego umorzenie zaległości podatkowych, nawet jeśli podatnik znajduje się w trudnej sytuacji finansowej i zdrowotnej. Umorzenie zaległości podatkowych nie może być instrumentem zmuszającym organ do rezygnacji z dochodzenia należności, gdy podatnik posiada środki lub możliwości ich uzyskania. Ponadto, umorzenie w takiej sytuacji naruszałoby zasadę równości podatników wobec prawa, co wyklucza przesłankę "interesu publicznego".
Stan faktyczny
Skarżący E. K. złożył wniosek o umorzenie zaległości podatkowych w podatku od nieruchomości za lata 2017-2021, powołując się na trudną sytuację życiową, problemy zdrowotne i niskie dochody z emerytury. Organy podatkowe obu instancji odmówiły umorzenia, wskazując na posiadanie przez skarżącego znacznego majątku w postaci nieruchomości, który może generować dochód, oraz na brak wystąpienia przesłanek "ważnego interesu podatnika" lub "interesu publicznego". Skarżący zaskarżył decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego do WSA, zarzucając niewyjaśnienie istotnych okoliczności i proponując przekazanie jednej z nieruchomości na poczet długu. WSA oddalił skargę.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Banach (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Magdalena Chraniuk-Stępniak Asesor WSA Andrzej Mącznik Protokolant Starszy inspektor sądowy Anna Szyszka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 listopada 2023 r. sprawy ze skargi E. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Kielcach z dnia [...] czerwca 2023 r. nr SKO.PO [...]/572/2023 w przedmiocie umorzenia zaległości podatkowych oddala skargę. Sygn. akt I SA/Ke [...] U Z A S A D N I E N I E Zaskarżoną decyzją z dnia 23 czerwca 2023 r. nr SKO.PO [...]/572/2023 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Kielcach (dalej też jako "Kolegium") utrzymało w mocy decyzję wydaną przez Prezydenta Miasta Starachowice z dnia 14 grudnia 2022 r . znak: [...] orzekającą o odmowie E. K. umorzenia zaległości podatkowych w podatku od nieruchomości za lata 2017-2021 w kwocie [...]zł. W uzasadnieniu wydanej decyzji Kolegium wyjaśniło, co następuje. Organ podatkowy I instancji w toku przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego ustalił, że wnioskodawca E. K. jest współwłaścicielem w [...] części nieruchomości gruntowej o powierzchni 1473,00 m2 zabudowanej budynkiem mieszkalnym oraz budynkiem gospodarczym i garażem, położonej w S. przy ul. [...] (działka nr [...], sklasyfikowana jako B) oraz nieruchomości gruntowych znajdujących się na terenach zurbanizowanych Bp o łącznej powierzchni 2119,00 m2 (działka nr [...] - 711,00 m2, działka nr [...] - 707,00 m2 oraz działka nr [...] o pow. 701,00 m2), położonych w S. na os. Ł. przy ul. [...]. Współwłaścicielem pozostałej [...] części nieruchomości, zgodnie z ewidencją gruntów i budynków Starostwa Powiatowego w S. jest D. P.-C.. E. K. jest również posiadaczem samoistnym niezabudowanej nieruchomości gruntowej o pow. 571,00 m2 położonej w S. przy ul. [...]. Organ I instancji dostrzegł fakt znacznego obciążenia budżetu zobowiązanego koniecznością zapłaty podatku od nieruchomości, jednakże – zdaniem organu - zobowiązany posiada stałe źródło dochodu w postaci emerytury, mieszka sam, nie ma na utrzymaniu osób drugich, nie posiada żadnego zadłużenia i nie korzysta ze wsparcia osób trzecich. Dodatkowo podatnik w złożonym oświadczeniu majątkowym nie wykazał żadnych okoliczności nadzwyczajnych mogących mieć wpływ na pozytywne rozpatrzenie wniosku o umorzenie zaległości podatkowych. Z powodu wniesienia odwołania przez E. K., Kolegium zważyło, że wniosek o zastosowanie ulgi w spłacie zobowiązań podatkowych, o których mowa w art. 67a O.p., złożyć może jedynie podatnik, czyli osoba zobowiązana do zapłaty podatku z tytułu ciążącego na niej ustawowego obowiązku podatkowego (art. 67a § 1 O.p.). Organ podatkowy na wniosek podatnika, z zastrzeżeniem art. 67b, w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym, może: umorzyć w całości lub w części zaległości podatkowe, odsetki za zwłokę lub opłatę prolongacyjną. Ogólną dyrektywą interpretacyjną przy stosowaniu powyższego przepisu powinno pozostać uznanie wyjątkowości instytucji umorzenia zaległości podatkowych (odsetek za zwłokę, w tym wypadku opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi), jako nieefektywnej formy wygasania zobowiązań podatkowych i jako odstępstwa od zasady powszechnego opodatkowania. Kryterium "ważnego interesu podatnika" wymaga wykazania konkretnych okoliczności, które są wyjątkowe, niezależne od woli oraz sposobu postępowania podatnika (np. klęski żywiołowe powodujące utratę majątku, zdarzenia losowe) i jednocześnie które uniemożliwiają mu wywiązanie się z ciążących na nim obowiązków względem Skarbu Państwa (gminy) i które to w żaden sposób nie mogą zostać zaspokojone bez doraźnej pomocy ze strony organów skarbowych. Ważny interes podatnika należy rozpatrywać przy uwzględnieniu nie tylko osiąganych dochodów, ale także posiadanego majątku, który może stanowić zabezpieczenie spłaty zobowiązań. Przesłankę "interesu publicznego" rozumie się zaś, jak wyjaśniło Kolegium, jako dyrektywę postępowania, nakazującą respektowanie wartości wspólnych dla całego społeczeństwa, takich jak: sprawiedliwość, równość, bezpieczeństwo, zaufanie obywateli do organów władzy publicznej. W tak pojmowanym interesie mieści się dążenie do sytuacji, w której podatnicy regulują swoje zobowiązania podatkowe w całości i terminowo, dbałość o interes Skarbu Państwa (gminy), rozumiany jako konieczność zapewnienia stałych dochodów państwa (gminy) oraz możliwości realizacji zadań ogólnospołecznych. Przy ocenie tej przesłanki należy więc, w ocenie Kolegium, uwzględnić zasadność obciążania gminy będącej wspólnotą mieszkańców, a zatem w konsekwencji jej mieszkańców, kosztami udzielonej w ten sposób pomocy. Z uwagi zaś na uznaniowy charakter rozstrzygnięcia, nawet w sytuacji zaistnienia okoliczności wskazujących na wystąpienie chociażby jednej z przesłanek, o jakich mowa w art. 67a § 1 pkt 3 O.p., organ nie jest bezwzględnie zobowiązany do umorzenia wnioskowanych zaległości. Kolegium oceniło, że w okolicznościach badanej sprawy nie ziściła się żadna ze wskazanych przesłanek umożliwiających ewentualnie umorzenie przedmiotowych zaległości. Stanowisko organu I instancji zatem nie nosi cech dowolności i zostało oparte na zgromadzonych w sprawie dowodach. W złożonym wniosku o umorzenie zaległości z dnia 15 listopada 2022 r. E. K. wskazał, że stałe miesięczne wydatki na utrzymanie wynoszą: energia [...] zł, gaz [...] zł, woda i ścieki [...] zł oraz za wywóz śmieci [...] zł. Wnioskodawca utrzymuje się z emerytury w wysokości [...] zł i w złożonym wniosku podkreślił, że dotychczas podatki były umarzane, zaś obecny wniosek dotyczy umorzenia zaległości w podatku od nieruchomości za lata 2017-2022 naliczonego w łącznej kwocie [...]zł, z nieruchomości położonej w S. przy ul. [...] i ul. [...]. W oparciu o zebrany materiał dowodowy, w szczególności treść złożonego oświadczenia o aktualnej sytuacji finansowej z dnia 1 grudnia 2022 r. oraz zgromadzone w sprawie dokumenty organ ustalił, że wnioskodawca E. K. zamieszkuje sam i nie ma na utrzymaniu innych osób. Zobowiązany otrzymuje emeryturę w wysokości [...] zł netto. Z uzyskiwanego dochodu strona pokrywa wydatki związane z bieżącym utrzymaniem oraz należności za gaz, energię elektryczną, wodę, kanalizację, telefon komórkowy w wysokości ok. [...] zł/miesięcznie (średniomiesięczne wydatki określone w złożonym wniosku o umorzenie wynoszą ok. [...] zł), opał [...] zł/sezon, ubezpieczenie samochodu w wysokości [...] zł/rok oraz wyżywienie i koszty środków czystości to kwota ok. [...] zł/miesięcznie. Wnioskodawca E. K. posiada samochód osobowy Daewoo Matiz z 2002 r. Jak wynika z informacji zawartych w złożonym oświadczeniu o stanie majątkowym zobowiązany nie posiada długoterminowego ani krótkoterminowego zadłużenia kredytowego, czy też innych pożyczek i zobowiązań i zgodnie ze złożonym oświadczeniem, zobowiązany po przebytym w młodości zapaleniu mięśnia sercowego ma osłabione serce. W złożonym oświadczeniu wnioskodawca wskazał, że nie leczy się i nie ponosi z tego tytułu wydatków, ponieważ nie ma na to środków. Nie posiada orzeczenia o stopniu niepełnosprawności. Wnioskodawca nie przedstawił żadnych dokumentów świadczących o chorobie, nie korzysta też z pomocy osób trzecich. Zdaniem organu odwoławczego, wynika z powyższego, że uzyskiwany przez stronę dochód z tytułu emerytury ma charakter stały i znacząco przekracza kryterium dochodowe uprawniające do świadczeń z pomocy społecznej na zasadach ogólnych. Stałe źródło dochodu nie pozwala na uznanie, że wnioskodawca w ogóle nie jest w stanie spłacić, jeśli nie obecnie, to w niedalekiej przyszłości ciążących na nim zaległości podatkowych w podatku od nieruchomości. Organ II instancji podkreślił, że odwołujący posiada stałe dochody, regularnie opłaca swoje zobowiązania i gospodarując stałymi środkami finansowymi, od wielu miesięcy nie uwzględnia jednak w żaden sposób faktu, że ciążą na nim zobowiązania z tytułu podatku od nieruchomości. E. K. uiścił jedynie kwotę [...]zł na poczet zobowiązania podatkowego, zaś wcześniej ustalane podatki, jak sam podkreślił, były umarzane. Nie bez znaczenia jest też, w opinii organu II instancji, że strona posiada przez majątek w postaci nieruchomości gruntowych i budynkowych oraz ma potencjalne możliwości uzyskania przez nią dochodów z tych nieruchomości poprzez ich dzierżawę, najem czy sprzedaż. W sytuacji, kiedy posiadane grunty, budynki nie przynoszą stronie dochodów a generują jedynie koszty, może ona rozważyć nie tylko ich wydzierżawienie, najem, ale także sprzedaż (choćby ich części), co przełożyłoby się na zmniejszenie ponoszonych wydatków z nimi związanych. Sytuacja ekonomiczna i majątkowa podatnika w świetle powyższego rokuje więc możliwość poprawy i spłaty zaległości, choćby w ratach. Tymczasem E. K. posiadając stałe dochody, regularnie opłaca swoje zobowiązania poza zobowiązaniami publicznoprawnymi. Przyznanie odwołującemu wnioskowanej ulgi byłoby więc w ocenie Kolegium pozbawione w warunkach tej sprawy podstaw faktycznych i prawnych, ponieważ zasadnie oceniono, że nie wykazał on okoliczności obiektywnie świadczących o istnieniu ustawowych przesłanek warunkujących jej zastosowanie. Instytucja umorzenia zaległości podatkowych nie może być wykorzystywana jako instrument, który miałby zmusić organ podatkowy do definitywnej rezygnacji z dochodzenia należnych mu danin publicznych w sytuacji, gdy podatnik odmawia ich zapłaty, kierując się wyłącznie własnym przekonaniem, a posiadane środki rozdysponowuje bez uwzględnienia w jakiejkolwiek mierze powszechnego obowiązku płacenia podatków. W skardze wywiedzionej przez E. K. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach zaskarżył on powyższą decyzję Kolegium, zarzucając niewyjaśnienie istotnych okoliczności w sprawie. W uzasadnieniu skargi skarżący wyjaśnił, że dojazd do działek nr [...] i [...] utworzono dopiero w 2019 r. Dodał, że jednego dnia otrzymał 6 decyzji podatkowych. Wyjaśnił, że trudno poprawić sobie warunki bytowe z emerytury jako jedynego dochodu. Nie stać go na intensywne leczenie. Podkreślił, że od czasu do czasu musi kupić odzież, obuwie i inne rzeczy, obok stałych wydatków na prąd, gaz, wodę. Dom, w którym mieszka, wymaga napraw. Stan zdrowia nie pozwala mu na wykonanie ich samodzielnie. Nie będzie mógł używać starego już pieca c.o., a na zakup nowego go nie stać. Nie ma środków na naprawę dachu i wymianę rynien. "Oddanie" Miastu działki nr [...] załatwiłoby w jego ocenie sprawę, ale brak jest współpracy z drugiej strony. Wniósł o umorzenie podatku od nieruchomości w części ľ przypadającej na niego jako współwłaściciela, zawieszenie postępowania na czas potrzebny do "przejścia" na poczet długu podatkowego ofiarowanej przez niego Urzędowi Miasta w S. działki nr [...] i zobowiązanie Urzędu Miasta w S. do określenia czynności, jakie skarżący miałby dokonać w celu skutecznego przekazania własności działki nr [...] na poczet długu podatkowego. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Przy piśmie z 14 listopada 2023 r. skarżący przedstawił dodatkowe dokumenty w sprawie, w tym zdjęcia fotograficzne działek nr [...] i [...] i dokumenty wskazujące na okoliczności związane z wykonaniem dojazdu do ww. działek. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje: Zgodnie z zasadami wyrażonymi w art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (j.t. Dz. U. z 2022 r. poz. 2492 z późn. zm.) i art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2023 r. poz. 1634), określanej dalej jako: "p.p.s.a.", sąd bada zaskarżone orzeczenie pod kątem jego zgodności z obowiązującym prawem, zarówno materialnym, jak i procesowym, nie jest przy tym - co do zasady - związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Z brzmienia art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. wynika, że zaskarżona decyzja winna ulec uchyleniu wtedy, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. Rozpatrując sprawę w tak zakreślonych granicach sąd stwierdził, że skarga nie zasługiwała na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Zasadnicze ramy materialnoprawne umorzenia zaległości podatkowej wyznaczał w tej sprawie przepis art. 67a § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej, stanowiący, że organ podatkowy, na wniosek podatnika, z zastrzeżeniem art. 67b, w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym, może: umorzyć w całości lub w części zaległości podatkowe, odsetki za zwłokę lub opłatę prolongacyjną. W pierwszym etapie postępowania o przyznanie wnioskodawcy ulgi podatkowej organ podatkowy bada, czy w ogóle występują przesłanki do jej przyznania (ważny interes podatnika lub interes publiczny). Jeśli żadna z tych przesłanek nie zostanie spełniona, organ bezwzględnie zobowiązany jest odmówić przyznania ulgi. W przypadku natomiast ustalenia zaistnienia którejś z tych ustawowych przesłanek, postępowanie wchodzi w drugi etap - uznania administracyjnego, tj. możliwości wyboru określonego kierunku rozstrzygnięcia. Dopiero na tym etapie postępowania organ korzysta z uznania administracyjnego. Oznacza to, że organ ma prawo wyboru rozstrzygnięcia, może zatem w przypadku stwierdzenia przesłanki uwzględnić wniosek lub odmówić jego uwzględnienia. Ustawodawca pozostawiając organom uznanie w omawianej kwestii, wprowadził do systemu prawa swego rodzaju "luz decyzyjny", przejawiający się w możliwości (nie zaś konieczności) przyznania tejże ulgi. Do uznania administracyjnego, a więc możliwości wyboru określonego kierunku rozstrzygnięcia, dochodzi po ustaleniu zaistnienia którejkolwiek z wymienionych w przepisach prawa przesłanek i przejawia się ono w tym, że nawet w przypadku wystąpienia tej przesłanki, organ nie ma obowiązku udzielenia ulgi. Rozstrzygnięcie organu nie może mieć jednak charakteru dowolnego, lecz musi być wynikiem wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy (art. 122 Ordynacji podatkowej), wszechstronnego zebrania oraz rozpatrzenia w sposób wyczerpujący materiału dowodowego (art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej), zaś decyzja winna spełniać wymogi określone w art. 210 § 1 pkt 6 i § 4 Ordynacji podatkowej. W orzecznictwie wskazuje się też na granice uznania administracyjnego w obrębie których może poruszać się organ podatkowy (zob. np. wyroki NSA: z 2 marca 2016 r. II FSK 2474/15, z 3 sierpnia 2016 r., II FSK 3507/14, z 14 października 2016 r, II FSK 2427/14, z 5 września 2018 r., II FSK 3325/15, z 27 marca 2019 r., II FSK 3734/18, z 3 grudnia 2019 r. II FSK 1341/19, czy też z 14 stycznia 2020 r., II FSK 819/19, dostępne są na stronie www.orzeczenia.nsa.gov.pl/). Konsekwencją takiego modelu postępowania organu podatkowego jest kontrola sądu administracyjnego sprawowana zasadniczo na trzech poziomach: 1. kontrola prawidłowości przeprowadzonego postępowania, w tym postępowania dowodowego (zwłaszcza kompletności materiału dowodowego); 2. kontrola prawidłowości oceny przesłanek zastosowania ulgi oraz w przypadku ich zaistnienia: 3. kontrola granic przyznanego organowi uznania administracyjnego (zob. wyrok WSA w Kielcach z 9 listopada 2023 r., I SA/Ke 376/23, Lex nr 3632166). W realiach niniejszej sprawy sąd przeprowadził kontrolę zaskarżonej decyzji zarówno z punktu widzenia prawidłowości przeprowadzonego przez organy podatkowe postępowania, wykładni przepisów prawa znajdujących w sprawie zastosowanie oraz dokonanej przez te organy oceny istnienia przesłanek umorzenia zaległości podatkowych w przypadku skarżącego. Sąd doszedł do następujących wniosków. Proces decyzyjny organów został przeprowadzony prawidłowo. Organy zgromadziły przy udziale wnioskodawcy materiał dowodowy dotyczący sytuacji osobistej i majątkowej skarżącego i oceniły dowody w granicach określonych przepisem art. 191 Ordynacji podatkowej. Co istotne w stanie faktycznym niniejszej sprawy należy zaakceptować ocenę i stanowisko organów podatkowych, że w przypadku skarżącego nie zachodzą przesłanki umorzenia zaległości podatkowych tj. nie zachodzi ważny interes podatnika, ani interes publiczny, o których mowa w art. 67a § 1 Ordynacji podatkowej. Wymaga w tym miejscu wyjaśnienia, że użyte w art. 67a § 1 Ordynacji podatkowej zwroty normatywne - "ważny interes podatnika" oraz "interes publiczny" - nie mają stałego zakresu treści, lecz jest to zespół ogólnie zarysowanych celów, które należy wziąć pod uwagę w procesie stosowania prawa i zawsze odnosić go do indywidualnej sytuacji wnioskodawcy występującego z wnioskiem o umorzenie zaległości podatkowych. Są swoistymi klauzulami generalnymi, odsyłającymi do ocen pozaprawnych. Ponieważ są to pojęcia nieostre, ich treść musi być ustalona w konkretnej sprawie. Dla organu podatkowego oznacza to, że w każdej rozpatrywanej sprawie indywidualnie musi on ustalić i ocenić, na czym polega ważny interes podatnika oraz interes publiczny. Rację ma Kolegium, że kryterium "ważnego interesu podatnika" wymaga wykazania konkretnych okoliczności, które są wyjątkowe, niezależne od woli oraz sposobu postępowania podatnika (np. klęski żywiołowe, zdarzenia losowe) i jednocześnie uniemożliwiają mu wywiązanie się z ciążących na nim obowiązków fiskalnych i które to w żaden sposób nie mogą zostać zaspokojone bez doraźnej pomocy ze strony organów skarbowych. Ważnego interesu podatnika nie można utożsamiać z subiektywnym przekonaniem podatnika o potrzebie umorzenia zaległości podatkowej. Z kolei nakaz uwzględnienia "interesu publicznego" oznacza dyrektywę postępowania, zgodnie z którą należy mieć na względzie respektowanie wartości wspólnych dla całego społeczeństwa, takich jak sprawiedliwość, równość, bezpieczeństwo, zaufanie obywateli do organów władzy, sprawność działania aparatu państwowego, a także sytuację, gdy zapłata zobowiązania podatkowego spowoduje konieczność sięgania przez podatnika do środków pomocy państwa. Skarżący uważa natomiast, że organ w sposób bezpodstawny nie uznał za ważny interes podatnika przedstawionych w toku postępowania podatkowego (a powtórzonych w skardze) okoliczności, tj. jego trudnej sytuacji życiowej wynikającej z samodzielnego prowadzenia gospodarstwa domowego, braku rodziny, problemów zdrowotnych, niskich dochodów, braku środków na pokrycie koniecznych wydatków m.in. kosztów remontów domu, zakupu pieca. W ocenie sądu, okoliczności przedstawione przez skarżącego wskazują na trudności w jego codziennym funkcjonowaniu, jednakże nie oznaczają, że po jego stronie - obiektywnie - zachodzi ważny interes podatnika czy interes publiczny. Kryterium ważnego interesu podatnika wymaga wykazania zaistnienia takich okoliczności, które uniemożliwiają podatnikowi wywiązanie się z ciążących na nim obowiązków z tytułu należności podatkowych. Podnoszonym przez podatnika trudnościom w uregulowaniu zaległości podatkowych w podatku od nieruchomości przeczy zaś jego sytuacja majątkowa. Z ustaleń organu wynika bowiem, że skarżący jest współwłaścicielem w [...] części nieruchomości gruntowej o powierzchni 1473 m2 zabudowanej budynkiem mieszkalnym oraz budynkiem gospodarczym i garażem, położonej w S. przy ul. [...] oraz nieruchomości gruntowych znajdujących się na terenach zurbanizowanych o łącznej powierzchni 2119,00 m2 (działka nr [...] - 711 m2, działka nr [...] - 707 m2 oraz działka nr [...] o pow. 701 m2) położonych w S. przy ul. [...]. E. K. jest również posiadaczem samoistnym niezabudowanej nieruchomości gruntowej o pow. 571 m2 położonej w S. przy ul. [...]. Zatem skarżący posiada majątek, który może generować dochód. Rację ma Kolegium, że skarżący może te nieruchomości sprzedać, wydzierżawić, wynająć, choćby w części. Wymagałoby to pewnego zaangażowania ze strony skarżącego. Niemniej taką możliwość osiągania dodatkowych dochodów na swoje utrzymanie E. K. posiada. Te środki mógłby przeznaczyć on na wydatki, których nie jest w stanie pokryć z emerytury. Z dochodu otrzymywanego ze świadczenia emerytalnego bez wątpienia skarżący może natomiast zaspokoić najbardziej podstawowe potrzeby życia codziennego (żywność, media, środki czystości, opał). Z wyjaśnień podatnika wynika, że nie jest on w stanie wygenerować oszczędności, które mogą okazać się niezbędne do pokrycia wydatków na wypadek ciężkiej choroby, brakuje mu pieniędzy na remont domu, zakup nowego pieca. Zauważyć trzeba jednak, że przy rozpatrywaniu wniosku o udzielenie ulgi organ podatkowy ma obowiązek brać pod uwagę przede wszystkim sytuację, w jakiej podatnik znajduje się w chwili, gdy podejmowana jest decyzja w tej sprawie. Dlatego samo tylko ogólne odwoływanie się do przyszłych wydatków, np. na leczenie, nie potwierdza istnienia ważnego interesu podatnika. Samo przekonanie strony o istnieniu ważnego interesu podatnika nie jest wystarczające, bo przesłanka ta winna zostać oceniona obiektywnie. Zdarzenia przedstawione przez podatnika niewątpliwie wiążą się z trudnościami zdrowotnymi i finansowymi, jednakże nie należy automatycznie utożsamiać ich z przesłanką "ważnego interesu podatnika". O wystąpieniu tej przesłanki przesądza bowiem całokształt czynników kształtujących sytuację podatnika, a nie tylko czynniki wybrane przez stronę. Stan faktyczny w tej sprawie potwierdza, że skarżący posiada majątek, który może generować dochód. Organ pierwszej instancji zwrócił uwagę, że składająca się z trzech działek nieruchomość gruntowa o łącznej powierzchni 2119 m2 położona jest blisko centrum, w atrakcyjnej części miasta, przeznaczonej pod zabudowę mieszkaniową, w otoczeniu jednorodzinnych budynków mieszkalnych. Nieruchomość ta – odpowiednio zainwestowana – może przynieść skarżącemu dochody pozwalające na pokrycie dodatkowych potrzeb życiowych. Kwestia czasu i okoliczności powstania dojazdu do tych nieruchomości nie ma więc znaczenia w tej sprawie, bo istotne jest to że ww. działki stwarzają możliwości dochodowe dla strony. Zresztą przed wydaniem zaskarżonej decyzji taki dojazd już został wykonany, co wynika z pisma złożonego przez skarżącego do skargi. Podobnie nie mogło mieć dla sprawy rozstrzygającego znaczenia to, że skarżący zawnioskował o przejęcie przez Gminę S. nieruchomości przy ul. [...] w S.. Istotne jest to, że zaległość podatkowa w podatku od nieruchomości na datę wydania zaskarżonej decyzji istniała. Powyższa sytuacja faktyczna wskazuje, że prawidłowo również oceniło Kolegium to, że w sprawie nie zachodzi przesłanka interesu publicznego. Umorzenie zaległości podatkowej (w całości czy w części) oznacza uwolnienie podatnika od obowiązku zapłacenia podatku. Tymczasem inni podatnicy regulują należności podatkowe, również w podatku od nieruchomości. Odstępstwo od konstytucyjnie gwarantowanej równości podatników wobec prawa usprawiedliwia wyłącznie nadzwyczajna sytuacja faktyczna występująca u podatnika wnioskującego o ulgę, niezależna od jego woli. Ani organy ani sąd nie stwierdziły, aby E. K. znajdował się w takiej sytuacji z podanych wyżej powodów. Trudno zatem uznać, że umorzenie mu zaległości podatkowych w tym przypadku jest uzasadnione interesem publicznym, czyli interesem pozostałych obywateli. W interesie społecznym z całą pewnością leży bowiem przestrzeganie równości podatników względem prawa podatkowego, równe traktowanie i równe obciążenie wspólnym ciężarem, wynikającym z ustawy budżetowej (zob. wyrok WSA w Gdańsku z 10 października 2023 r., I SA/Gd 679/23, Lex nr 3630577). Powyższe oznacza, że wbrew twierdzeniom skargi, w zaskarżonej decyzji organ prawidłowo ocenił, że sytuacja podatnika nie wskazuje na istnienie przesłanek, o których mowa w art. 67a § 1 Ordynacji podatkowej. Punktem wyjścia była ocena ustalonej w postępowaniu kondycji finansowej i majątkowej wnioskodawcy, która nie pozwalała uznać, że zachodzi ważny interes podatnika czy też interes publiczny. Jednocześnie strona nie wykazała, aby zachodziła taka okoliczność (np. poważna choroba), która prowadzi ją do sytuacji nadzwyczajnie trudnej, z którą nie jest sobie w stanie poradzić bez pomocy państwa. W konsekwencji powyższe okoliczności, w kontekście normy art. 67a § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej, dają podstawę do stwierdzenia, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Organy podatkowe podjęły czynności zmierzające do ustalenia sytuacji osobistej i materialnej finansowej skarżącego. Odniosły się do podnoszonych przez stronę argumentów, uzasadniając wydane rozstrzygnięcie. Uwzględniły całokształt okoliczności faktycznych, oceniły przesłanki ważnego interesu podatnika lub interesu publicznego, nie naruszając przy tym przepisów postępowania podatkowego. Nadto zdaniem sądu, uzasadnienie zaskarżonej decyzji wypełnia wymogi określone w przepisie art. 210 § 4 Ordynacji podatkowej. Wynikają z niego przesłanki, którymi kierował się organ podatkowy, w sposób wyczerpujący wyjaśniono podstawę prawną i faktyczną rozstrzygnięcia oraz okoliczności, które za takim, a nie innym rozstrzygnięciem przemawiały. Odnosząc się do wniosków skargi należy zauważyć, że sąd w świetle przepisów ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie posiada uprawnienia, by orzekać o umorzeniu zaległości podatkowych, jak również by zobowiązywać organy gminy do zawarcia umowy cywilnoprawnej, czy określenia jej warunków. Sąd kontroluje wyłącznie zgodność z prawem zaskarżonego aktu na datę jego wydania i w tej sprawie naruszeń prawa skutkujących uwzględnieniem skargi sąd nie stwierdził. Brak było podstaw do odroczenia rozpoznania skargi do czasu rozstrzygnięcia spraw związanych z działką nr [...]. Ubocznie wypada zauważyć, że strona może rozważyć ubieganie się o ulgę polegającą na rozłożeniu na raty zapłaty zaległości podatkowej. Mając powyższe na uwadze sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło