I SA/Ke 367/18

Dnia 15 listopada 2018 roku POSTANOWIENIE Starszy Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach Agnieszka Karyś-Adamczyk po rozpoznaniu w dniu 15 listopada 2018 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku skarżących o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi A.W. i W. W. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2014 r. postanawia: oddalić wniosek. W sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w K. z [...] r. w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2014 r. A. W. i W. W. reprezentowani przez doradcę podatkowego T. K. złożyli na urzędowym formularzu PPF wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych. Zarządzeniem z 11 października 2018 r. skarżący na podstawie art. 255 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302) dalej ustawa p.p.s.a. zostali wezwani w terminie siedmiu dni od daty doręczenia pisma sądowego pod rygorem ujemnych skutków procesowych do uzupełnienia wniosku poprzez: przedłożenie odpisu (kserokopii) zeznania podatkowego skarżącego i skarżącej za rok 2017, w przypadku nie złożenia ww. zeznań – przedłożenie stosownych dokumentów z właściwego urzędu skarbowego potwierdzających powyższe; przedłożenie zaświadczenia o zarobkach skarżącego za okres ostatnich 3 miesięcy; przedłożenie zaświadczenia z właściwego Urzędu Skarbowego o prowadzeniu/nieprowadzeniu przez skarżącego oraz skarżącą aktualnie tj. w roku 2018 oraz w roku 2017 działalności gospodarczej; przedłożenie wyciągu lub wykazu z posiadanych przez skarżącego oraz skarżącą rachunków bankowych, w tym kont i kart kredytowych obejmujących operacje z ostatnich 3 miesięcy, w przypadku otrzymywania wynagrodzenia przez skarżącego za pracę do rąk własnych – udokumentowanie powyższego przez pracodawcę; przedłożenie dokumentów potwierdzających daty zaciągnięcia wskazanych kredytów, kwotę kredytów oraz wysokość rat spłacanych kredytów; przedłożenie aktualnego zaświadczenia z właściwego Wydziału Ewidencji Pojazdów i Kierowców o posiadanych/nieposiadanych przez skarżącego oraz skarżącą samochodach (obejmujących ich markę i rok produkcji) oraz zarejestrowanych na nazwisko skarżącego oraz skarżącej jako właściciela lub współwłaściciela; wykazanie z jakich źródeł skarżący oraz skarżąca posiadają środki na pokrycie różnicy pomiędzy wykazanym w złożonym wniosku dochodem, a wydatkami (dochód 797 zł, łączne wydatki 1600 zł). Wezwanie nadane za pośrednictwem poczty na adres pełnomocnika skarżących zostało prawidłowo doręczone 17 października 2018 r. W wyznaczonym terminie nie uzupełniono braków złożonego wniosku. Rozpoznając wniosek zważyć należało, co następuje: Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy p.p.s.a., przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym przysługuje osobie fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Z treści przywołanego przepisu wynika, że ustawodawca przez użycie sformułowania "wykaże" przesunął ciężar udowodnienia okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy na stronę. Zatem to na skutek wskazanych przez wnioskującego dowodów musi zostać osiągnięty stan pewności co do tego, iż nie jest on w stanie pokryć jakichkolwiek kosztów postępowania. Rola orzekającego sprowadza się zaś do oceny informacji dostarczonych przez stronę w kontekście przesłanki określonej w art. 246 § 1 pkt 2 ustawy p.p.s.a., która - co trzeba podkreślić - ma charakter ekonomiczny. Przepis ten nakłada na orzekającego obowiązek zbadania zasadności wniosku strony w dwóch aspektach: przy uwzględnieniu wysokości obciążeń finansowych spoczywających na stronie w ramach jej udziału w postępowaniu oraz jej (rzeczywistych) możliwości finansowych. Z kolei w myśl art. 255 ustawy p.p.s.a., "jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku, o którym mowa w art. 252 ustawy p.p.s.a. [druk PPF], okaże się niewystarczające do oceny jego rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego." Przepis ten, który dodatkowo miał w tej sprawie zastosowanie, nakłada zatem na stronę obowiązek współdziałania z Sądem w zakresie gromadzenia dowodów źródłowych i wyjaśnienia wszystkich okoliczności w celu ustalenia jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego akcentuje się, że to na stronie ciąży obowiązek udowodnienia, że znajduje się w sytuacji uprawniającej do skorzystania z prawa pomocy (por. postanowienia NSA: z 5 września 2005 r., sygn. akt II FZ 414/05, z 18 lutego 2005 r., sygn. akt OZ 1510/04, z 14 lutego 2005 r., sygn. akt FZ 760/04, z 31 grudnia 2004 r., sygn. akt GZ 146/04, z 28 października 2008 r., sygn. akt II FZ 344/08, niepubl.). W toku rozpoznawania wniosku skarżący wykazali brak współpracy w zakresie wyjaśnienia wątpliwości dotyczących ich sytuacji materialnej. Skarżący w zakreślonym terminie na żądanie Sądu nie przedłożyli dokumentów, które były niezbędne do oceny ich aktualnej sytuacji finansowej. Reasumując, skarżący nie uczynili zadość obowiązkowi współpracy z Sądem w ramach toczącego się postępowania z wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych. Fakt ten uniemożliwia jakąkolwiek weryfikację sytuacji majątkowej skarżących. Biorąc pod uwagę powyższe należy stwierdzić, że przedstawiona wyżej postawa skarżących nie pozwala w konsekwencji uwzględnić wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych. W związku z powyższym na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia.