I SA/Ke 366/13
PostanowienieWSA w Kielcach2013-11-21
Skład orzekający: Referendarz sądowy Agnieszka Karyś-Adamczyk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych może zostać uwzględniony, jeśli strona nie wykazała istotnej zmiany swojej sytuacji majątkowej od czasu prawomocnego oddalenia poprzedniego wniosku w tym przedmiocie?Ratio decidendi
Wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych nie może zostać uwzględniony, jeśli strona nie wykazała istotnej zmiany swojej sytuacji majątkowej, która nastąpiła od czasu prawomocnego oddalenia poprzedniego wniosku w tym przedmiocie. Prawomocne postanowienie sądu w przedmiocie prawa pomocy wiąże strony i sąd, a ponowne rozstrzygnięcie jest dopuszczalne tylko w przypadku wystąpienia nowych okoliczności, które zasadniczo pogarszają sytuację materialną wnioskodawcy.Stan faktyczny
P. Z. złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w kwocie 100 zł, wskazując na postępowanie egzekucyjne i zajęcie rachunku bankowego. Wcześniej, w lipcu 2013 r., jego wniosek o przyznanie prawa pomocy został prawomocnie oddalony. Skarżący nie przedstawił nowych okoliczności uzasadniających zmianę jego sytuacji materialnej od czasu pierwszego wniosku.Rozstrzygnięcie
Oddalono wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 21 listopada 2013 roku Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach – Wydział I w składzie następującym: Referendarz sądowy WSA Agnieszka Karyś-Adamczyk po rozpoznaniu w dniu 21 listopada 2013 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku P. Z. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi P. Z. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] r. znak: [...] w przedmiocie odpowiedzialności za zaległości podatkowe p o s t a n a w i a oddalić wniosek.
P. Z. w dniu 15 listopada 2013 r. (data stempla pocztowego) złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w zakresie opłaty kancelaryjnej w kwocie 100 zł.
W uzasadnieniu wniosku skarżący wskazał, że wniosek wynika z faktu, że prawomocna decyzja Dyrektora Izby Skarbowej stała się podstawą wszczęcia postępowania egzekucyjnego wobec skarżącego. Zajęto rachunek bankowy skarżącego i zgromadzone na nim środki. Rachunek ten był niezbędny do prowadzenia działalności gospodarczej – jedynego źródła dochodu i utrzymania. Skarżący oświadczył, że nie może w sposób pełny prowadzić działalności i regulować bieżących zobowiązań. Nie posiada innych źródeł utrzymania, a kwota wpisu jest zbyt wysoka do uregulowania bez uszczerbku dla skarżącego i jego rodziny. Jednocześnie skarżący wskazał, że z żoną ma zniesioną wspólność majątkową małżeńską. Skarżący oświadczył, że pozostaje w gospodarstwie domowym wraz z żoną i dwojgiem dzieci w wieku 10 i 6 lat. Jako posiadany majątek wykazał samochód osobowy Chrysler Voyager rok produkcji 2004 o wartości ok. 15.000 - 17.000 zł. Źródłem utrzymania rodziny skarżącego jest dochód uzyskiwany przez żonę z tytułu wynagrodzenia za pracę w wysokości ok. 5.000,00 zł miesięcznie.
W pierwszej kolejności należy podkreślić, że w dniu 3 lipca 2013 r. (data stempla pocztowego) skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia pełnomocnika. Prawomocnym postanowieniem z dnia 18 lipca 2013 r. wydanym w tej sprawie, referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach oddalił wniosek skarżącego. W ocenie orzekającego skarżący nie wykazał dostatecznie zasadności swojego wniosku o przyznanie prawa pomocy. Oceniając możliwości majątkowe i finansowe skarżącego orzekający negatywnie ocenił próbę przeniesienia przez stronę na Skarb Państwa kosztów sądowych oraz kosztów opłacenia profesjonalnego pełnomocnika. Nie wyklucza to jednak możliwości ponownego ubiegania się przez stronę o przyznanie prawa pomocy, ponieważ stosownie do treści art. 243 § 1 zdanie pierwsze ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.: dalej: ustawa p.p.s.a.) prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w jego toku (na każdym jego etapie). Zgodnie zaś z art. 165 ustawy "p.p.s.a." postanowienia niekończące postępowania w sprawie mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne. Mając na uwadze brzmienie cytowanego przepisu należy podkreślić, że przepisy wspomnianej ustawy przewidują możliwość wielokrotnego składania wniosku o przyznanie prawa pomocy, jednakże odmienna ocena sytuacji materialnej wnioskodawcy przy rozpoznawaniu kolejnego wniosku możliwa jest wyłącznie po zmianie istotnych okoliczności mających wpływ na tę ocenę, a rozpoznanie kolejnego wniosku nie może polegać na weryfikowaniu ocen i rozstrzygnięcia zawartych we wcześniejszym prawomocnym postanowieniu. Prawomocne postanowienie w tym zakresie wiąże bowiem nie tylko strony, ale także sąd (art. 170 ustawy "p.p.s.a.").
Ponowne rozstrzygnięcie w przedmiocie prawa pomocy jest więc dopuszczalne, ale tylko z uwagi na takie okoliczności, które powstały później i w sposób zasadniczy zmieniają - pogarszają sytuację materialną strony.
W obecnie rozpoznawanym, drugim wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych nie wskazano na żadne nowe, istotne okoliczności, które mogłyby prowadzić do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Powyższe oznacza, że nie uległa zmianie sytuacja finansowa, majątkowa oraz rodzinna skarżącego.
Skarżący ponownie wskazał na wszczęte wobec niego postępowanie egzekucyjne oraz na zajęcie rachunku bankowego. Skarżący oświadczył, że jego czteroosobowa rodzina nadal utrzymuje się z dochodów uzyskiwanych przez żonę skarżącego w kwocie 5000zł miesięcznie, a skarżący jest właścicielem samochodu osobowego o wartości 15.000-17.000zł.
Przedstawiona przez stronę sytuacja majątkowa i rodzinna w ponownie złożonym wniosku o zwolnienie od kosztów prowadzi zatem do konkluzji, że skoro skarżący nie wskazał, aby sytuacja ta uległa pogorszeniu wobec tej, która była przedmiotem rozpoznania przez referendarza sądowego przy wydawaniu postanowienia z dnia 18 lipca 2013 r., to brak jest podstaw do uznania, że skarżący zasługuje na przyznanie prawa pomocy w zakresie objętym wnioskiem z dnia 15 listopada 2013 r., czyli w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.
Wobec powyższego na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 1 i 2 pkt 7 oraz art. 170 ustawy "p.p.s.a." orzeczono jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło