I SA/Ke 366/16

PostanowienieWSA w Kielcach2016-07-22

Skład orzekający: Agnieszka Karyś-Adamczyk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnosądowym może zostać oddalony z powodu niewywiązania się przez stronę skarżącą z obowiązku uzupełnienia dokumentacji potwierdzającej jej sytuację materialną?
Ratio decidendi
Wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnosądowym podlega oddaleniu, jeżeli strona skarżąca, pomimo wezwania sądu, nie uzupełni wymaganej dokumentacji potwierdzającej jej rzeczywisty stan majątkowy i możliwości płatnicze. Ciężar udowodnienia okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy spoczywa na stronie, która musi wykazać, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Stan faktyczny
Strona skarżąca złożyła wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. dotyczącej umorzenia postępowania w przedmiocie ustalenia wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Po wstępnym złożeniu wniosku, sąd wezwał skarżącego do uzupełnienia dokumentacji dotyczącej jego sytuacji materialnej i finansowej, w tym danych dotyczących jego żony i syna, a także posiadanych rachunków bankowych i pojazdów. Skarżący nie uzupełnił wymaganych dokumentów w zakreślonym terminie.
Rozstrzygnięcie
Oddalono wniosek strony skarżącej o zwolnienie od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 22 lipca 2016 roku POSTANOWIENIE Starszy Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach Agnieszka Karyś-Adamczyk po rozpoznaniu w dniu 22 lipca 2016 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku strony skarżącej o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi L. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r. nr [...]w przedmiocie umorzenia postępowania w przedmiocie ustalenia wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi postanawia: oddalić wniosek. W odpowiedzi na zarządzenie o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego w kwocie 500 zł w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z [...]. w przedmiocie umorzenia postępowania w przedmiocie ustalenia wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi L.S. złożył wniosek o zwolnienie od uiszczenia wpisu od wniesionej skargi. Zgodnie z art. 252 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz.U.2016.718) wniosek taki powinien być złożony na urzędowym formularzu PPF. Skarżący nie dopełnił tego wymagania, w związku z tym za pismem z 22 czerwca 2016 r. Sąd przesłał skarżącemu urzędowy formularz PPF i zobowiązał do złożenia wypełnionego w/w formularza w terminie siedmiu dni od daty doręczenia niniejszego pisma pod rygorem pozostawienia wniosku o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania. W odpowiedzi skarżący złożył w zakreślonym terminie sporządzony na urzędowym formularzu PPF wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych. Z oświadczenia zawartego w złożonym wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych wynika, że skarżący pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym wraz z żoną i synem w wieku 24 lat, utrzymują się z renty wypadkowej uzyskiwanej przez skarżącego w kwocie 1900 zł netto miesięcznie oraz stypendium syna w kwocie 400 zł netto miesięcznie. Jako posiadany majątek skarżący wykazał dom wielkości 360m² - bez wskazania jego wartości oraz mieszkanie wielkości 63m² - bez wskazania jego wartości. Jako zobowiązania i stałe wydatki skarżący wskazał: energię elektryczną – ok. 200 zł, telefon+internet – 70 zł, gaz- 50 zł, opał – węgiel, drewno – 420 zł, leki+rehabilitacja skarżącego i jego żony – ok. 450 zł, stancja syna – 400 zł, koszty edukacji syna, dojazd 4 razy w miesiącu – 80 zł, wyżywienie, pomoce naukowe – 300 zł, odzież dla syna - 100 zł, podatek od nieruchomości – 70 zł, abonament RTV - 20 zł, wywóz śmieci - 18 zł, wyżywienie - 232 zł. Pismem z 1 lipca 2016 r. skarżący na podstawie art. 255 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz.U.2016.718) dalej ustawa P.p.s.a. został wezwany w terminie siedmiu dni od daty doręczenia pisma sądowego pod rygorem ujemnych skutków procesowych do jego uzupełnienia poprzez: przedstawienie i udokumentowanie sytuacji materialnej i finansowej żony W. S. zgodnie z wymogami urzędowego formularza PPF; przedłożenie odpisu (kserokopii) zeznania podatkowego skarżącego oraz jego żony za rok 2015 – w przypadku niezłożenia zeznania podatkowego za 2015 r. przedłożenie stosownego zaświadczenia z Urzędu Skarbowego w tym zakresie; przedłożenia wyciągu lub wykazu z posiadanych przez skarżącego oraz jego żonę rachunków bankowych, w tym kont i kart kredytowych obejmujących operacje z ostatnich 3 miesięcy; wykazanie i udokumentowanie z jakich źródeł oraz w jakiej wysokości uzyskała dochody żona skarżącego W.S. w okresie od 1 stycznia 2016 r. do 30 czerwca 2016 r. (renta, zasiłki wynagrodzenie za pracę) poprzez przedłożenie zaświadczenia o zarobkach osiąganych przez żonę skarżącego za okres ostatnich 6 miesięcy; jeżeli żona skarżącego jest osobą bezrobotną – przedłożenie zaświadczenia z właściwego urzędu pracy potwierdzającego powyższą okoliczność; przedłożenie aktualnego zaświadczenia z właściwego Wydziału Ewidencji Pojazdów i Kierowców o posiadanych/nieposiadanych przez skarżącego, jego żonę oraz syna A. S. samochodach (obejmujących ich markę i rok produkcji) oraz zarejestrowanych na nazwisko skarżącego, jego żony bądź syna jako właściciela lub współwłaściciela. Wezwanie doręczono prawidłowo 5 lipca 2016 r. W wyznaczonym terminie skarżący nie uzupełnił braków złożonego wniosku. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy P.p.s.a., przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym - czyli w myśl art. 245 § 3 w zw. z art. 211 P.p.s.a. obejmującym m.in. zwolnienie od kosztów sądowych - następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Z treści przywołanego przepisu wynika, że ustawodawca przez użycie sformułowania "wykaże" przesunął ciężar udowodnienia okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy na stronę. Zatem to na skutek wskazanych przez wnioskującego dowodów musi zostać osiągnięty stan pewności co do tego, iż nie jest on w stanie pokryć jakichkolwiek kosztów postępowania. Rola orzekającego sprowadza się zaś do oceny informacji dostarczonych przez stronę w kontekście przesłanki określonej w art. 246 § 1 pkt 2 ustawy P.p.s.a., która - co trzeba podkreślić - ma charakter ekonomiczny. Przepis ten nakłada na orzekającego obowiązek zbadania zasadności wniosku strony w dwóch aspektach: przy uwzględnieniu wysokości obciążeń finansowych spoczywających na stronie w ramach jej udziału w postępowaniu oraz jej (rzeczywistych) możliwości finansowych. Z kolei w myśl art. 255 ustawy P.p.s.a., "jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku, o którym mowa w art. 252 ustawy P.p.s.a. [druk PPF], okaże się niewystarczające do oceny jego rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego." Przepis ten, który dodatkowo miał w tej sprawie zastosowanie, nakłada zatem na stronę obowiązek współdziałania z Sądem w zakresie gromadzenia dowodów źródłowych i wyjaśnienia wszystkich okoliczności w celu ustalenia jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego akcentuje się, że to na stronie ciąży obowiązek udowodnienia, że znajduje się w sytuacji uprawniającej do skorzystania z prawa pomocy (por. postanowienia NSA: z dnia 5 września 2005 r., sygn. akt II FZ 414/05, z dnia 18 lutego 2005 r., sygn. akt OZ 1510/04, z dnia 14 lutego 2005 r., sygn. akt FZ 760/04, z dnia 31 grudnia 2004 r., sygn. akt GZ 146/04, z dnia 28 października 2008 r., sygn. akt II FZ 344/08, niepubl.). W toku rozpoznawania wniosku skarżący wykazał brak współpracy w zakresie wyjaśnienia wątpliwości dotyczących jego sytuacji materialnej. Skarżący w zakreślonym terminie nie przedłożył dokumentów, które były niezbędne do oceny jego rzeczywistej sytuacji finansowej. Reasumując, skarżący nie uczynił zadość obowiązkowi współpracy z Sądem w ramach toczącego się postępowania z wniosku o przyznanie praw pomocy. Fakt ten uniemożliwia weryfikację oświadczeń skarżącego, co więcej wzmacnia wątpliwości co do ich wiarygodności, a co za tym idzie wyłącza wolną od wątpliwości ocenę jego możliwości płatniczych. Biorąc pod uwagę powyższe należy stwierdzić, że przedstawiona wyżej postawa skarżącego nie pozwala w konsekwencji uwzględnić wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych. W związku z powyższym na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło