I SA/Ke 362/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Artur Adamiec, Sędziowie Sędzia WSA Maria Grabowska, Sędzia WSA Danuta Kuchta (spr.), Protokolant Starszy sekretarz sądowy Celestyna Niedziela, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 lipca 2015 r. sprawy ze skargi J. J. na postanowienie Dyrektora Ś. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w K. z dnia [...] r. [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2014 1. uchyla zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie organu pierwszej instancji; 2. określa, że zaskarżone postanowienie nie może być wykonane w całości; 3. zasądza od Dyrektora Ś. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Kielcach na rzecz J. J. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Uzasadnienie: Dyrektor Ś. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacjii Modernizacji Rolnictwa w K. postanowieniem z dnia 19 marca 2015 r. Nr [..] utrzymał w mocy zaskarżone zażaleniem przez J. J. (skarżący, strona) postanowienie Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w K. Nr [...] z dnia 3 lutego 2015 r. o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2014. W uzasadnieniu postanowienia, organ odwoławczy przedstawił stan faktyczny z którego wynika, że do Biura Powiatowego ARiMR w K. w dniu 14 maja 2014 r. wpłynął wniosek J.J o przyznanie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2014. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w Kielcach wezwał skarżącego do usunięcia braków formalnych wniosku - brak podpisu na załącznikach graficznych. W dniu 20 czerwca 2014 r. w odpowiedzi na skutecznie doręczone w dniu 18 czerwca 2014 r. wezwanie, J.J podpisał załączniki graficzne dołączone do wniosku. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w K. postanowieniem z dnia 3 lutego 2015 r. odmówił wszczęcia postępowania w sprawie wniosku strony o przyznanie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2014. Na przedmiotowe postanowienie skarżący w terminie złożył zażalenie. W wyniku przeprowadzonego postępowania organ odwoławczy wskazał, że szczegółowe warunki i tryb udzielania płatności do gruntów rolnych na rok 2014 określają przepisy ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. z 2012 r., poz. 1164, ze zm.), wraz z wydanymi na jej podstawie aktami wykonawczymi oraz przepisy unijne m. in. Rozporządzenie Komisji (WE) Nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. ustanawiające szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów wsparcia bezpośredniego przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemu wsparcia ustanowionego dla sektora wina (Dz. Urz. UE L 316 z 02.12.2009, str. 65 ze zm.). Organ odwoławczy podkreślił, że wnioski o przyznanie płatności zgodnie z określonym w art. 18 ust. 1-3 w/w ustawy terminie składa się od dnia 15 marca do dnia 15 maja i termin ten nie podlega przywróceniu. Wskazał również, że zgodnie z art. 23 ust. 1 akapit 1 Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. wniosek o przyznanie przedmiotowych płatności może zostać złożony w terminie 25 dni kalendarzowych po terminie składania wniosków, jednak opóźnienie powoduje zmniejszenie kwot płatności o 1% za każdy dzień roboczy. Dalej organ argumentował, że zgodnie z art. 23 ust. 2 akapit 1 i 2 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/2009 z wyjątkiem przypadków siły wyższej oraz okoliczności nadzwyczajnych, o których mowa w art. 75, złożenie poprawki do pojedynczego wniosku po ostatecznym terminie, prowadzi do zmniejszenia kwot płatności odnoszących się do faktycznego użytkowania przedmiotowych działek rolnych o 1 % za każdy dzień roboczy. Poprawki do pojedynczego wniosku uwzględnia się wyłącznie, jeśli wnoszone są przed ostatecznym terminem składania pojedynczych wniosków, jak określono w ust. 1 akapit trzeci. Jeśli jednak termin jest wcześniejszy lub taki sam jak ostateczny termin przewidziany w art. 14 ust. 2, poprawki do pojedynczego wniosku uznaje się za niedopuszczalne określonym w art. 14 ust. 2. Mając na względzie art. 12 ust. 1 lit. d Rozporządzenia Nr 1122/2009, czyli fakt, że wniosek winien zawierać szczegóły pozwalające na identyfikację wszystkich działek rolnych w gospodarstwie, ich powierzchnię wyrażoną w hektarach z dokładnością do dwóch miejsc po przecinku, ich położenie i, w stosownych przypadkach, ich użytkowanie oraz informację, czy dana działka rolna jest nawadniana, stwierdzić należy, że już w dniu złożenia, a najpóźniej w dniu 9 czerwca 2014 r. winny do niego zostać dołączone załączniki graficzne, zawierające zaznaczone działki rolne i winny one być podpisane. Regulacja kodeksowa (art. 64 § 2 K.p.a.) ustanawiająca terminy uzupełnienia braków formalnych nie stanowi odstępstwa ani też uzupełnienia art. 23 rozporządzenia Nr 1122/2009. Tym samym, okoliczność uzupełnienia braków formalnych z zachowaniem bądź naruszeniem terminów przewidzianych w art. 64 § 2 K.p.a. pozostaje bez wpływu na niedopuszczalność wniosku w sytuacji, w której uzupełnienie braków nastąpiło z opóźnieniem wynoszącym ponad 25 dni kalendarzowych, tj. po dniu 9 czerwca 2014 r. Organ odwoławczy stosując przepisy K.p.a. wskazał art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r., zgodnie z którym, z zastrzeżeniem zasad i warunków określonych w przepisach Unii Europejskiej, o których mowa w art. 1 pkt 1, do postępowań w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji i stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. Dalej organ argumentował, że w przedmiotowej sprawie wniosek o przyznanie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2014 zawierający podpisane załączniki graficzne, o których mowa w art. 25 ust. 1 - 3 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. i 12 ust. 1 lit. d rozporządzenia Nr 1122/2009 został złożony w dniu 4 lipca 2014 r. (podkreślenie Sądu), czyli po ostatecznym terminie na złożenie wniosku, a co za tym idzie wniosek strony należy uznać za niedopuszczalny, co uzasadnia odmowę wszczęcia postępowania w w/w sprawie. Odnosząc się do argumentacji strony, że podpisy na załącznikach graficznych zostały uzupełnione w czasie określonym w wezwaniu, organ wskazał, że ze względu na powołane w niniejszym postanowieniu przepisy prawa materialnego, złożenie wniosku zawierającego komplet wymaganych przepisami dokumentów, w tym przypadku załączników graficznych podpisanych po dniu 9 czerwca 2014 r. skutkuje uznaniem go za niedopuszczalny i odmową wszczęcia postępowania ze względu na to, iż przedmiotowe załączniki stanowią w oparciu o art. 25 ust. 1-3 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. integralną część wniosku pozwalającą na identyfikację wszystkich działek rolnych w gospodarstwie, identyfikację ich położenia i w stosownych przypadkach, ich użytkowania, o czym mowa w art. 12 ust. 1 lit. d Rozporządzenia Nr 1122/2009. Skoro załączniki graficzne stanowią część wniosku (deklarację rolnika) wymagane jest złożenie pod nimi podpisu w terminie składania wniosków, a najpóźniej w dniu 9 czerwca 2014 r. Powoływanie się przez stronę na uzupełnienie braków formalnych we wniosku w terminie wynikającym z art. 64 § 2 K.p.a. należy uznać za bezskuteczne, ze względu na powołany w niniejszym postanowieniu art. 23 ust. 1 i 2 Rozporządzenia Nr 1122/2009, który dotyczy również terminów składania podpisanych załączników graficznych. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach na postanowienie Dyrektora Ś. Oddziału Regionalnego ARiMR w K. z dnia 19 marca 2015 r., złożył J.J wnosząc o wszczęcie postępowania w sprawie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego. Zarzucił zaskarżonemu postanowieniu nieważność na skutek nie uwzględnienia faktów. W uzasadnieniu skargi, skarżący podkreślił, że dokumenty zostały przyjęte bez zastrzeżeń po uprzednim szczegółowym sprawdzeniu. W teczce przedłożonej do sprawdzenia znajdowały się dwa egzemplarze wniosku wraz z materiałem graficznym. Jeden egzemplarz był podpisany drugi egzemplarz był nie podpisany. Po otrzymaniu wezwania dnia 18 czerwca, niezwłocznie tj. 20 czerwca zgłosił się do Biura Powiatowego ARiMR i podpisał załączniki graficzne. Był przekonany, że załączniki graficzne podpisał dnia 14.05.2014 r. w biurze doradcy ŚODR Modliszewice. Skarżący nadmienił również, że wnioski składane po raz pierwszy nie zawierają materiału graficznego i to nie przeszkadza w prowadzeniu kontroli w ramach zasad wzajemnej zgodności. W odpowiedzi na skargę, Dyrektor Ś. Oddziału Regionalnego ARiMR w K, wniósł o oddalenie skargi. Jednocześnie odnosząc się do zarzutów skargi, podkreślił, że przed przystąpieniem do kontroli formalnej każdy wniosek złożony w Biurze Powiatowym ARiMR musi zostać wprowadzony do Zintegrowanego Systemu Zarządzania i Kontroli (ZSZiK), za pomocą którego przeprowadza się zarówno kontrolę formalną jak i administracyjną. Z uwagi na dużą ilość wniosków złożonych w Biurze Powiatowym ARiMR w Kielcach w roku 2014 (ok. 16 000) wprowadzenie wszystkich wniosków do systemu ZSZiK nie było możliwe w terminie do 15 maja 2014 r., chociażby z uwagi, że część rolników, m.in. skarżący, zdecydował się na złożenie wniosku tuż przed końcem terminu wyznaczonego na składanie wniosków. W związku z powyższym, po zakończeniu wprowadzania wszystkich wniosków w dniu 11 czerwca 2014 r. w przypadku wniosku J.J została przeprowadzona kontrola formalna wniosku i z uwagi na brak podpisu na załącznikach strona została o tym fakcie poinformowana. Z uwagi na powyższe okoliczności faktyczne i prawne, jakie wskazano w odpowiedzi na skargę, brak jest podstaw do uwzględnienia przedmiotowej skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga okazała się zasadna. Stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1259 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje w zakresie swojej właściwości kontrolę pod względem zgodności z prawem. Z brzmienia art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., dalej:,,p.p.s.a.") wynika, że w przypadku, gdy sąd stwierdzi, bądź to naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź to naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia - uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub części albo stwierdza ich nieważność bądź też stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa. W wyniku dokonanej kontroli legalności zaskarżonego postanowienia Sąd stwierdza, że w konsekwencji błędne okazało się stanowisko organu w kwestii zachowania przez skarżącego terminu do złożenia wniosku w sprawie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2014. Przepis art. 61 § 3 K.p.a. stanowi, że datą wszczęcia postępowania na żądanie strony jest dzień doręczenia żądania organowi administracji publicznej. Zauważyć należy, że złożone przez stronę podanie (wniosek o przyznanie płatności) powinno być kompletne tj. spełniać wymogi określone przepisami prawa. Wynika to wprost z art. 63 § 2 k.p.a. oraz art. 12 ust. 1 lit. d Rozporządzenia Nr 1122/2009 prawidłowo powołanych w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. W sytuacji, gdy podanie nie czyni zadość tym wymaganiom, organ ma obowiązek wezwać wnoszącego do usunięcia braków w terminie siedmiu dni z pouczeniem, że nieusunięcie tych braków spowoduje pozostawienie podania bez rozpoznania (art. 64 § 2 K.p.a.). Jeżeli podanie zawiera braki, poprzez jego konwalidację – a więc uzupełnienie braków - czynność uzyskuje moc od chwili dokonania czynności, a nie od chwili konwalidacji. Gdyby konwalidacja miała wywoływać skutki prawne ex nunc (na przyszłość), nie znajdowałoby też uzasadnienia wyznaczenie przez ustawodawcę terminu do jej dokonania poprzez uzupełnienie podania. Oznacza to, że datą wszczęcia postępowania w przypadku, gdy żądanie załatwienia sprawy zawiera braki co do treści, będzie dzień wniesienia podania, a nie dzień uzupełnienia jego braków (por. Zbigniew R. Kmiecik Charakter prawny żądania wszczęcia postępowania, [w:] Wszczęcie ogólnego postępowania administracyjnego, LEX/el). Przenosząc powyższe uwagi na grunt przedmiotowej sprawy stwierdzić należy, że wniosek skarżącego zawierał braki formalne w postaci braku podpisów załączników graficznych stanowiących stosownie do art. 25 ust. 1 – 3 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. integralną cześć wniosku. Skarżący zatem trafnie kwestionuje postanowienie odmawiające wszczęcia postępowania w sprawie przyznania przedmiotowych płatności, jednakże nieuwzględnienie przez organ faktów związanych z podpisaniem załączników graficznych, nie skutkuje nieważnością postanowienia, a jego uchyleniem. Skarżący, jak wynika z akt sprawy, uzupełnił wniosek w dniu 20.06.2014 r., zatem w siedmiodniowym terminie do usunięcia jego braków poczynając od 18 czerwca 2014 r., to konwalidował dokonaną czynność w postaci złożenia wniosku o przyznanie płatności, a wniosek ten wywołał skutki prawne w dniu jego złożenia (14 maja 2014 r.), a nie jak twierdzi organ po 9 czerwca 2014 r. Mając na uwadze powyższe ocenić należy jako błędne stanowisko organu, że powoływanie się przez stronę na uzupełnienie braków formalnych wniosku w terminie wynikającym z art. 64 § 2 K.p.a. jest bezskuteczne ze względu na powołany w postanowieniu art. 23 ust. 1 i 2 Rozporządzenia Nr 1122/2009, który dotyczy również terminów składania podpisanych załączników. W konsekwencji odmowa wszczęcia postępowania w sprawie była bezzasadna i nastąpiła z naruszeniem art. 61a § 1 K.p.a. Rozpoznając sprawę ponownie organ weźmie pod uwagę wyrażoną przez skład orzekający w niniejszej sprawie ocenę prawną odnoszącą się do kwestii zachowania przez skarżącego terminu do złożenia wniosku w sprawie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2014. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) w związku z art. 135 i art. 152 p.p.s.a. Sąd uchylił zaskarżone postanowienie. O kosztach postępowania (wpis od skargi 100 zł.) na podstawie art. 200 i 205 § 1 p.p.s.a.