I SA/Ke 366/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Artur Adamiec, Sędziowie Sędzia WSA Maria Grabowska, Sędzia WSA Danuta Kuchta (spr.), Protokolant Starszy sekretarz sądowy Michał Gajda, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 31 sierpnia 2017 r. sprawy ze skargi H.K. i Z.K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi oddala skargę. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Kielcach decyzją z [...] utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy Sitkówka – Nowiny z [...] nr [...] określającą H.K. i Z.K. wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi z nieruchomości położonej w S. przy ul. D. od 1 lipca 2013 r. w kwocie 32 zł miesięcznie. W uzasadnieniu Kolegium wskazało na przepisy ustawy z 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (Dz.U.2016.250 j.t. ze zm.) zwanej dalej "ustawą", określające obowiązki gmin, właścicieli nieruchomości w zakresie gospodarowania odpadami komunalnymi, w tym kwestie związane z obowiązkiem ponoszenia opłat oraz składaniem deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi (art. 6c ust. 1 i 2, art. 6h, art. 6i pkt 1, art. 6m ust. 1, art. 6n ust. 1), definicję właściciela nieruchomości (art. 2 ust. 1 pkt 4), a także konsekwencje niezłożenia deklaracji (art. 6o) oraz sposób ustalania opłaty (art. 6j ust. 1 pkt 1). Z powołanych przepisów wynika, że już sam fakt zamieszkiwania na danej nieruchomości rodzi obowiązek uiszczania opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Jednocześnie Kolegium powołało § 4 uchwały nr RG - XXIX/243/13 Rady Gminy Sitkówka-Nowiny z 27 marca 2013 r. w sprawie metody ustalenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi oraz stawki tej opłaty na terenie Gminy Sitkówka-Nowiny, określający miesięczną stawkę opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi gdy odpady nie są zbierane i odbierane w sposób selektywny oraz § 2 tej uchwały zawierający definicję małego, średniego, dużego i pozostałego gospodarstwa domowego. Organ ustalił, że H.K. i Z.K. są współwłaścicielami na zasadach małżeńskiej wspólności ustawowej nieruchomości położonej w gm. S. obręb S. położonej w ewidencji gruntów nr ewid. działki 305 przy ul. D. Skarżący 13 grudnia 2016 r. złożyli deklarację o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami, podając w jej treści, że nie wytwarzają odpadów. Jednocześnie wskazali, że na nieruchomości zamieszkuje razem z nimi 7 osób. Organ I instancji wezwał skarżących do jej poprawienia, jednakże wezwanie to okazało się bezskuteczne. Nie może ono zatem stanowić podstawy do określenia opłaty. Wobec powyższego organ przeprowadził postępowanie w sprawie określenia wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi z przedmiotowej nieruchomości. Organ nie mógł uwzględnić niższej stawki przewidzianej w przypadku selektywnej zbiórki odpadów, bowiem strony takiej zbiórki nie zadeklarowały poprzez złożenie prawidłowej deklaracji. Z ww. uchwały wynika, że o zastosowanej stawce nie decyduje ilość zbieranych odpadów. Zarzuty w tym zakresie mogą być stawiane jedynie w drodze zaskarżenia uchwały rady gminy dotyczącej wyboru metody ustalenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi oraz ustalenia stawki opłaty. Zgodnie z uchwałą Rady Gminy Nr XXVI/208/12 z dn. 28 grudnia 2012 r. (Dz. Urz.Woj. Św. z 15.01.2013 poz. 248) terminy płatności za okres do 31 grudnia 2015 r. przypadają za pierwszy kwartał do 31 stycznia, za drugi kwartał do 30 kwietnia, za trzeci kwartał do 31 lipca i za czwarty kwartał do 31 października danego roku. Termin wniesienia pierwszej opłaty, o której mowa w ust. 1 upływa 31 lipca 2013 r. i obejmuje okres od 1 lipca 2013 r. do 30 września 2013 r. § 2. Natomiast zgodnie z uchwałą Rady Gminy Nr XUI/130/15 z 27 listopada 2015 r. (Dz.Urz. Woj. Św. z 2.12.2015 r. poz. 3528) terminy płatności za okres od 1 stycznia 2016 