I SA/Ke 36/16
PostanowienieWSA w Kielcach2016-03-10
Skład orzekający: Agnieszka Karyś-Adamczyk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w sprawie dotyczącej decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w przedmiocie odmowy umorzenia należności składkowych, skarżący ma obowiązek uiszczania kosztów sądowych?Ratio decidendi
Skarżący w sprawach dotyczących działania lub bezczynności organu w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych, na mocy art. 239 pkt 1 lit. e PPSA, jest ustawowo zwolniony z obowiązku uiszczania kosztów sądowych. W związku z tym, rozpoznanie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych jest zbędne, a postępowanie w tym zakresie podlega umorzeniu. Jednocześnie, ze względu na trudną sytuację materialną, życiową i zdrowotną skarżącej, przyznano jej prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata z urzędu.Stan faktyczny
Skarżąca E.K. złożyła wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych odmawiającą umorzenia należności składkowych. Skarżąca wykazała trudną sytuację materialną, życiową i zdrowotną. Wniosek dotyczył sprawy z zakresu ubezpieczeń społecznych.Rozstrzygnięcie
I. Ustanowiono dla E.K. adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka w K.; II. Umorzono postępowanie w części obejmującej żądanie zwolnienia od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 10 marca 2016 roku Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach Agnieszka Karyś-Adamczyk po rozpoznaniu w dniu 10 marca 2016 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku skarżącej o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi E.K. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] r. nr [..] w przedmiocie odmowy umorzenia należności składkowych p o s t a n a w i a I. ustanowić dla E.K. adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka w K.; II. umorzyć postępowanie w części obejmującej żądanie zwolnienia od kosztów sądowych.
W dniu 2 marca 2016 r. (data stempla pocztowego) E. K. w sprawie ze skargi wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [..] r. nr [..] w przedmiocie odmowy umorzenia należności składkowych złożyła sporządzony na urzędowym formularzu PPF wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata.
Z oświadczenia zawartego we wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że skarżąca pozostaje w gospodarstwie domowym wraz z córką w wieku 30 lat. Jako posiadany majątek wykazuje dom do remontu o pow. mieszkalnej 40-50m² nieruchomość rolną – nieużytki o pow. 30 arów. Źródłem utrzymania skarżącej i jej córki do 31 marca 2016 r. jest dochód uzyskiwany z tytułu najmu w kwocie 1400,00 zł miesięcznie netto oraz świadczenie emerytalne w kwocie 793,85 zł miesięcznie brutto. Od dnia 1 kwietnia 2016 r. miesięczny dochód stanowić będzie świadczenie emerytalne w kwocie 793,85 zł oraz zasiłek pielęgnacyjny w kwocie 200 zł miesięcznie. Jako zobowiązania i stałe miesięczne wydatki skarżąca wykazuje spłatę kredytu i pożyczki w kwocie 500 zł, leki i opatrunki – 300,00 zł, podatek od nieruchomości – 135,00 zł, media ok. 200,00 zł, wylewanie wody z piwnicy 30 zł, żywność – ok. 600 zł. W uzasadnieniu wniosku skarżąca wskazuje, przede wszystkim na problemy zdrowotne.
Mając na uwadze powyższe zważyć należało co następuje:
Zgodnie z przepisami art. 245 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) zwanej dalej ustawą p.p.s.a, prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego.
Mając na uwadze okoliczności niniejszej sprawy uznać należało, że skarżąca wykazała, że znajduje się w sytuacji materialnej kwalifikującej go do przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata. Sytuacja majątkowa, życiowa oraz zdrowotna skarżącej jest na tyle trudna, że nie jest ona w stanie bez uszczerbku w utrzymaniu koniecznym ponieść kosztów ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika z wyboru. Z tego względu, przyznano skarżącej prawo pomocy poprzez ustanowienie adwokata z urzędu.
W odniesieniu natomiast do wniosku skarżącej w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych wskazać należy, że stosownie do art. 239 pkt 1 lit. e ustawy p.p.s.a., nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych.
Do tej kategorii spraw zalicza się także sprawa niniejsza, ponieważ przedmiotem skargi wnioskodawczyni jest decyzja - akt administracyjny ściśle dotyczący praw i obowiązków z ubezpieczeń społecznych.
Należy podkreślić, że zwolnienie to ma charakter ustawowy, co oznacza, że strona skarżąca działanie organu w tej kategorii spraw nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych od momentu wszczęcia postępowania sądowoadministracyjnego (wniesienia skargi) poprzez cały tok tego postępowania zarówno przed sądem pierwszej instancji - Wojewódzkim Sądem Administracyjnym - jak i przed sądem drugiej instancji - Naczelnym Sądem Administracyjnym.
W związku z tym, rozpoznanie wniosku skarżącego o zwolnienie od kosztów sądowych jest zbędne, zatem postępowanie w tym zakresie podlega umorzeniu, na podstawie art. 249 a ustawy p.p.s.a., zgodnie z którym jeżeli strona cofnie wniosek lub rozpoznanie wniosku stało się zbędne, postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy umarza się.
W tej sytuacji w oparciu o powołane wyżej przepisy oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 w zw. z art. 245 § 1 oraz art. 246 § 1 pkt 2, § 3 oraz art. 249 a ustawy p.p.s.a. postanowiono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło