I SA/Ke 353/15

PostanowienieWSA w Kielcach2016-12-14

Skład orzekający: Artur Adamiec

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wydatek z tytułu opłaty skarbowej za pełnomocnictwo substytucyjne oraz opłaty za jego uiszczenie, poniesiony przez pełnomocnika ustanowionego z urzędu, może zostać zwrócony jako niezbędny wydatek w postępowaniu administracyjnym?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że wydatek z tytułu opłaty skarbowej za pełnomocnictwo substytucyjne w kwocie 17 zł jest niezbędny, jeśli pełnomocnik wykaże, że ustanowienie substytuta było konieczne ze względu na wcześniej zaplanowany i opłacony wyjazd. Natomiast dodatkowe opłaty za uiszczenie tej opłaty skarbowej nie mogą obciążać Skarbu Państwa, gdyż wybór sposobu dokonania płatności jest kwestią wewnętrzną pełnomocnika i nie wykazano ich niezbędności.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła wniosku pełnomocnika skarżącego o przyznanie wynagrodzenia z tytułu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych wydatków. Pełnomocnik domagał się zwrotu opłaty skarbowej za pełnomocnictwo substytucyjne (17 zł) oraz opłaty za jej uiszczenie, argumentując koniecznością ustanowienia substytuta z powodu wcześniej zaplanowanego wyjazdu. Sąd I instancji częściowo uwzględnił wniosek, ale NSA uchylił postanowienie w tym zakresie do ponownego rozpoznania.
Rozstrzygnięcie
Przyznano od Skarbu Państwa na rzecz doradcy podatkowego kwotę 2952 zł (w tym 552 zł VAT) tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz kwotę 17 zł tytułem zwrotu niezbędnych udokumentowanych wydatków (opłata skarbowa od pełnomocnictwa substytucyjnego).

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Artur Adamiec po rozpoznaniu w dniu 14 grudnia 2016 r., na posiedzeniu niejawnym, wniosku pełnomocnika skarżącego o przyznanie wynagrodzenia z tytułu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej stronie z urzędu oraz zwrotu niezbędnych wydatków w sprawie ze skargi A.P. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za [...] r. postanawia: przyznać od Skarbu Państwa (Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach) na rzecz doradcy podatkowego G. G. tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, kwotę 2952 (dwa tysiące dziewięćset pięćdziesiąt dwa) złote, w tym kwotę 552 (pięćset pięćdziesiąt dwa) złote tytułem podatku od towarów i usług oraz kwotę 17 zł tytułem zwrotu niezbędnych udokumentowanych wydatków. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w postanowieniu zawartym w pkt 2 wyroku z 25 sierpnia 2016 r., sygn. akt I SA/Ke 353/15, przyznał od Skarbu Państwa (Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach) na rzecz doradcy podatkowego G. G.kwotę 2952 złotych, w tym 552 złotych podatku od towarów i usług, tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Pełnomocnik strony, pismem z 12 sierpnia 2016 r. złożonym na rozprawie w dniu 25 sierpnia 2016 r. przez pełnomocnika substytucyjnego, złożył wniosek o zwrot kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrot wydatków poniesionych w związku z udzieleniem pełnomocnictwa substytucyjnego. Zaznaczył w nim, że poniesione wydatki z tytułu opłaty skarbowej za pełnomocnictwo oraz opłaty za jej uiszczenie były niezbędne, w związku z wcześniej zaplanowanym i opłaconym wyjazdem, a co za tym idzie koniecznością udzielenia pełnomocnictwa substytucyjnego. Do wniosku zostało załączone bankowe potwierdzenie z 12 sierpnia 2016 r., wykonania operacji przelewu kwoty 17 zł, dokonanej przez B. Sp. z o.o. Spółka Doradztwa Podatkowego w K. (spółka) na rzecz Urzędu Miasta Kielce oraz faktura VAT nr 3717/16/FVS na łączną kwotę 240 zł., na którą składa się po 17 zł za opłatę skarbową od każdej ze spraw (12 x17 zł) oraz po 3 zł za opłatę od uiszczenia opłaty skarbowej od każdej ze spraw (12 x 3 zł). Na skutek złożonego przez pełnomocnika zażalenia, Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z 14 listopada 2016 r. sygn. akt I FZ 330/16, uchylił postanowienie zawarte w pkt 2 wyroku z 25 sierpnia 2016 r., sygn. akt I SA/Ke 353/15 i w tym zakresie przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. W motywach rozstrzygnięcia NSA wskazał, że z treści wyroku wynika, iż Sąd I instancji nie zanegował celowości wydatku z tytułu opłaty skarbowej od pełnomocnictwa substytucyjnego, a jednocześnie wysokość zasądzonych kosztów wskazuje, że zaskarżone rozstrzygnięcie w przedmiocie kosztów nie obejmowało tego elementu wynagrodzenia pełnomocnika strony. Naczelny Sąd Administracyjny podniósł, że w niniejszej sprawie argumentacja odnosząca się do konieczności udzielenia substytucji została przez pełnomocnika strony przedstawiona w treści pisma z 12 sierpnia 2016 r., a zarazem z akt sprawy wynika, iż opłata taka została przez pełnomocnika uiszczona. W związku z powyższym Naczelny Sąd Administracyjny uznał za celowe uchylić zaskarżone postanowienie i przekazać sprawę w tym zakresie do ponownego rozpoznania w celu ustalenia czy wskazana przez pełnomocnika strony wysokość wydatków, uwidoczniona w treści pisma z 12 sierpnia 2016 r., była prawidłowa. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje: Zgodnie z art. 250 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718, dalej jako "ustawa p.p.s.a.") wyznaczony doradca podatkowy otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad określonych w przepisach i opłatach za czynności doradców podatkowych w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków. Szczegółowe zasady ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez doradcę podatkowego ustanowionego z urzędu reguluje rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 31 stycznia 2011 r. w sprawie wynagrodzenia za czynności doradcy podatkowego w postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz szczegółowych zasad ponoszenia kosztów pomocy prawnej udzielonej przez doradcę podatkowego z urzędu (Dz. U. Nr 31, poz. 153, dalej jako "rozporządzenie"). Na podstawie § 4 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia koszty nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez doradcę podatkowego ustanowionego z urzędu ponoszone przez Skarb Państwa obejmują niezbędne udokumentowane wydatki doradcy podatkowego. Z treści powyższych przepisów wynika, co podniósł również Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z 14 listopada 2016 r., że przesądzające znaczenie przy orzekaniu w przedmiocie zwrotu wydatków dla pełnomocnika strony, powinno mieć jedynie kryterium niezbędności określonego kosztu z punktu widzenia celowości dochodzenia praw lub podejmowanej obrony. W niniejszej sprawie, w ocenie Sądu, wydatek w postaci opłaty od pełnomocnictwa substytucyjnego w kwocie 17 zł, spełnia powyższe kryterium niezbędności. Pełnomocnik strony wykazał, że ze względu na wcześniej zaplanowany i opłacony wyjazd zobligowany był do ustanowienia, w każdej ze spraw, pełnomocnika substytucyjnego, co wiązało się z koniecznością uiszczenia opłaty skarbowej w kwocie po 17 zł od każdego z pełnomocnictw. Poniesiony wydatek został również prawidłowo udokumentowany w oparciu o potwierdzenie wykonania operacji bankowej z dnia 12 sierpnia 2016 r. (k. 113 akt) oraz przedłożoną fakturę VAT z dnia nr 3717/16/FVS z dnia 12 sierpnia 2016 r. (k. 115 akt). Co się natomiast tyczy zwrotu dodatkowych opłat za uiszczenie opłaty skarbowej od pełnomocnictwa substytucyjnego trudno uznać je za wydatek niezbędny. Kwestia wyboru sposobu w jaki wyznaczony pełnomocnik dokonuje opłaty od pełnomocnictwa, tj. osobiście w kasie organu, przelewem bankowym bądź za pośrednictwem innego podmiotu, jest wyłącznie jego sprawą i taki wybór nie może dodatkowo obciążać Skarbu Państwa. Podkreślenia przy tym wymaga, że pełnomocnik strony w żadnym zakresie nie wykazał niezbędności poniesienia takiego wydatku, za pośrednictwem spółki, dla celów dochodzenia praw lub podjętej obrony w przedmiotowej sprawie. Wobec powyższego, na podstawie art. 250 § 1 p.p.s.a. w zw. z § 3 ust. 1 pkt 1 lit. e, § 2 ust. 3 i § 4 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia, Sąd orzekł jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło