I SA/Ke 355/15
PostanowienieWSA w Kielcach2016-12-14
Skład orzekający: Artur Adamiec
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wydatek w postaci opłaty za uiszczenie opłaty skarbowej od pełnomocnictwa substytucyjnego może zostać uznany za niezbędny i podlegać zwrotowi ze Skarbu Państwa?Ratio decidendi
Wydatek w postaci opłaty skarbowej od pełnomocnictwa substytucyjnego w kwocie 17 zł jest niezbędny i podlega zwrotowi, jeśli pełnomocnik wykaże, że był on konieczny ze względu na okoliczności (np. zaplanowany wyjazd), które uniemożliwiły mu osobiste stawiennictwo. Natomiast dodatkowe opłaty za sposób uiszczenia tej należności (np. przelewem przez spółkę) nie są uznawane za niezbędne i nie podlegają zwrotowi, gdyż wybór metody płatności jest kwestią wewnętrzną pełnomocnika.Stan faktyczny
Sąd administracyjny rozpatrywał wniosek pełnomocnika skarżącego o przyznanie wynagrodzenia z tytułu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych wydatków. Wcześniejsze postanowienie sądu w tej sprawie zostało uchylone przez NSA z uwagi na konieczność ponownego rozpoznania kwestii zwrotu wydatków związanych z opłatą skarbową od pełnomocnictwa substytucyjnego. Pełnomocnik domagał się zwrotu opłaty skarbowej od pełnomocnictwa substytucyjnego oraz opłaty za jej uiszczenie, argumentując koniecznością udzielenia substytucji z powodu zaplanowanego wyjazdu.Rozstrzygnięcie
Przyznano od Skarbu Państwa na rzecz doradcy podatkowego G. G. kwotę 1476 zł tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej, w tym 276 zł podatku VAT, oraz kwotę 17 zł tytułem zwrotu niezbędnych udokumentowanych wydatków (opłata skarbowa od pełnomocnictwa substytucyjnego).Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Artur Adamiec po rozpoznaniu w dniu 14 grudnia 2016 r., na posiedzeniu niejawnym, wniosku pełnomocnika skarżącego o przyznanie wynagrodzenia z tytułu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej stronie z urzędu oraz zwrotu niezbędnych wydatków w sprawie ze skargi A.P. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za [...] r. postanawia: przyznać od Skarbu Państwa (Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach) na rzecz doradcy podatkowego G. G. tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, kwotę 1476 (tysiąc czterysta siedemdziesiąt sześć) złote, w tym kwotę 276 (dwieście siedemdziesiąt sześć) złote tytułem podatku od towarów i usług oraz kwotę 17 zł tytułem zwrotu niezbędnych udokumentowanych wydatków.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w postanowieniu zawartym
w pkt 2 wyroku z 25 sierpnia 2016 r., sygn. akt I SA/Ke 355/15, przyznał od Skarbu Państwa (Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach) na rzecz doradcy podatkowego G.G. kwotę 1476 złotych, w tym 276 złotych podatku od towarów i usług, tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.
Pełnomocnik strony, pismem z 12 sierpnia 2016 r. złożonym na rozprawie
w dniu 25 sierpnia 2016 r. przez pełnomocnika substytucyjnego, złożył wniosek
o zwrot kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrot wydatków poniesionych
w związku z udzieleniem pełnomocnictwa substytucyjnego. Zaznaczył w nim, że poniesione wydatki z tytułu opłaty skarbowej za pełnomocnictwo oraz opłaty za jej uiszczenie były niezbędne, w związku z wcześniej zaplanowanym i opłaconym wyjazdem, a co za tym idzie koniecznością udzielenia pełnomocnictwa substytucyjnego. Do wniosku zostało załączone bankowe potwierdzenie
z 12 sierpnia 2016 r., wykonania operacji przelewu kwoty 17 zł, dokonanej przez B. Sp. z o.o. Spółka Doradztwa Podatkowego w K. (spółka) na rzecz
Urzędu Miasta K. oraz faktura VAT nr 3717/16/FVS na łączną kwotę 240 zł., na którą składa się po 17 zł za opłatę skarbową od każdej ze spraw (12 x17 zł) oraz po 3 zł za opłatę od uiszczenia opłaty skarbowej od każdej ze spraw (12 x 3 zł).
Na skutek złożonego przez pełnomocnika zażalenia, Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z 14 listopada 2016 r. sygn. akt I FZ 332/16, uchylił postanowienie zawarte w pkt 2 wyroku z 25 sierpnia 2016 r., sygn. akt I SA/Ke 355/15 i w tym zakresie przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. W motywach rozstrzygnięcia NSA wskazał, że z treści wyroku wynika, iż Sąd I instancji nie zanegował celowości wydatku z tytułu opłaty skarbowej od pełnomocnictwa substytucyjnego, a jednocześnie wysokość zasądzonych kosztów wskazuje, że zaskarżone rozstrzygnięcie w przedmiocie kosztów nie obejmowało tego elementu wynagrodzenia pełnomocnika strony. Naczelny Sąd Administracyjny podniósł, że
w niniejszej sprawie argumentacja odnosząca się do konieczności udzielenia substytucji została przez pełnomocnika strony przedstawiona w treści pisma
z 12 sierpnia 2016 r., a zarazem z akt sprawy wynika, iż opłata taka została przez pełnomocnika uiszczona. W związku z powyższym Naczelny Sąd Administracyjny uznał za celowe uchylić zaskarżone postanowienie i przekazać sprawę w tym zakresie do ponownego rozpoznania w celu ustalenia czy wskazana przez pełnomocnika strony wysokość wydatków, uwidoczniona w treści pisma
z 12 sierpnia 2016 r., była prawidłowa.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 250 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718, dalej jako "ustawa p.p.s.a.") wyznaczony doradca podatkowy otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad określonych w przepisach i opłatach za czynności doradców podatkowych w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków. Szczegółowe zasady ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez doradcę podatkowego ustanowionego z urzędu reguluje rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 31 stycznia 2011 r. w sprawie wynagrodzenia za czynności doradcy podatkowego w postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz szczegółowych zasad ponoszenia kosztów pomocy prawnej udzielonej przez doradcę podatkowego z urzędu (Dz. U. Nr 31, poz. 153, dalej jako "rozporządzenie"). Na podstawie § 4 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia koszty nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez doradcę podatkowego ustanowionego z urzędu ponoszone przez Skarb Państwa obejmują niezbędne udokumentowane wydatki doradcy podatkowego.
Z treści powyższych przepisów wynika, co podniósł również Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z 14 listopada 2016 r., że przesądzające znaczenie przy orzekaniu w przedmiocie zwrotu wydatków dla pełnomocnika strony, powinno mieć jedynie kryterium niezbędności określonego kosztu z punktu widzenia celowości dochodzenia praw lub podejmowanej obrony.
W niniejszej sprawie, w ocenie Sądu, wydatek w postaci opłaty od pełnomocnictwa substytucyjnego w kwocie 17 zł, spełnia powyższe kryterium niezbędności. Pełnomocnik strony wykazał, że ze względu na wcześniej zaplanowany i opłacony wyjazd zobligowany był do ustanowienia, w każdej ze spraw, pełnomocnika substytucyjnego, co wiązało się z koniecznością uiszczenia opłaty skarbowej w kwocie po 17 zł od każdego z pełnomocnictw. Poniesiony wydatek został również prawidłowo udokumentowany w oparciu o potwierdzenie wykonania operacji bankowej z dnia 12 sierpnia 2016 r. (k. 116 akt) oraz przedłożoną fakturę VAT z dnia nr 3717/16/FVS z dnia 12 sierpnia 2016 r. (k. 114 akt).
Co się natomiast tyczy zwrotu dodatkowych opłat za uiszczenie opłaty skarbowej od pełnomocnictwa substytucyjnego trudno uznać je za wydatek niezbędny. Kwestia wyboru sposobu w jaki wyznaczony pełnomocnik dokonuje opłaty od pełnomocnictwa, tj. osobiście w kasie organu, przelewem bankowym bądź za pośrednictwem innego podmiotu, jest wyłącznie jego sprawą i taki wybór nie może dodatkowo obciążać Skarbu Państwa. Podkreślenia przy tym wymaga, że pełnomocnik strony w żadnym zakresie nie wykazał niezbędności poniesienia takiego wydatku, za pośrednictwem spółki, dla celów dochodzenia praw lub podjętej obrony w przedmiotowej sprawie.
Wobec powyższego, na podstawie art. 250 § 1 p.p.s.a. w zw. z § 3 ust. 1 pkt 1 lit. d, § 2 ust. 3 i § 4 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia, Sąd orzekł jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło