I SA/Ke 37/08

Dnia 26 lutego 2009 roku Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach – Wydział I w składzie następującym: referendarz sądowy WSA Agnieszka Karyś-Adamczyk po rozpoznaniu w dniu 26 lutego 2008 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku A. K. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skarg A. K.K. K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...]. znak: [...] w przedmiocie zobowiązania podatkowego w zryczałtowanym podatku dochodowym od osób fizycznych za 2000r., z dnia [...]. znak: [...] w przedmiocie zobowiązania podatkowego w zryczałtowanym podatku dochodowym od osób fizycznych za 2000r. p o s t a n a w i a oddalić wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych. W odpowiedzi na zarządzenie o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego z dnia 19 listopada 2008r. w wysokości 100zł od zażalenia na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 8 maja 2008r. sygn. akt I SA/Ke 37/08 odmawiające przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku tego Sądu A.K. pismem z dnia 14 grudnia 2008r. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy. Zgodnie z art. 252 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) wniosek taki powinien być złożony na urzędowym formularzu. Skarżąca nie dopełniła tego wymagania, w związku z tym za pismem z dnia 18 grudnia 2008r. Sąd przesłał A. K. urzędowy formularz PPF i zobowiązał do złożenia wypełnionego w/w formularza w terminie siedmiu dni od daty doręczenia niniejszego pisma pod rygorem pozostawienia wniosku o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania. Skarżąca w zakreślonym w wezwaniu terminie nadesłała w dniu 16 stycznia 2009r. wniosek sporządzony na urzędowym formularzu PPF wnosząc o zwolnienie od kosztów sądowych. Pismem z dnia 28 stycznia 2009r Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach wezwał skarżącą do uzupełnienia braków formalnych złożonego wniosku poprzez jego podpisanie, wykazanie miesięcznego wynagrodzenia i stypendium naukowego skarżącej oraz wykazanie miesięcznej wysokości alimentów uzyskiwanych przez syna skarżącej w terminie siedmiu dni pod rygorem pozostawienia wniosku o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania. Skarżąca w zakreślonym w wezwaniu terminie uzupełniła braki formalne wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku skarżąca wskazała, że obecnie znajduje się w trudnej sytuacji materialnej. Utrzymuje się z pensji nauczyciela akademickiego oraz alimentów, samotnie wychowując 14-letniego syna. Skarżąca ma na utrzymaniu dom stanowiący wspólność majątkową skarżącej i jej byłego męża (w sądzie toczy się postępowanie o podział majątku). Ponadto Urząd Skarbowy dokonuje egzekucji zaległości podatkowych w wys. 500zł miesięcznie. Sygn. akt I SA/Ke 37/08 Z oświadczeń złożonych przez skarżącą wynika, że pozostaje ona we wspólnym gospodarstwie domowym wraz z synem w wieku 14 lat. Według oświadczenia skarżąca i jej syn utrzymują się z następujących dochodów: - 987,39zł netto – wynagrodzenie za pracę skarżącej; - 1209,00zł netto stypendium naukowe skarżącej, - 800,00zł alimenty na utrzymanie syna; -700,00zł alimenty na utrzymanie 1/2 części domu. Według oświadczenia w skład majątku skarżącej wchodzi ½ część działki przy ul. S. 4 C. (ok.1ha), ½ część domu przy ul. S. 4 Ch. o pow. ok. 350m². Cennych ruchomości ani oszczędności skarżąca nie wykazuje. Na gruncie obowiązujących przepisów postępowań sądowych obowiązuje zasada, według której koszty sądowe pokrywa strona dochodząca swych roszczeń. Regulacje postępowania sądowoadministracyjnego pozwalają skarżącym, nie posiadającym wystarczających środków finansowych koniecznych do ochrony ich interesu prawnego na ubieganie się o przyznanie tzw. prawa pomocy. Instytucja przyznania prawa pomocy przysługuje osobie, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania lub pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W istocie instytucja ta stanowi pomoc państwa dla osób, które z uwagi na trudną sytuację finansową nie mogą uiścić kosztów bez wywołania uszczerbku w koniecznych kosztach utrzymania dla siebie i rodziny. Ubiegający się o taką pomoc winien, więc w każdym wypadku poczynić oszczędności we własnych wydatkach, do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania rodziny. Dopiero gdyby poczynione w ten sposób oszczędności okazały się niewystarczające – może zwrócić się o pomoc państwa. Strona ubiegająca się przed Sądem Administracyjnym o przyznanie prawa pomocy musi wykazać, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, bądź też ponieść tych kosztów bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Udowodnienie przez wnioskodawcę tych okoliczności daje podstawę do pozytywnego rozpatrzenia wniosku. Jeżeli pokrycie kosztów postępowania sądowego może spowodować, że strona postępowania nie Sygn. akt I SA/Ke 37/08 będzie mogła uiścić opłat za usługi konieczne do prawidłowej egzystencji, czy kupić żywności należy przyznać stronie prawo pomocy w zakresie pełnym lub częściowym. Przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, którego domaga się skarżąca ma charakter wyjątkowy i jest stosowane w stosunku do osób charakteryzujących się ubóstwem - przykładowo do takich osób można zaliczyć osoby bezrobotne lub osoby ze względu na okoliczności życiowe pozbawione całkowicie środków do życia. Bez wątpienia skarżącej nie można zaliczyć do takiej kategorii wnioskodawców. Oceniając sytuację skarżącej przedstawioną we wniosku o przyznanie prawa pomocy należy stwierdzić, iż nie zachodzą okoliczności, które dawałyby podstawę do przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, o co się ubiega. Zauważyć należy, że skarżąca dysponuje miesięcznie kwotą w wysokości 3696,39zł netto. Kwota ta pozostaje do dyspozycji dwóch osób, przy czym zgodnie ze złożonymi przez skarżącą oświadczeniami stypendium w kwocie 1209,00zł przeznaczane jest na działalność naukową, rozwój, zakup książek itp., alimenty w kwocie 700,00zł przeznaczane są na utrzymanie ½ części domu, a kwocie 800,00zł na utrzymanie syna. Podkreślić należy, że skarżąca dysponuje środkami finansowymi w wysokich kwotach zarówno na działalność naukowa, utrzymanie syna, czy utrzymanie domu. Nie można więc zgodzić się, z twierdzeniem skarżącej, że sytuacja materialna, w jakiej się znajduje nie pozwala na wygospodarowanie środków, nawet przy egzekucji przez Urząd Skarbowy kwoty 500zł miesięcznie, na uiszczenie kosztów sądowych, które na tym etapie postępowania sądowego stanowią kwotę 100zł. W tej sytuacji uznano, że kondycja finansowa, w jakiej faktycznie skarżąca się znajduje pozwala na poniesienie kosztów sądowych bez uszczerbku w koniecznych wydatkach /np. żywność, lekarstwa, opłaty za utrzymanie domu/ skarżącej i jej syna. Mając powyższe na uwadze orzeczono, jak w sentencji na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7, art. 243 § 1, art. 244 § 1, art. 245, art. 246 § 1 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.