r. przypadają za pierwszy kwartał do 15 marca danego roku, za drugi kwartał do 15 maja, za trzeci kwartał do 15 września i za czwarty kwartał do 15 listopada danego roku. Organ określił zatem wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi w wysokości 32 zł miesięcznie. Dodatkowo Kolegium wyjaśniło, że decyzje określające wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, są decyzjami określającymi (deklaratoryjnymi), o których mowa w art. 21 § 3 w zw. z art. 21 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej, stosowanymi w przedmiotowej sprawie na podstawie art. 6q ustawy. Nie ma zatem podstaw, aby w przypadku wydawania decyzji określających wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi wskazywać inne terminy płatności opłaty, niż określone w stosownej uchwale wydanej na podstawie art. 61 ustawy. Jednocześnie mając na uwadze treść art. 2 ust. 1 pkt 4 i art. 6h ustawy, w decyzji wymiarowej wskazano oboje małżonków jako podatników oraz podatek w jednej kwocie (bez podziału). Na powyższą decyzję Z.K. i H.K. złożyli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach. Wnieśli o uwzględnienie uwag i odrzucenie (unieważnienie) decyzji SKO i gminy. W ocenie skarżących decyzje te są krzywdzące dla ich wielopokoleniowej rodziny, nie uwzględniają specyfiki funkcjonowania, gospodarowania, życia i miejsca ich egzystencji, o czym pisali w odwołaniach. Zarzucili, że przyjęto schematycznie, odgórnie zachodnie wzorce nie zawsze realne w naszym kraju i w naszej gminie. Podnieśli, że ich stanowisko w sprawie potwierdzają niektórzy posłowie oraz opinie z Internetu. Wskazali na tytuł jednego z artykułów "Rodziny wielodzietne zwalniane z opłaty śmieciowej", z którego wynika, że od 1 stycznia 2016 r. zacznie obowiązywać ustawa z 11 września 2015 r. o zmianie ustawy o utrzymania czystości w gminach Dz.U. poz. 1793. W przypadku skarżących rodzina składa się z trojga dzieci i osoby niezdolnej do samodzielnej egzystencji. W odpowiedzi na skargę Kolegium podtrzymało stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskrżonej decyzji i wniosło o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z zasadami wyrażonymi w art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (j.t. Dz.U.2016.1066) i art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. 2017.1369 ze zm.), określanej dalej jako "ustawa p.p.s.a.", sąd bada zaskarżone orzeczenie pod kątem jego zgodności z obowiązującym prawem, zarówno materialnym, jak i procesowym, nie jest przy tym związany, co do zasady, zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Rozpatrując sprawę w wyżej zakreślonych granicach Sąd stwierdził, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem. Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja określająca skarżącym wysokość opłaty z tytułu gospodarowania opłatami komunalnymi, z zamieszkiwanej przez nich nieruchomości i dotyczy okresu od 1 lipca 2013 r. Spór dotyczy istnienia obowiązku uiszczenia przez skarżących omawianej opłaty. Skarżący twierdzą bowiem, że są zwolnienia z opłaty, ponieważ ich rodzina jest wielodzietna. Kolegium prawidłowo powołało podstawę materialnoprawną rozstrzygnięcia, tj. ustawę z 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach oraz wydaną na jej podstawie uchwałę Rady Gminy Sitkówka-Nowiny z 27 marca 2013 r. nr RG - XXIX/243/13 w sprawie metody ustalenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi oraz stawki tej opłaty na terenie Gminy Sitkówka-Nowiny. Zgodnie z art. 6h tej ustawy właściciele nieruchomości są obowiązani ponosić na rzecz gminy na terenie, której są położone ich nieruchomości, opłatę za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Obowiązek ponoszenia opłaty powstaje za każdy miesiąc, w którym na danej nieruchomości zamieszkuje mieszkaniec (art. 6i pkt 1 ustawy). W związku z powyższym właściciel nieruchomości jest obowiązany złożyć do wójta, burmistrza lub prezydenta miasta deklarację o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi w terminie 14 dni od dnia zamieszkania na danej nieruchomości pierwszego mieszkańca lub powstania na danej nieruchomości odpadów komunalnych (art. 6m ust. 1 ustawy). Stosownie zaś do art. 6o ustawy w razie niezłożenia deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi albo uzasadnionych wątpliwości co do danych zawartych w deklaracji wójt, burmistrz lub prezydent miasta określą w drodze decyzji, wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, biorąc pod uwagę dostępne dane właściwe dla wybranej przez radę gminy metody, a w przypadku ich braku - uzasadnione szacunki, w tym w przypadku nieruchomości, na których nie zamieszkują mieszkańcy, średnią ilość odpadów komunalnych powstających na nieruchomościach o podobnym charakterze. Do wyboru metody ustalenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi spośród metod określonych w art. 6j ust. 1 i 2 oraz ustalenia stawki takiej opłaty uprawniona jest, na podstawie art. 6k ust. 1 pkt 1 ustawy, gmina. W związku z powyższym Rada Gminy Sitkówka – Nowiny uchwaliła 27 marca 2013 r. uchwałę nr RG-XXIX/243/13, w której m.in. określiła miesięczną stawkę opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, w przypadku gdy odpady nie są zbierane i odbierane w sposób selektywny od pozostałych gospodarstw domowych w wysokości 32 zł (§ 4). Uchwała zawiera przy tym zapis, że ilekroć mowa w uchwale o pozostałym gospodarstwie domowym rozumie się przez to gospodarstwo domowe składające się z nie mniej niż 5 osób i więcej (§ 2 pkt 4). W materiale dowodowym sprawy brak jest natomiast uchwały w oparciu o którą, istniałaby możliwość zwolnienia właścicieli nieruchomości od uiszczania przedmiotowej opłaty, w tym właścicieli, których rodziny są wielodzietne. Wymaga wyjaśnienia, że uchwalenie takich zwolnień przez gminę jest fakultatywne, na co wskazuje użycie w treści art. 6k ust. 4 ustawy czasownika "może". Stosownie do powołanej regulacji, w brzmieniu nadanym ustawą z 11 września 2015 r. o zmianie ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (Dz.U.2015.1793 – "ustawa zmieniająca") rada gminy, w drodze uchwały, może zwolnić w całości lub w części z opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi właścicieli nieruchomości, na których zamieszkują mieszkańcy, w części dotyczącej gospodarstw domowych, w których dochód nie przekracza kwoty uprawniającej do świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej, o której mowa w art. 8 ust. 1 lub 2 ustawy z 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz.U.2016.930 ze zm.) lub rodziny wielodzietne, o których mowa w ustawie z 5 grudnia 2014 r. o Karcie Dużej Rodziny (Dz.U.2016.785 i 1579 oraz 2017.777). Dodatkowo należy wskazać, że możliwość uchwalania przez radę gminy zwolnień obejmujących ww. rodziny wielodzietne istnieje dopiero od 1 stycznia 2016 r. (art. 2 ustawy zmieniającej), a zaskarżona decyzja obejmuje okres od lipca 2013 r. W konsekwencji skarżący, pomimo że ich rodzina jest wielodzietna, są zobowiązani do uiszczania opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Z kolei w związku z tym, że złożona przez skarżących 13 grudnia 2016 r. deklaracja, pomimo wezwania organu do jej poprawienia, nie zawierała danych dotyczących wysokości opłaty, organ prawidłowo, mając na uwadze treść art. 6o ustawy, wydał zaskarżoną decyzję, określając dla skarżących opłatę za wywóz odpadów komunalnych w wysokości, jak za odpady niesegregowane. Zdaniem Sądu, postępowanie zostało przeprowadzone prawidłowo, a istotne okoliczności sprawy nie budzą wątpliwości. Organ dokonał prawidłowej subsumcji ustalonego stanu faktycznego do mających zastosowanie w sprawie ww. przepisów prawa materialnego. Z tych względów Sąd, na podstawie art. 151 ustawy p.p.s.a., oddalił skargę.