I SA/Ke 356/12

WyrokWSA w Kielcach2012-10-18

Skład orzekający: Danuta Kuchta, Artur Adamiec, Mirosław Surma

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy w postępowaniu egzekucyjnym w administracji dopuszczalne jest badanie zasadności obowiązku objętego tytułem wykonawczym, w sytuacji gdy zarzut oparty jest na nieistnieniu tego obowiązku?
Ratio decidendi
Postępowanie egzekucyjne w administracji ma na celu wykonanie woli wierzyciela wyrażonej w tytule wykonawczym. Badanie zasadności obowiązku objętego tytułem wykonawczym jest niedopuszczalne na etapie postępowania egzekucyjnego, jeśli kwestie te zostały już rozstrzygnięte w postępowaniu podatkowym lub nie zachodzą przesłanki z art. 33 u.p.e.a. dotyczące nieistnienia obowiązku.
Stan faktyczny
Skarżący H.K. wniósł skargę na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w K., które utrzymało w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego odmawiające uznania zarzutu dotyczącego prowadzenia egzekucji administracyjnej na podstawie tytułu wykonawczego obejmującego zaległość z tytułu podatku rolnego. Skarżący kwestionował istnienie obowiązku zapłaty podatku, podnosząc kwestie związane z własnością gospodarstwa rolnego i niezgodnością ewidencji gruntów. Organy administracji uznały zarzuty za nieuzasadnione, wskazując na ostateczną decyzję ustalającą zobowiązanie podatkowe i niedopuszczalność badania zasadności obowiązku na etapie postępowania egzekucyjnego.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę H.K. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w K. Przyznano wynagrodzenie pełnomocnikowi z urzędu.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Danuta Kuchta (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Artur Adamiec,, Sędzia WSA Mirosław Surma, Protokolant Starszy sekretarz sądowy Anna Adamczyk, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 18 października 2012 r. sprawy ze skargi H.K. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [..] 2012 r. nr [...] w przedmiocie zarzutów na prowadzone postępowanie egzekucyjne 1. oddala skargę; 2. przyznaje od Skarbu Państwa (Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach) na rzecz adwokata R. B. kwotę 295,20 (dwieście dziewięćdziesiąt pięć 20/100) złotych, w tym 55,20 (pięćdziesiąt pięć 20/100) złotych podatku od towarów i usług, tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Sygn. alt I SA/Ke 356/12 UZASADNIENIE Dyrektor Izby Skarbowej w K. postanowieniem z dnia [...] 2012 r. nr [...] utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w B. – Z. z dnia [...] 2012 r. nr [...] w sprawie odmowy H. K. uznania zarzutu dotyczącego prowadzenia egzekucji administracyjnej na podstawie tytułu wykonawczego z dnia [...] 2011 r. nr [...] obejmującego zaległość z tytułu podatku rolnego za 2011 r. (I, II rata) w kwocie [...] zł . W uzasadnieniu postanowienia wskazano, że na podstawie tytułu wykonawczego z dnia [...] 2011 r. nr [...] organ egzekucyjny - Naczelnik Urzędu Skarbowego w B. – Z. dokonał próby zajęcia egzekucyjnego prawa majątkowego stanowiącego wierzytelność z rachunku bankowego u dłużnika zajętej wierzytelności będącego bankiem. Zawiadomienie o zajęciu egzekucyjnym oraz odpis tytułu wykonawczego zobowiązany odebrał w dniu 19 września 2011 r. Nadwiślański Bank Spółdzielczy w S.-Z. powiadomił organ egzekucyjny pismem, że zobowiązany nie posiada rachunku bankowego w tym banku. W dniu 26 września 2011 r. do Urzędu Skarbowego w B. – Z. wpłynął zarzut H. K. na postępowanie egzekucyjne. Zarzut został złożony w terminie. Jako podstawę zarzutu wskazano nieistnienie obowiązku. Zobowiązany do zajęcia w sprawie stanowiska wierzyciel Wójt Gminy S. postanowieniem z dnia [...] 2012 r. nr [...] uznał zarzuty za nieuzasadnione, wskazując że zobowiązanie podatkowe H. K. w podatku rolnym i od nieruchomości istnieje, co potwierdza decyzja SKO w K.z dnia [...] 2012 r. nr [...] . Dyrektor Izby Skarbowej w K. wskazał, że zgodnie z art. 34 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1996 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t. j. Dz. U. 2005 r. Nr 229 poz. 1954 ze zm.), dalej zwanej "u.p.e.a.", zarzuty zgłoszone na podstawie art. 33 pkt 1-7, 9 i 10 (...), organ egzekucyjny rozpatruje po uzyskaniu stanowiska wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów, z tym że w zakresie zarzutów, o których mowa w art. 33 pkt 1-5, wypowiedź wierzyciela jest dla organu egzekucyjnego wiążąca. Odnosząc się do podstawy zarzutu organ odwoławczy wyjaśnił, że obowiązek nie istnieje gdy w tytule wykonawczym wystawionym przeciwko zobowiązanemu określono obowiązek, który został wykonany lub umorzony w całości albo w części, przedawnił się, wygasł lub w ogóle nie istniał. Skutkuje to faktycznym skierowaniem egzekucji przeciwko podmiotowi, na którym nie ciąży dany obowiązek. W przedmiotowej sprawie, jak dowodzi wierzyciel, tytuł wykonawczy wskazuje osobę zobowiązanego a dochodzone należności zostały ustalone decyzją ostateczną. Zgodnie zatem ze stanowiskiem wierzyciela, należności wskazane w tytule wykonawczym są wymagalne i winny być przedmiotem postępowania egzekucyjnego. Dyrektor Izby Skarbowej w K. wskazał ponadto, że nie posiada kompetencji do rozstrzygania sporu w zakresie własności gospodarstwa rolnego. Odnosząc się z kolei do kwestionowanej przez H. K. podstawy naliczenia zobowiązania z tytułu podatku rolnego wyjaśnił, że w świetle przepisów art. 29 § 1 i art. 34 § 1a u.p.e.a. niedopuszczalne jest badanie zasadności obowiązku objętego tytułem wykonawczym na etapie prowadzonego postępowania egzekucyjnego. Kwestie związane z ustaleniem wysokości podatku rolnego mogą być badane jedynie na etapie postępowania podatkowego w przedmiocie wymiaru zobowiązania. Natomiast postępowanie egzekucyjne jest postępowaniem odrębnym od postępowania podatkowego i ma na celu wykonanie woli wierzyciela wyrażonej w dokumencie urzędowym jakim jest tytuł wykonawczy. Podkreślono, że zobowiązany skorzystał z możliwości złożenia odwołania od decyzji Wójta Gminy S. z dnia [...] 2012 r. w sprawie wymiaru podatku rolnego. W wyniku rozpatrzenia odwołania SKO w K. decyzją z dnia [...] 2012 r. utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Ponowne rozpatrzenie tej kwestii w postępowaniu w sprawie zarzutów na prowadzone postępowanie egzekucyjne jest niedopuszczalne. Na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. H. K. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach. Nie precyzując kierunku rozstrzygnięcia, zakwestionował naliczanie mu podatku rolnego od gospodarstwa. Podniósł, że wójt odmówił mu umorzenia podatku i sprawy znajdują się w sądzie. Sam jest osobą chorą na kilka chorób, ma przyznaną rentę, ale jej nie pobiera ponieważ idzie na długi, Sąd nie przyznał mu własności gospodarstwa, a ewidencja gruntów jest niezgodna. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w K. podtrzymał dotychczasową argumentację i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Z kolei przepis art. 3 § 2 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej jako ,,ustawa p.p.s.a.") - stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. Dopełnieniem powyższych regulacji jest art. 134 § 1 ustawy p.p.s.a., który określa granice sądowej kontroli wskazując, że sąd wiążą jedynie granice sprawy a nie formułowane przez strony zarzuty, wnioski czy też wskazana podstawa prawna. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżone postanowienie jest zgodne z prawem. Przedmiotem kontroli sądowej jest postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w K. rozstrzygające o niezasadności zarzutu zgłoszonego przez skarżącego po otrzymaniu tytułu wykonawczego obejmującego zaległość z tytułu podatku rolnego za 2011 r. (I i II rata) w kwocie [...] zł. Istotne w sprawie jest jednak, że w ustawowym terminie przewidzianym na zgłoszenie zarzutu - art. 27 § 1 pkt 9 u.p.e.a. - skarżący wskazał, jako podstawę zarzutu art. 33 pkt 1 u.p.e.a., czyli nieistnienie obowiązku objętego tytułem wykonawczym nr: [...] doręczonym w dniu 19 września 2011 r. W związku z tym, zgłoszony zarzut mógł być przedmiotem rozpatrzenia i rozstrzygnięcia przez organ egzekucyjny stosownie do art. 34 § 4 u.p.e.a. W toku postępowania wszczętego pismem zawierającym powyższy zarzut skarżący argumentował, że nie miał obowiązku zapłaty podatku rolnego z gospodarstwa na które nie ma własności a ponadto ewidencja gruntów jest niezgodna. Wskazana w zarzucie podstawa prawna, jak i jego argumentacja, dotyczyły kwestionowania istnienia obowiązku dochodzonego egzekucyjnie przez Naczelnika Urzędu Skarbowego B.-Z.. Wierzyciel - Wójt Gminy S. wydał w dniu [...] 2012r. postanowienie w którym uznał zarzuty wniesione przez H. K. za nieuzasadnione i stwierdził, że zobowiązanie podatkowe skarżącego w podatku rolnym i od nieruchomości stwierdzone decyzją z dnia [...] 2012r. znak: [...] istnieje, co potwierdza decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] 2012r. znak: [...] . Z tego względu i stosownie do art. 34 § 1 u.p.e.a., organ egzekucyjny w rozpatrzeniu zarzutu związany był stanowiskiem zawartym w postanowieniu wierzyciela. Skarżący w skardze podnosi zarzuty związane z własnością gospodarstwa rolnego, odmową umorzenia zaległego podatku rolnego oraz rozstrzyganiem przez WSA w Kielcach skarg na te decyzje. Stwierdzić należy, że zgodnie z art. 51 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U.2012.749 j.t.). podatek nie zapłacony w terminie staje się zaległością podatkową. Powstanie zaległości podatkowej powoduje możliwość wszczęcia i prowadzenia postępowania egzekucyjnego. Tego stanu rzeczy oraz jej prawnopodatkowej kwalifikacji nie podważa fakt, że skarżący złożył wniosek o umorzenie podatku. Bez znaczenia dla wniesienia zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej na podstawie wymienionej w art. 33 pkt 1 u.p.e.a., jest fakt, że decyzja w sprawie odmowy umorzenia podatku rolnego jest przedmiotem zaskarżenia do WSA w Kielcach. Istotne znaczenia dla wystąpienia podstawy zarzutu uregulowanego w przepisie art. 33 pkt 1 u.p.e.a., ma jedynie wykonanie lub umorzenie w całości albo w części obowiązku, przedawnienie, wygaśnięcie albo nieistnienie obowiązku. W niniejszej sprawie nie wystąpiła żadna z wymienionych w art. 33 pkt 1 u.p.e.a. podstawa zarzutów jako środka zaskarżenia zobowiązanego. W świetle przepisów art. 29 § 1 i art. 34 § 1 a u.p.e.a. niedopuszczalne jest ponadto badanie w postępowaniu egzekucyjnym w administracji podnoszonych w skardze kwestii związanych z własnością gospodarstwa rolnego, a w konsekwencji z prawidłowością wyliczenia zobowiązania podatkowego. Kwestie związane z ustaleniem podatku rolnego mogą być badane jedynie na etapie postępowania podatkowego w przedmiocie wymiaru zobowiązania, a takie zostało zakończone ostateczną decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] 2012r. znak: [...] . Dyrektor Izby Skarbowej w K. stwierdził w zaskarżonym postanowieniu, że nie posiada kompetencji w zakresie rozstrzygania sporu w zakresie własności gospodarstwa rolnego i z tym stanowiskiem należy się zgodzić. W związku z twierdzeniem skarżącego, że ewidencja gruntów jest niezgodna to ma on możliwości ubiegania się w Starostwie Powiatowym w B.-Z. o zmianę zapisów w ewidencji gruntów. Wobec tak sformułowanych zarzutów skargi, jednoznacznie stwierdzić należy, że na etapie prowadzonego postępowania egzekucyjnego nie może być ponownie rozpatrywana kwestia prawidłowości naliczenia zobowiązania z tytułu podatku rolnego oraz zapisów w ewidencji gruntów. Postępowanie egzekucyjne jest postępowaniem odrębnym od postępowania podatkowego i ma na celu jedynie wykonanie woli wierzyciela wyrażonej w dokumencie urzędowym jakim jest tytuł wykonawczy. Wobec powyższego, Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 ustawy p.p.s.a. orzekł jak w sentencji. Wynagrodzenie dla adwokata, ustanowionego z urzędu, przyznano na podstawie § 18 ust. 1 lit c i § 2 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło